سنجش و اولویت بندی راهبردهای توسعه کارآفرینی اکوتوریسم در مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستاهای گردشگری رود دره ای استان تهران)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

اکنون خلاقیت و نوآوری در حال تبدیل شدن به ارکان اصلی توسعه‌پایدار است. در این راستا کارآفرینی روستایی، بویژه در بخش گردشگری و اکوتوریسم می‌تواند با شناسایی مزیت‌ها، محدودیت‌ها و ضعف‌ها و قوت‌های گردشگری و اکوتوریسم روستایی براساس برنامه‌ریزی راهبردی مناسب به توسعه اقتصادی روستایی در کنار سایر ابعاد کمک کند. این امر به ویژه در مناطق روستایی حاشیه کلانشهر ها به دلیل نرخ بالای مراجعه گردشگران شهری به مناطق با جاذبه های اکوتوریستی روستایی بیش از پیش اهمیت می یابد. بر این اساس سوال کلیدی این است که راهبردهای مناسب جهت توسعه کارآفرینی گردشگری و اکوتوریسم در مناطق روستایی رود دره های استان تهران چگونه می باشد؟ به این منظور مقاله حاضر با استفاده از روش پیمایشی و مطالعات میدانی در دو سطح صاحبان کسب و کارها و روستاییان با مدل SWOC(SWOT) به ارائه راهبرد کانونی در جهت توسعه کارآفرینی گردشگری و اکوتوریسم در مناطق روستایی پرداخته است و نتایج نشان دهنده این است که راهبردهای توسعه کارآفرینی اکوتوریستی در دو سطح صاحبان کسب و کارها و روستاییان به طور کلی، جهتگیری عمده در وضع موجود به سوی راهبرد تدافعی بوده اما برای دستیابی به جایگاه مطلوب در توسعه کارآفرینی اکوتوریستی نیاز به اتخاذ راهبرد جهشی تهاجمی می باشد. همچنین نتایج ارزیابی راهبردهای تدوین شده بر اساس روش QSPM نشان میدهد که راهبرد ارائه منابع و تسهیلات مالی و اعتباری کم بهره به روستاییان برای راه اندازی کسب و کارهایی در حوزه گردشگری روستایی با مجموع نمره جذابیت 078/3 دارای بالاترین اولویت به لحاظ برنامه ریزی برای توسعه کارآفرینی اکوتوریستی در منطقه می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assess and prioritize ecotourism entrepreneurship development strategies in rural region (Case Study: River Valley Tourism in Tehran Providence)

چکیده [English]

Creativity and innovation are now becoming the main pillars of sustainable development. In this regard, rural entrepreneurship especially in tourism and ecotourism phase could help to rural economic development near the other dimension, by identifying the benefits, limitations, strengthes and weakness of rural tourism and ecotorism based on strategic planning. Although the concept of ecotourism as the ideal of Environmental Protection and Sustainable Development is based on the global current, eliminating many ecosystems, the role of human interference in the nature is more than that of natural conditions. Because of this, there is still a vulnerable stability condition without resistance. Other scholars including Carter and Caudal are in doubt about tourism and environmental sustainability; they believe that sustainable tourism, despite its obligations under environmental conditions, would not be achievable. However, some people like Butler believe that in spite of numerous investigations in this area, we must await the results and the related successful outcomes in the future. However, using the appropriate setting for the leisure environment, population is catchy. Ecotourism is able to use the increased powers of environmental cooperation, its economic impact, environmental protection, sustainable development and mobility and dynamism in the local and regional economy. Firstly, ecotourism planning, as a multi-criteria decision making problem is formulated using the SWOT technique. Therefors, the key question here is that what the appropriate strategies are in order to tourism and ecotourism entrepreneurship development in valley- rivers rural region of Tehrran proviance? For attain to this purpose, this article present the focal strategy for tourism and ecotourism entrepreneurship development in rural region by using of Survey and field studies in tow level include: Business owners and villagers, through of SWOC (SWOT) technique. Then by using of ecotourism function, a defined valley by implementing the SWOT method in several stages and overlapping atittud the centeral strategies for entrepreneurship ecotourism development in villages selected. Results showed central strategy is defensive that have 8 subset.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural tourism
  • Ecotourism entrepreneurship
  • SWOT technique
  • QSPM technique
  • Tehran Provience

1. افتخاری، عبدالرضا رکن‌الدین، حمداله سجاسی قیداری و سیدحسن رضوی. 1389. راهبردهای توسعه­ی کارآفرینی در مناطق روستایی (مطالعه­ی موردی: شهرستان خدابنده)، فصل­نامه علمی و پژوهشی روستا و توسعه (وزارت جهاد کشاورزی: سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، مرکز تحقیقات و بررسی مسائل روستایی)، سال سیزده، شماره 3 .

2. تاج، شهره و فاطمه دارآفرین، 1390. تأثیر پذیری اقتصادی روستاها از نواحی صنعتی-مطالعه موردی:ناحیه صنعتی میامی شهرستان شاهرود، فصلنامه علمی-پژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی، سال چهارم، شماره اول، صص 135-144.

  1. درام، اندی، آلن مور. 1388. مقدمه­ای بر برنامه­ریزی و مدیریت اکوتوریسم؛ ترجمه: محسن رنجبر، نشر آییژ، تهران.
  2. شهابیان، پویا. 1383. گردشگری روستایی و ضرورت توجه به آن، فصل­نامه فنی- مهندسی ساخت شهر، شماره اول.

5. فرجی سبکبار، حسنعلی، سید علی بدری، حمدالله سجاسی قیداری، طاهره صادقلو و علی شهدادی خواجه عسگر، 1390. اولویت‌بندی توسعه کارآفرینی در مناطق روستایی با استفاده از تکنیک پرومتی. دهستان حومه بخش مرکزی شهرستان خدابنده استان زنجان، پژوهش­های جغرافیای انسانی، شماره 75، صص53 -68.

6. قادرمرزی، حامد، 1394. برنامه‌ریزی راهبردی توسعه اشتغال در نواحی روستایی شهرستان جوانرود، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال چهارم، شماره1، بهار، پیاپی 11، صص130-109.

  1. Abrams, J. 2005. The Company We Keep: Reinventing Small Business for People; Community, and Place, Chelsea Green, White River Junction, VT.
  2. Bussell, R., and Faulkner, B. 1999. Movers and Shakers: Chaos makers in tourism development; Tourism Management, No. 20.
  3. Dahles, E., and Bras, A. 1999. Entrepreneurs in romance: Tourism in Indonesia; Annals of Tourism Research, 26(2).
  4. Fuller, Don, Jeremy Buultjens and Eileen Cummings 2005. Ecotourism and indigenous micro-enterprise formation in northern Australia opportunities and constraints.
  5. Keith, G., and Malcolm, P. 1997. Entrepreneurship in the small hotel sector; International Journal of Contemporary Hospitality Management, 9(1).
  6. Kernel, P. 2005. Creating and implementing a model for sustainable development in tourism enterprises; Journal of Cleaner Production 13.
  7. Li, Lan. 2008. A review of entrepreneurship research published in the hospitality and tourism management journals; Tourism Management No. 29.
  8. Manely, Clive. 1990. “What is tourism”, the journal of tourism studies, 11(1).
  9. Minniti, M. 2007. Entrepreneurship: The engine of growth. Westport: Praeger Publisher.
  10. Parrish, Bradley D. 2007. Designing the sustainable enterprise; Futures No. 39.
  11. Roberts, P.W.D. 1987. Financial aspects. Tourism Management, 8(2).
  12. Sharma, A. 2006. Economic impact and institutional dynamics of small hotels in Tanzania. Journal of Hospitality & Tourism Research, 30(1).
  13. Sharpley, R. 2002. Rural Tourism and the challenge of tourism diversification: The case of Cyprus; Tourism Management No. 23.
  14. Starik, M. and Rands, G.P. 1995. Weaving an integrated web: multilevel and multisystem perspectives of ecologically sustainable organizations, Academy of Management Review 20.
  15. Wanhill, S. 2000. Small and medium tourism enterprises. Annals of Tourism Research, 27(1).
  16. Wheelen, T.L., and Hunger, J.D. 2000. Strategic Management and Business Policy: Entering 21st Century Global Society (7th Ed.). Prentice Hall: Upper Saddle River New Jersey.
  17. Young, E. 1988. Aboriginal Economic Enterprises: Problems and Prospects. In D. Wade-Marshall, and P. Loveday (Eds.), Contemporary Issues in Development: North Australia: Progress and Prospects, Vol. 1.