سنجش و ارزیابی سرمایه اجتماعی در سکونتگاه‌های روستایی با استفاده از تکنیک رتبه‌بندی فازی (مطالعه موردی: روستاهای دهستان اسالم)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

امروزه سرمایه اجتماعی، نقشی بسیار مهم تر از سرمایه فیزیکی و انسانی در سازمان‌ها و جوامع ایفا می‌کند. بدون سرمایه اجتماعی، پیمودن راه‌های توسعه، ناهموار و دشوار می‌شوند. سرمایه اجتماعی، از مقولات اجتماعی بسیار مهم است که هم چون شاخص‌های مهم اقتصادی از جمله تورم و تولید ناخالص ملی در میزان اشتغال و توسعه یافتگی کشورها نقش بزرگی را ایفا می‌کند. با توجه به اهمیت و نقش موثری که سرمایه اجتماعی، می‌تواند در توسعه روستایی داشته باشد، این پژوهش به دنبال سنجش سرمایه اجتماعی در سکونتگاه‌های روستایی در دهستان اسالم می‌باشد. روش پژوهش کمی است، که از مدل‌های‌ کمی استفاده شده است. برای سنجش و اولویت‌بندی سرمایه اجتماعی در سطح روستاهای دهستان اسالم از 25 شاخص در چهار بعد انسجام اجتماعی، اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی و آگاهی اجتماعی استفاده شده است. چهار بعد، از طریق پرسشنامه AHP وزن‌دهی شده است. در این راستا، فازی به عنوان روش تصمیم-گیری چند متغیره برای اولویت‌بندی استفاده شده است. طیف پاسخ هر سوال مقیاس پنج طیفی لیکرت بود. برای هر گزینه (خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم، خیلی کم) یک تابع عضویت مثلثی، که به ترتیب با مقادیر فازی(100، 70، 40)، (90، 60، 30)، (80، 50، 20)، (70، 40، 10) و (60، 30، 0) نشان داده شده‌اند، اقدام گردید تا ماتریس فازی شاخص‌ها به دست آید. نتیجه حاصل از بررسی نشان می‌دهد که در میان روستاهای دهستان اسالم به ترتیب روستاهای کله‌سرا و ترک‌محله با امتیازات 0.099 و 0.217 بالاترین میزان سرمایه اجتماعی و روستاهای میانده و نارنجدول به ترتیب با 0.442 و 0.433 پایین‌ترین میزان سرمایه اجتماعی برخوردار بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment and Evaluation of social capital in rural settlements with using of fuzzy ranking technique (Case Study: the villages of Asalem District)

نویسنده [English]

  • yaser ramezannejad
چکیده [English]

Today, social capital, a much more important role of physical and human capital in organizations and communities play. Without social capital development path, are rugged and tough. Social capital is an important social issue, such as important economic indicators such as GDP, inflation and employment and development plays a major role. Given the importance and the role that social capital can have on rural development, this research is seeks to measure social capital in rural settlements in the Asalem district.The general approach of the research is a type of the quantitative researches and methods of data collection based on field studies and documents. Research method is Quantitative, that the quantitative models is used. To assess and prioritize social capital in the Asalem village of 25 indicators in four dimensions of social cohesion, social trust, social participation and social awareness is used. Four dimensions, weight is through AHP questionnaire. In this context, the fuzzy as decision multivariate method is used to prioritize. Range of Each question answer had five Likert scale. For each option (very high, high, medium, low, very low), a triangular membership function, the fuzzy values, respectively (100, 70, 40), (90, 60, 30), (80, 50, 20), (70, 40, 10) and (60, 30, 0) shown have been applied to the fuzzy matrix parameters are obtained. The results show that among the Asalem villages respectively were Klasara and Turkmahaleh with scores of 0.099 and 0.217 highest level of social capital and Miandeh and Narnjadul respectively with 0.442 and 0.433 lowest level of social capital.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • rural settlements
  • Fuzzy Technique
  • Asalem District
  1. ادیبی­سده،مهدی؛بهجتیزدخواستی؛علی‌ربانیخوراسگانیوعباسلطفی­زاده.1388.سنجشسرمایه­اجتماعیمیان­گروهی(طیفسام)،فصل­نامه­رفاهاجتماعی،سالدهم،شماره­38،صص193-220.
  2. ازکیا،مصطفیوغلامرضاغفاری.1380.بررسیرابطه­بینانسجاماجتماعیومشارکتاجتماعیسازمان­یافتهروستاییاندرنواحیروستاییشهرستانکاشان،اقتصادکشاورزیوتوسعه،سال۹،شماره‌۳،صص175-206.
  3. افروغ،عماد.1378.خرده­فرهنگ­ها،مشارکتووفاقاجتماعی،مجموعه­اجتماعیوفرهنگعمومی.تهران،سازمانچاپوانتشاراتوزارتفرهنگوارشاداسلامی.
  4. اکبری،امین.1383.نقشسرمایه­اجتماعیبرمشارکتسیاسی­-اجتماعی(مطالعه­موردی:فارسینج)،پایان­نامهکارشناسی‌ارشد،دانشگاهتهران،دانشکدهعلوماجتماعی.
  5. بویل،پاتریکجی.1374.برنامه­ریزیدرفرایندتوسعه.ترجمه­غلامرضااحمدیوسعیدشهابی.تهران،ققنوس.
  6. بیرو،آلن.1370.فرهنگعلوماجتماعی.ترجمه­باقرساروخانی.تهران،انتشاراتکیهان.
  7. -------- 1366.فرهنگعلوماجتماعی.ترجمه­باقرساروخانی.تهران،انتشاراتکیهان.
  8. پانتام،روبرت.1384.دموکراسیوسنت­هایمدنی.ترجمه­محمدتقیدلفروز.تهران،نشرغدیر.
  9. ---------.1380.جامعه­برخوردار،سرمایه­اجتماعیوزندگیعمومی.ترجمه­افشینخاکبازوحسنپویا.تهران،شیرازه.

10.چلبی،مسعودومحمدمبارکی.1384.تحلیلرابطه­سرمایه­اجتماعیوجرمدرسطوحخردوکلان،مجلهجامعهشناسیایران،سالششم،شماره2.

11.خانی،فضیله؛مجتبیقدیریمعصومواحمدملکان.1392.تأثیرمؤلفه­هایسرمایه­اجتماعیبرارتقاتوسعه­روستایی(مطالعه­موردی:دهستانگودین،شهرستانکنگاور)،جغرافیا(فصلنامهانجمنجغرافیایایران)،سال11،شماره­38،صص133-152.

12.دشتی،عبدالله.1376.دیالکیتکانضباطوخودجوشی:نقشنظریه­انقلابیساندینیست­هافرهنگسیاسیومشارکتمردمی،فصل­نامه­فرهنگ،سال۱۰،شماره­۲۳.

13.رستم­علی­زاده،ولی­اله.1387.شبکه­هایاجتماعیوانجمن­هایزادگاهیواثراتآنبرتوسعه­روستایی،پایان‌نامه­کارشناسی‌ارشد،استادراهنما؟دانشگاهتهران،دانشکدهعلوماجتماعی.

14.زتومکا،پیوتر.1387.اعتماد،نظریه­جامعه­شناختی.ترجمه­غلامرضاغفار.تهران،انتشاراتنشر.

15.شارع­پور،محمود.1380.فرسایشسرمایه­اجتماعیوپیامدهایآن،نامه­انجمنجامعه­شناسیایران،شماره­3.

16. شیریاصفهانی،زهرا؛حسینخادمی؛رضاصدیقیومهدیتازه.1388.تأثیرانسجاماجتماعیبرمیزانمشارکتروستاییان(مطالعه­موردی:بخشگندمان،شهرستانبروجن)،فصل­نامه­روستاوتوسعه،سال12،شماره­1،صص147-167.

17.عظیمی،لیلاوافسانهادریسی. 1385.اعتماداجتماعی،عاملیدرپیشرفتجامعه،مجموعهمقالاتهمایشمنطقه­ایسرمایه­اجتماعی،چالش­هاوراه­کارها،معاونتپژوهشیدانشگاهآزاداسلامیواحددهاقان.

18.فراهانی،حسین؛سمیهعبدلیومهدیچراعی.1391.ارزیابیاثراتسرمایه­اجتماعیدرتوسعه­نواحیروستاییباتأکیدبرکیفیتزندگی(مطالعه­موردی:دهستانمشهد،میثانشهرستاناراک)،فصل­نامهبرنامه­ریزیمنطقه‌ای،سالدوم،شماره­8،صص67-78.

19.فیروزآبادی،سیداحمد.1384.سرمایه­اجتماعیونقشآندرتشکل­هایتولیدی.نامه­انجمنجامعه­شناسیایران.تهران،نشرآگاه.

20.فیلد،جان.1386.سرمایه­اجتماعی.ترجمه­غلام­رضاغفاری.تهران،انتشاراتکویر.

21.قاسمی،وحید،مهدیادیبیسده؛کریمآذربایجانیوخالدتوکلی.1389.رابطه­سرمایه­اجتماعیباتوسعه­اقتصادی،فصل­نامهرفاهاجتماعی،دوره­10،شماره­36.

22.موسوی،میرنجف؛افشارکبیریوعلی­اکبرتقیلو.1392.تحلیلتطبیقیفازیسرمایه­اجتماعیوتوسعه­روستایی(مطالعه­موردی:روستاهایشهرستانمیاندوآب)،فصل­نامهجغرافیاوآمایششهری­-منطقه­ای،شماره­7،صص1-20.

23.میری،غلامرضا؛جعفرجوان؛حسنافراخته؛سعدالهولایتیوحمیدشایان.1389.نقشسرمایه­اجتماعیدرتوسعه­روستایی،مجله­جغرافیاوتوسعه­ناحیه­ای،شماره­14،مشهد.

24.هابز،گراهام.1387.سرمایه­اجتماعیچیست؟مروریکوتاهبرادبیات....ترجمه­مهدیشجاعیباغینی.تهران،پژوهشکدهمطالعاتفرهنگیواجتماعی.

25.وزیری،محمدجواد.۱۳۸۳.بررسیتأثیرانسجاموانعطاف­پذیریخانوادهبرشکل­گیریهویتدرجوانانشهرشیراز،فصل­نامه­مطالعاتجوانان،شماره­۷.

26. Bourdieu,P.1986.TheFormsofcapital.NewYork,Greenwood.

27. Camangi,R.TerritorialCapitalandRegionalDevelopment,inCapello,R.andNijkamp,P,2009.HandbookofRegionalGrowthandDevelopmentTerritories,EdwardElgarPublishingLimited.

28. Dufhues,Thomas;Buchenrieder,Gertrud;Fischer,Isabel,2006.Socialcapitalandruraldevelopment:literaturereviewandcurrentstateoftheartSocialcapitalandruraldevelopment,Discussionpaper//LeibnizInstituteofAgriculturalDevelopmentinCentralandEasternEurope,No.96.

29. Falk,IanandKilpatrick,Sue,2000."WhatisSocialCapital?AStudyofInteractioninRuralCommunity",EuropeanSocietyRuralSociologySociologicalRurally,Vol.40.

30. Finger-Stich,Andrea,2002.SocialFactorsEnablingLocalPeoples’ParticipationInIntegratedManagementPlanningInTheContextOfForestedMountainTerritories.ProceedingsoftheResearchCourse“TheFormulationofIntegratedManagementPlans(IMPs)forMountainForests”Bardonecchia,Italy.

31. Flanagan,C.2003."Trust,Identity,andCivichope",ApplieddevelopmentalScience,Vol.7,No.3.

32. Gaotri,H.1986.PopularParticipationinDevelopment.Paris:Unesco.

33. HwaWang,Jeen,2007.UrbanSeismologyintheTaipeiMetropolitanArea:ReviewandProspective,InstituteofEarthSciences,AcademiaSinica,Taipei,Taiwan.

34. JaraMartinez,CarlosJulio.2005.SocialQualityandSustainableDevelopmentofRuralTerritories,RuralDevelopmentTechnicalHandbookNo.34.

35. Kaufman,Arnoldandm.Gupta,2001.Fuzzymathematicalmodelsinengineeringscience,Elseviersciencespublishers.

36. Key,A,2005.Societal,ThesocialEconomyandcommunitydevelopment,Oxforduniversitypressandcommunity.DevelopmentJournal.AdvanceAccessPublication.

37. March,C.2000.SocialcapitalandDemocracyinRussia.Communistandpost-CommunistStudies.53,P.(183-199).

38. Moseley,M.J.2004.RuralDevelopment:principlesandpractice,sage,publication,London.OperationalResearch,12.

39. Muraleedharan.K,2008.Dynamicsofpeopleparticipationindevelopment:AstudywithspecialreferencetowomenparticipationinthelocallevelplanninginKerala,EldisParticipationResourceGuide53,P.(183-199).

40. Putnam,R.1993. MakingDemocracywork,CivictraditionsinModernItaly.PrincetonNJ,Princeton.

41. Ramella,M., andRose,B.L.2000."TakingpartinAdolescentsexualhealthpromotioninPeru:Communityparticipationfromasocialpsychologicalperspective".JournalofCommunityandApplied.

42. Triantaphyllou,E.,andTunLin,Ch,1996.DevelopmentandEvolutionofFiveUniversitypress.