سنجش و ارزیابی پایداری سکونتگاه‌های شهری(مطالعه موردی: استان اردبیل)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه محقق اردبیلی

2 مدرس گروه مهندسی معماری دانشگاه بناب

3 دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

توسعه‌‌ی پایدار سکونتگاه‌های شهری دارای ابعاد گسترده بوده که وابسته به شرایط مکانی و زمانی می‌باشد و جهت شناخت آن نیاز به بررسی و ارزیابی شاخص‌های پایداری از ابعاد گوناگون اجتماعی، اقتصادی و زیست ‌محیطی است. این پژوهش نیز با هدف سنجش و ارزیابی شاخص‌های توسعه‌ی پایدار به روش توصیفی - تحلیلی و کمی در سکونتگاه‌های شهری استان اردبیل صورت گرفته است. بدین منظور داده‌های مورد نیاز از طریق سالنامه‌ی آماری سال 1390 و همچنین آمارها و گزارش‌های ادارات و نهادهای مختلف جمع‌آوری شده است. سپس با استفاده از مدل بارومتر پایداری اقدام به سنجش و ارزیابی پایداری سکونتگاه‌های شهری در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی در شهرستان‌های استان اردبیل گردیده است. نتایج حاصل از پیاده‌سازی مدل بارومتریک نشان می‌دهد که میزان پایداری شهرستان اردبیل به عنوان مرکز استان از نظر شاخص‌های پایداری اجتماعی (79/0) و شاخص‌های پایداری اقتصادی (71/0) با اختلاف زیادی نسبت به دیگر شهرستان‌‌های استان در وضعیت پایداری بالقوه قرار گرفته است. دیگر شهرستان‌های استان نیز با اختلاف زیادی نسبت به مرکز استان در وضعیت ناپایداری و ناپایداری بالقوه قرار دارند. از نظر شاخص‌های زیست ‌محیطی نیز به ترتیب شهرستان‌های بیله‌سوار (68/0)، مشگین‌شهر (58/0)، پارس‌آباد (54/0) در اولویت‌های اول تا سوم قرار گرفته و شهرستان اردبیل (41/0) در اولویت چهارم قرار گرفته است. در کل استان اردبیل از نظر میانگین کل رفاه انسانی و رفاه اکوسیستم با امتیاز (35/0) در سطح بسیار پایینی قرار دارد. بنابراین با توجه به شرایط پایداری سکونتگاه‌های استان اردبیل می‌توان نتیجه گرفت که سطح پایداری در این استان از وضعیت مناسبی برخوردار نبوده و نیاز به برنامه‌ریزی با در نظر گرفتن نقاط ضعف و قوت هر منطقه دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sustainability of Assessment of Urban Settlements (Case study: Ardabil Province)

نویسنده [English]

  • ali majnoni 2
چکیده [English]

Sustainable development of urban settlements has been largely dimensions which is dependent on the spatial and temporal. And to identify the need to evaluate the stability of indicators of various aspects of social, economic and environmental. This study also aims to assess and evaluate sustainable development indicators descriptive - analytical and Ardabil province has taken a bit of urban settlements. For this purpose the required data have collected from the Statistical Yearbook of 1390, as well as statistics and reports from the various departments and organizations. Then, using a barometer to measure and evaluate sustainability sustainable urban settlements in the social, economic and environmental aspects of the city of Ardebil province. The results show that the implementation of the barometric Stability as the capital of the province of Ardabil city social sustainability indicators (79/0) and economic sustainability indicators (71/0) with the major difference compared to other cities in the province is potentially stable condition. Another major difference compared to the provincial capital city of the province of the potentially unstable and unstable, respectively. In terms of environmental indicators in order Bilesavar city (68/0) Meshginshahr (58/0), Pars Abad (54/0) in the first three priorities and the city of Ardabil (41/0) is the fourth priority. In the Ardabil Province of human well-being out of Ecosystem Ratings (35/0) is rather low. Therefore it can be concluded that the stability of Ardabil Settlements The stability of the region is not a suitable and requires planning with regard to the strengths and weaknesses of each region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • stability testing
  • barometric models
  • urban settlements
  • Ardabil Province

1-  اسفندیاری، فریبا و غفاری گیلانده، عطا.1393. کاربرد مدل TOPSIS در فرایند تحلیل توانایی­های محیطی برای توسعه شهری مطالعه موردی: شهرستان­های اردبیل،نیز، نمین و سرعین، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره 34، صص 32-15.

2-   پاگ،سدریک. 1383.شهرهایپایداردرکشورهایدرحالتوسعه،ترجمهناصرمحرمنژاد،تهران،مرکزمطالعاتوتحقیقاتشهرسازیومعماری

3-  حسینزادهدلیر،کریموفرزانهساسانپور، 1385. روشجایپایاکولوژیکی (بوم‌شناختیدرپایداریکلان‌شهرهابانگرشیبرکلانشهرتهران)،فصلنامه تحقیقاتجغرافیایی،شماره 82،صفحات 102-83.

4-  حسین­زاده دلیر، کریم و قربانی، رسول و شکری­فیروزجاه، پری (1388)، تحلیل و ارزیابی کیفی سنجه­های پایداری شهری در شهر تبریز، مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، شماره 2، صفحات 18-1.

5-   سالنامه آماری سال 1390. استان اردبیل.

6-  سرایی، محمدحسین و لطفی صدیقه و ابراهیمی، سمیه، 1389. ارزیابی و سنجش سطح پایداری توسعه­ی محلات شهر باباسر، مجله پژوهش­ و برنامه­ریزی شهری، سال اول، شماره­ی دوم، صفحات 60-37.

7-   سرور، رحیم و موسوی، میرنجف،1390. ارزیابی توسعه پایدار شهرهای استان آذربایجان­غربی، فصلنامه انجمن جغرافیای ایران، شماره 28، صفحات 28– 7.

8-   قرخلو، مهدی، 1385. شاخص­های توسعه پایدار شهری، جغرافیا و توسعه ناحیه­ای، شماره 8، صفحات 177– 156.

9-  مبارکی، امید و عبدلی، اصغر، 1392. تحلیل سلسله مراتبی مناطق شهر ارومیه بر پایه شاخص­های توسعه پایدار شهری، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 30، صفحات 65-49.

10-       مشکینی، ابوالفضل و برهانی، کاظم و شعبان­زاده نمینی، رضا، 1392. تحلیل فضایی سنجش پایداری اجتماعی شهری(مطالعه موردی: مناطق 22گانه تهران)، جغرافیا (فصلنامه انجمن جغرافیایی ایران)، شماره 39، صفحات: 211-186.

11-       ملکی، سعید،1390. سنجش توسعه پایداری در نواحی شهری با استفاده از تکنیک­های برنامه­ریزی(نمونه موردی: شهرستان ایلام)، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره 21، صفحات 136-117.

12-             یاری، ارسطو و بدری، علی و پورطاهری، مهدی و فرجی سبکبار، حسم علی، 1390.سنجشوارزیابیپایداریحوزهروستاییکلانشهرتهران، فصلنامه پژوهش­های روستایی، شماره 4، صفحات 122-89.

13- Barton, Hugh, et al. 2003. ShapingNeighbourhoods: Aguid for Health,Sustainability and Vitally, Sponpress,London and New York.

14- Cecilia Wong, 2006.  Indicator for Urban and Regional Planning, The Interply of Policy and Methods, Routledge publisher, London and New York.

15- Colantonio, A., and Lane, G. 2007. Measuring social sustainability, Best Practice from Urban Renewal in the EU, 2007/01: EIBURS Working Paper Series: Oxford Brookes University.

16- Egger, Steve 2005. Determining a Sustainable City Model, Environmental Modeling.

17- Munier, Nolberto 2006. Hand Book on Urban Sustainability, Springer, and The Netherlands.

18- Nguyen Xuan ThinhGünter Arlt, Bernd HeberJörg Hennersdorf, Iris Lehmann(2002), Evaluation of urban land-use structures with a view to sustainable development, Environmental Impact Assessment Review, 22(5): 475–492.

19- Prescott-Allen, R. 1995. Assessing rural sustainability, International Union for Conservation of Nature and Natural Resources - World Conservation Union.

20- Scottish Executive Social Research, 2006. “SustainableDevelopment: A Review of International Literature”, theCentre for Sustainable Development, University of Westminsterand the Law School, University of Strathclyde.

21- Dimitrova, E. 2014. "The ‘sustainable development’concept in urban planning education: lessons learned on a Bulgarian path." Journal of Cleaner Production 62: 120-127.

22- Liu, Y., et al. 2011. "An integrated sustainable development approach to modeling the eco-environmental effects from urbanization." Ecological Indicators 11(6): 1599-1608.

23- Michael, F., et al.2014. "Review of urban sustainability indicators assessment–Case study between Asian countries." Habitat International 44: 491-500.

24- Mörtberg, U., et al. 2013. "Urban ecosystems and sustainable urban development—analysing and assessing interacting systems in the Stockholm region." Urban Ecosystems 16(4): 763-782.

25- Murgante, B., et al. 2011. Sustainable Development: concepts and methods for its application in urban and environmental planning. Geocomputation, Sustainability and Environmental Planning, Springer: 1-15.

26- Timur, S. and D. Getz 2009. "Sustainable tourism development: How do destination stakeholders perceive sustainable Urban Tourism?" Sustainable Development 17(4): 220-232.

27- Van de Kerk Geurt, R. Manuel Arthur R. Manuel, 2008. "A comprehensive index for a sustainable society: The SSI – the Sustainable Society Index " Journal of Ecological Economics,  3-4pp.