تحلیل فضایی نابرابری های اجتماعی به منظور آمایش سرزمینی در منطقه مغان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه خوارزمی

3 پژوهشگر

4 دانشگاه تبریز

10.30488/gps.2019.78922.2407

چکیده

هدف این پژوهش بررسی و تحلیل تفاوت های فضایی توسعه اجتماعی در دهستان های منطقه مغان و الگوی فضایی توسعه اجتماعی در سطح 19 دهستان منطقه مغان به منظور دستیابی به عدالت فضایی است. شاخص های مورد مطالعه شامل 13 شاخص اصلی پیرامون تفاوت های نابرابری اجتماعی در این منطقه است. رویکرد حاکم بر این پژوهش رویکرد عدالت فضایی است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مقایسه ای با بهره گیری از نرم‌افزار Arc GIS و مدل تحلیلی capland(ترکیب روش های Topsis، Vikor و saw) است. جامعه آماری منطقه مغان شامل سه شهرستان پارس آباد، بیله سوار و گرمی مغان و شامل 19 دهستان است. روش گردآوری داده‌ها و اطلاعات به دو شیوه اسنادی و میدانی براساس آمار و اطلاعات سال ۱۳۹۰ تجزیه وتحلیل شده است. از روش آنتروپی شانون شاخص سازی شده، مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره، نرم‌افزار Excel و برای رسیدن به وحدت رویه از تکنیک ادغامی (POSET) از نوع capland استفاده شده است. یافته ها و نتایج حاصله مشخص می سازد که نابرابری در بهره‌مندی از منابع و تسهیلات، یکی از مهم‌ترین عوامل نابرابری اجتماعی در این منطقه است. به طور کلی عدم تعادل در شاخص‌های اجتماعی در سطح دهستان‌های منطقه مغان به وضوح قابل مشاهده است. الگوی تفاوت های فضایی توسعه اجتماعی در دهستان های منطقه مغان؛ الگوی مرکز پیرامون است. به گونه ای که مرکزیت هر کدام از دهستانها برخوردارتر و پیرامون با برخورداری کمتری مواجه‌ است. در بین 19 دهستان منطقه؛ دهستان‌های انی، تازه کند، اجارود شمالی و قشلاق شمالی از لحاظ شاخص‌های اجتماعی برخوردار و به ترتیب با رتبه‌های یک تا چهارم و دهستان‌های انگوت شرقی، محمودآباد، اصلاندوز، ساوالان، اجارود شرقی، قشلاق غربی، قشلاق جنوبی، اجارود مرکزی، پایین برزند، قشلاق شرقی و اجارود غربی در رتبه‌های پنجم تا پانزدهم و از لحاظ وضعیت توسعه، نیمه برخوردار و در نهایت دهستان‌های گوگ تپه، انگوت غربی، انجیرلو و آزادلو به لحاظ وضعیت توسعه در شرایط محروم جای دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Spatial analysis of social inequalities in order to land logistics in the moghan region

نویسندگان [English]

  • vahed aghaei 1
  • ali shamaei 2
  • mehdi moazzeni 3
  • ahad badali 4
1 university of kharazmi
4 Tabriz university
چکیده [English]

The aim of this study was to analyze the spatial differences of social development in the district of the moghan region and spatial patterns of social development in the 19 county areas in order to achieve spatial justice in moghan. These indices include 13 main indexes of social inequality differences in the area. This research approach is the dominant approach of spatial justice. The research method was descriptive- analytical and comparative with using Arc GIS software and capland analytical model (combination of Topsis, Vikor and saw). Population of Moghan region in this study consists of three township Parsabad, Bilesuar and Germy and 19 rural districts. The data and information collection using documentary and survey analysis is based on 2012 data. Index of Shannon entropy method, the multi-criteria decision-making models, Excel software and to achieve the unity of the integrated model (POSET) of capland is used. Findings and results showed that inequalities in using of resources and facilities, one of the most important factors of social inequality in the region. In general imbalance in social indicators in the rural district of the moghan region is clearly visible. Sapatial differences pattern social development in rural districts of the moghan region, pattern surrounding the center. So that center of each rural district is most suitable and around has face with fewer suitable. Among the 19 regional districts, Eni, tazehkand, North Ajarood a and north qeshlaq in terms of social indicators is suitable and grades one to four and the rural region of east Angot, mahmoodabad, Aslanduz, Savalan, east Ajarood, Western Qeshlag, southern Qeshlag, Central Ajarood, paeenBarzand, eastern Qeshlag and Western Ajarood in the fifth to the fifteenth rank and status of development, semisuitable and finally the rural region of Goghtapeh, Western Angot, Anjyrlu and Azadlu to be disadvantaged in terms of their development status.

کلیدواژه‌ها [English]

  • spatial analysis
  • Social inequalities
  • rural regionof moghan
  • Spatial justice