بررسی عوامل اثرگذار در ایجاد شهر شاد. نمونۀ موردی: شهر همدان

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری- دانشگاه تربیت مدرس

2 ولی اله نظری،استادیار گروه علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه فرهنگیان ،پردیس حکیم فردوسی کرج

3 استادیار جغرافیا،دانشگاه پیام نور، ایران

4 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، موسسه آموزش عالی علامه دهخدا-قزوین

10.30488/gps.2020.208509.3135

چکیده

شادی و نشاط اجتماعی امری مهم و ضروری برای مقابله با مشکلات روحی و روانی افراد می‌باشد، بنابراین توجه به این موضوع مهم، بسیار ضروری است. با توجه به این‌که عوامل متعددی می‌تواند در ایجاد شادی در بین افراد نقش اساسی داشته باشد، این دلایل می‌توانند جنبه‌های روانشناسی و جامعه‌شناسی داشته باشند؛ بنابراین می‌توان گفت که محیط‌های شهری در پاسخگویی به نیازهای اولیه انسان در جهت دستیابی به شهرهای سالم و شاد نقش بسزائی دارند. مرور ادبیات موضوع نشان می‌دهد که علی‌رغم وجود نظریه‌های گوناگون در زمینه نقش شادی در فضاهای شهری در بین متخصصان این دانش در سطح جهانی، مطالعات مربوط به تأثیر برنامه‌ریزی شهری و نقش طراحی شهری بر افزایش شادی و نشاط اجتماعی شهروندان کمتر مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. بر همین مبنا هدف از انجام این پژوهش، بررسی عوامل اثرگذار بر ایجاد شهرهای شاد در نمونۀ موردی شهر همدان است. به همین منظور عوامل مختلف چهارگانۀ اثرگذار بر ایجاد شهر شاد شامل ابعاد مدیریتی، کالبدی، زیست‌محیطی و اجتماعی- اقتصادی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری داده‌ها بر مبنای پیمایشی بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش پیمایشی مبتنی بر یک پرسش‌نامۀ محقق ساخته است. حجم نمونه بر مبنای تعداد جمعیت شهر همدان در آخرین سرشماری رسمی کشور و با استفاده از فرمول کوکران با ضریب خطای 5 درصد برابر با 384 نفر تعیین شده است. بر اساس نتایج حاصل شده از پرسش‌نامه‌های تکمیل‌شده در بین شهروندان شهر همدان، مشخص شد که مؤلفه‌های اجتماعی- اقتصادی و زیست‌محیطی بیشترین تأثیر را بر میزان شادی ساکنان شهر همدان دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Affecting Factors in the Creation of a Happy City (Case Study: Hamedan City)

نویسندگان [English]

  • Mansour Rezaali 1
  • Valiollah Nazari 2
  • Mohammad Gholami 3
  • Maryam Samadiyan 4
1 Internal Director of the Journal of Human Geography Research, Institute of Geography, Faculty of Geography, University of Tehran
2 Farhangian University
3 Assistant Professor of Geography, Payame Noor University, Iran
4 Master of Urban Planning, Allameh Dehkhoda Institute of Higher Education
چکیده [English]

Because social happiness is a very important and necessary thing to deal with people's mental and psychological problems, so it is very important to pay attention to this issue. Considering that several factors can play an important role in creating happiness among people and these reasons can have aspects of psychology and sociology, it can be said that urban environments in meeting basic needs Human beings have an important role in achieving healthy and happy cities. The review of the literature of the subject shows that, despite the various views on the role of joy in urban spaces among the experts of this knowledge globally, studies on the impact of urban planning and the role of urban design on increasing social happiness and liveliness Citizens are less well-regarded. Based on this, the present study emphasizes on a case study in the city of Hamedan and examines each of the factors that play a role in creating Happy city, and each of these factors in four areas (managerial, Physical, environmental, socioeconomic) has been analyzed. This research was descriptive-analytic and data gathering method was based on survey. The data gathering tool is based on a researcher-made survey questionnaire. The sample size is based on the population of the city of Hamedan in the last official census of the country and using the Cochran formula with a 5% error rate of 384 people. Based on the results of completed questionnaires among citizens of Hamedan, it was revealed that socioeconomic and environmental components have the most impact on the happiness of Hamedan residents.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Happiness
  • Social vitality
  • Vitality
  • happy city
  • Hamedan
  1. آرگایل، مایکل. 1382. روان‌شناسی شادی، ترجمۀ گوهری انارکی و همکاران، اصفهان، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد اصفهان، چاپ دوم، 384 ص.
  2. ایروانی، محمدرضا. 1390. بررسی تأثیر برنامه‌های شادی‌آفرین بر کاهش افسردگی شهروندان ساکن شهر اصفهان، مجلۀ مطالعات معرفتی در دانشگاه آزاد اسلامی، سال 15، شماره 2، تابستان، صص 64-83
  3. بابایی، غلامرضا و خویی نژاد، غلامرضا. 1389. بررسی میزان نشاط و شادابی شهروندان شهر مشهد و ارائه راه‌کارهایی جهت تقویت آن،مجله  مشهد پژوهی، سال سوم، شماره 5، پاییز و زمستان، صص 151-177
  4. پاکزاد، جهانشاه. 1391. راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران (مثلث آبی)، تهران، انتشارات شهیدی، چاپ ششم، 460 ص
  5. چلبی، مسعود و موسوی، سید محسن. 1387. بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر شادمانی در سطوح خُرد و کلان. مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره نهم، ش 1 و 2، ص 34-57.
  6. حکمت میرحسینی، سپهر. 1398. تحلیل عوامل شهر شاد بر بهبود زندگی شهری، نخستین کنفرانس ملی مدیریت، اخلاق و کسب‌وکار، شیراز، موسسه آموزش عالی آپادانا.
  7. رضایی، فاطمه و ذوالغیاث، محب. 1395. عوامل تأثیرگذار بر ایجاد شهر شاد، سومین کنگره علمی پژوهشی افق‌های نوین در حوزۀ مهندسی عمران، معماری، فرهنگ و مدیریت شهری ایران، تهران، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین.
  8. زارعی متین، حسن و همکاران. 1388. نقش دانشگاه در ایجاد عوامل موثّر بر شادی، مجله فرهنگ در دانشگاه اسلامی ، سال سیزدهم، شماره 2، تابستان، صص 4-27.
  9. شاطریان، محسن و همکاران. 1398. مدل‌سازی تأثیرات گردشگری شهری بر کیفیت زندگی و شهر خلاق در شهر کرمانشاه، مجله آمایش جغرافیایی فضا، دوره 9، شماره 33، صص 49-60.

10. عمرانی، شیرین. 1394. شهر شاد: تبیین معیارهای شهر شاد بامطالعه و بررسی شهر لاهیجان، پایان‌نامه دورۀ کارشناسی ارشد، سنندج، دانشگاه کردستان، دانشکده هنر و معماری، گروه شهرسازی، به راهنمایی دکتر هوشمند علیزاده

11. فرهمندی مهربانی، شبنم و مصیب زاده، علی. 1397. بررسی نقش زیباسازی بصری شهر در شادی شهرونـدان ( نمونۀ موردی: شهر ارومیه)، سومین کنفرانس بین‌المللی عمران ، معماری و طراحی شهری، تبریز، دبیرخانه دائمی کنفرانس ، دانشگاه میعاد با همکاری دانشگاه هنر اسلامی تبریز.

12. کشاورز، امیر و وفاییان، محبوبه. 1386. بررسی عوامل تأثیرگذار بر میزان شادکامی اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، مجله روانشناسی کاربردی، پاییز، دوره 2، شماره 5، صص 51-62.

  1. مرکز آمار ایران. 1395. درگاه ملی آمار، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، استان قزوین.

14. موسی زاده، علی و محمدی، مریم. 1397. بازشناسی عوامل مؤثر بر ارتقاء کیفیت شادمانی در فضای شهــری با بهره‌گیری از اصول رویکرد شهر شاد نمونۀ موردی: خیابان چهارباغ عباسیِ اصفهان، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعۀاجتماعی، دوره 10، شماره 37، زمستان، صص 1-25.

  1. میر شاه جعفری، ابراهیم و همکاران. 1381. شادمـانی و عوامل مؤثر بر آن ، فصلنامه  تازه‌های علوم شناختی، دوره 4، شماره 3، پاییز، صص 50- 58.

16. هزارجریبی، جعفر و صفری شالی، رضا. 1389. بررسی نشاط اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن در استان مرکزی، مجله برنامه‌ریزی رفاه و توسعۀ اجتماعی، دوره 1، شماره 3، صص 31-72.

17. هزارجریبی، جعفر و سجاد، مرادی. 1396. درک شهروندان از معانی و تعاریف شادکامی (پژوهشی کیفـی در استان ایلام)، برنامه‌ریزی رفاه و توسعۀ اجتماعی، زمستان، دورۀ  8، شماره  33، صص 77-134.

  1. Argyle, M. 2001. Personality, self – esteem and demographic predictions of happiness and depression. In H. Cheng & A. Farnham (Eds.), The Psychology of happiness.
  2. Argyle, M. and Lu, L. 1990. The happiness of extroverts. Personality and individual differences, 11, 1011-1017.
  3. Diener, E. Suh, E.M. Lucas, R.E. and smith, H.L. 1999. Subjective well – being three decades of well – being. Psychological Bulletin, 125(2): 276-302.
  4. Hills, P. Argyle, M. 1998. Musical and religious experiences and their relationship to happiness. Personality and Individual Differences, 25, July, pages 91-102
  5. Huppke, R.W. 2001. Study finds community work linked to happiness. Htt: //archive. Nandotimes…. / 0.2107, 50004587722-500698037-50374788-0, 00. Html? Printe.
  6. Lyubomirsky, S., Sheldon, M.K. and Schkade, D. 2005. “pursuing happiness: The architecture of sustainable change”. Review of general psychology, 9(2): 11-131.
  7. montogomery, Charles. 2013. "happy city: transforming our lives through urban design,  Farrar, Straus and Giroux; Reprint edition, 368 p.
  8. Veenhoven, R. 1988. The utility of happiness. Social Indicators Research, 20: 254-333.