تحلیلی بر وضعیت توزیع و خوشه بندی توسعه یافتگی منطقه ای در استان کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دوره دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

پژوهش حاضر با روش شناسی « توصیفی – تحلیلی» با هدف سنجش شاخص های توسعه منطقه ای در 14شهرستان‌ استان کرمانشاه به انجام رسیده است. در این پژوهش 35 شاخص فرعی توسعه در قالب 7 شاخص اصلی در 14 شهرستان استان کرمانشاه با توجه به داده های آماری در آمارنامه استان به سال 1391 و آمار نامه معاونت امور برنامه‌ریزی و توسعه استان مورد شناسایی و تحلیل قرار گرفته است. برای شناخت وضعیت توزیع شاخص های پژوهش در بین شهرستان های استان از آزمون T، جهت رتبه بندی شهرستان ها از لحاظ برخورداری از شاخص های توسعه از مدل آنتروپی شانون و مدل وایکور و برای خوشه بندی توسعه در استان از تحلیل خوشه ای استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد اولاً بر اساس نتایج آزمون T شاخص های درمانی با 79/6- اختلاف از میانگین مبنا، شاخص‌های اقتصادی با 50/4- اختلاف از میانگین مبنا و شاخص های ارتباطی و تأسیسات شهری با 21/1- و 147/0- دارای وضعیت نابرابری از لحاظ پراکنش در سطح منطقه ای در استان می باشند. ثانیاً بر اساس نتایج مدل وایکور شهرستان کرمانشاه با برخورداری از میزان سودمندی بالا تفاوت فراوانی با سایر شهرستان های استان دارد. در نهایت نتایج آنالیز خوشه‌ ای نشانگر 4 خوشه توسعه یافته برای شهر کرمانشاه، خوشه در حال توسعه برای شهرهای هرسین، کنگاور، اسلام آباد غرب، سنقر و گیلانغرب، خوشه محروم برای پاوه، سرپل ذهاب، صحنه و جوانرود و خوشه خیلی محروم برای شهرستان های دالاهو، روانسر، قصرشیرین و ثلاث بابا جانی می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of distributing condition and clustering of regional development indicator of Kermanshah province

چکیده [English]

The research by " descriptive - analysis" methodology, to aim measure of regional development indicator at 14 city of Kermanshah province have been carried. In this study, 35 sub-indexes of development in seven key indicators in 14 cities of Kermanshah, According to data from the province Statistics Letters to the year 1391and Statistics letters of Department of Planning and development in the Kermanshah province has been identified and analyzed. To understand the distribution pattern of research indicators to among city of province from the test T, The city ranked in terms of development indicators having the Shannon entropy models and model Vikor and for cluster development in the province cluster analysis is used. The results show that, firstly, based on T-test results, health indicators with -6.79 of baseline mean difference, economic indicators with -4.50 baseline mean difference, communication indicators with -1.21of baseline mean difference and urban facilities indicator with -.141 of baseline mean difference in terms of regional distribution, are level of inequality in the province. Secondly, based on the results of Vikor Model city of Kermanshah to have top efficacy, have more difference than other province cities. Finally, the results of cluster analysis indicate four clusters developed for the city of Kermanshah, developing cluster for Harsin, west islamabad, Kanghavar and Songhor cities, breaved closter for Ghilangharb, Paveh, Sarpolzahab and Sahneh cities and very breaved closter for Javanrood, Ravansar, Dalahoo, Ghasrshirin and Salasbabajani cities was identified.nce than other province cities. Finally, the results of cluster analysis indicate four clusters developed for the city of Kermanshah, developing cluster for Harsin, west islamabad, Kanghavar and Songhor cities, breaved closter for Ghilangharb, Paveh, Sarpolzahab and Sahneh cities and very breaved closter for Javanrood, Ravansar, Dalahoo, Ghasrshirin and Salasbabajani cities was identified.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • Vikor model
  • Cluster analyzing
  • Kermanshah province

1-   استانداری کرمانشاه.1391. آمارنامه عمومی استان کرمانشاه. جلد اول. چاپ اول. کرمانشاه

2-   آقایی، سیدداوود.1382. راهبردهای توسعه­ی پایدار در سازمان ملل متحد، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 59، تهران

3-   پاکزاد، جهانشاه. 1388. سیر اندیشه‌ها در شهرسازی، جلد اول. انتشارات شرکت عمران شهرهای جدید. تهران

4-   زیاری، کرامت‌اله، فریاد پرهیز و حافظ مهدنژاد. 1389. مبانی و تکنیک­های برنامه ریزی شهری، چاپ اول، چابهار، انتشارات دانشگاه بین المللی چابهار.

5-   شکویی، حسین. 1389. دیدگاه‌های نو در فلسفه جغرافیا، چاپ نهم،  تهران، انتشارات گیتاشناسی.

6-   عطایی، محمد. 1389. تصیم‌گیری چند معیاره، انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود، چاپ اول، شاهرود.

7-  علیزاده،‌هادی؛ ناهید سجادیان، سعید امانپور و مریم ناصر.1392. تحلیل و پیش‌بینی شاخص­های توسعه پایدار در استان خوزستان با استفاده از مدل تحلیل تشخیص و تاپسیس فازی، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، شماره 5. صص 124-146.

8-   معاونت برنامه­ریزی و توسعه استان کرمانشاه.1391. آمارنامه نمایه­گرهای اقتصادی و اجتماعی استان کرمانشاه.

9-   مومنی، منصور.1389. مباحث نوین تحقیق در عملیات، ، چاپ اول، تهران، انتشارات مومنی

10- مهدی­زاده، جواد.1385. برنامه­ریزی راهبردی توسعه شهری، چاپ دوم، تهران، انتشارات پیام سیماگران، 

11- Connelly, S. 2007. Mapping sustainable development as a contested concept. Local Environment, 12(3): 259–278.

12- Cornescu, V. and Adam, R. 2014.Considerations Regarding the Role of Indicators Used in the Analysis and Assessment of Sustainable Development in the E.U. Economics and Finance, 8(2): 10-16.

13- Cristiana. M. 2014. Safe rational Approach to a Valid Sustainable Development. Procedia Economics and Finance, 8(1): 497-504.

14- Dvorakova. L and Zborkova, J. 2014. Integration of Sustainable Development at Enterprise Level. Procedia Engineering, 69(1): 686-695.

15- Elliott, J.A. 2006. An Introduction to Sustainable Development, third ed. Rutledge, London.

16- Gaigalis, V.and Skema, R. 2014. Sustainable economy development and transition of fuel and energy in Lithuania after integration into the European Union. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 29(1): 719-733.

17- Georgescu, G. 2014.Public debt, Sovereign Risk and Sustainable Development of Romania.Procedia Economics and Finance, 8(1): 353-361.

18- Ion, I.and Gheorghe, F. 2014. The Innovator Role of Technologies in Waste Management towards the Sustainable Development. Procedia Economics and Finance, 8(1): 420-428.

19-  Irimie, S., Gal, J., and Dumitrescu, D. 2014.Analysis of a Dynamic Regional System for the Operationalizing of the Sustainable Development Concept. Social and Behavioral Sciences, 124(1): 331-338.

20- Kinnear, S., and Ogden, I. 2014.Planning the innovation agenda for sustainable development in resource regions: A central Queensland case study.Resources Policy, 39(1): 42-53.

21- Mannan, S, 2014, Sustainable Development- Chapter 25. Lees' Process Safety Essentials. 437-446.

22- Szitar, M. 2014. Learning about sustainable community development. Procedia-social and behavioral Science, 116(2): 3462-3466.

23- Tripon, A. 2014.Innovative Technology for Sustainable Development of Human Resource Using Non-formal and Informal Education.Technology, 12(2): 598-603.

Zaccai, E. 2012. Over two decades in pursuit of sustainable development: Influence, transformations, limits, journal of Environmental Development, 17(3): 79-90