تحلیل عوامل مؤثر بر مشارکت اجتماع محلی در برنامه‌ریزی توسعه گردشگری کشاورزی (مطالعه موردی: نواحی روستایی بخش مرکزی شهرستان تنکابن)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

کشاورزی به عنوان اصلی‌ترین بخش فعالیت در مناطق روستایی کشور، با محدودیت‌های ساختاری متعددی روبرو است که در این خصوص، ایجاد و توسعه گردشگری کشاورزی با مشارکت ساکنین نواحی روستایی می‌تواند به بهبود وضعیت بخش کشاوزی کمک شایان توجهی کند. البته مشارکت روستاییان به عوامل مختلف فردی، اجتماعی، اقتصادی، محیطی و نهادی بستگی دارد که هدف از ارائه این پژوهش بررسی مهمترین عوامل مؤثر بر نگرش جامعه محلی به مشارکت در ایجاد و توسعه گردشگری کشاورزی است. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی می‌باشد و به منظور تحلیل یافته‌ها از آزمون‌های آماری توصیفی نظیر توزیع فراوانی، درصد و میانگین و همچنین بسته به مقیاس و حجم داده‌ها، از آزمون‌های تحلیلی مانند T تک نمونه ای و مدل تحلیل مسیر استفاده شده است. منطقه مورد مطالعه، نواحی روستایی بخش مرکزی شهرستان تنکابن را شامل می‌شود که علاوه بر مزارع و باغات کشاورزی، از جاذبه‌های طبیعی بسیار زیبایی برخوردار هستند به‌گونه‌ای که سالانه پذیرای حجم زیادی از گردشگران از نقاط مختلف کشور می‌باشند. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که وضعیت متغیرهای اجتماعی، نهادی، اقتصادی و محیطی از دیدگاه ساکنین در راستای ایجاد و توسعه گردشگری کشاورزی در شرایط مطلوبی قرار دارد. همچنین میزان اثر کل بدست آمده از مدل تحلیل مسیر نشان می دهد که متغیر مستقل اقتصادی با مقدار (0.446) بیشترین تأثیر را بر میزان مشارکت ساکنین در راستای ایجاد و توسعه گردشگری کشاورزی دارد. و مابقی متغیرها به ترتیب متغیر نهادی، متغیر اجتماعی و متغیر محیطی، بر متغیر وابسته مشارکت تأثیرگذارند. بنابراین عامل اقتصادی مهمترین عامل تأثیر گذار بر مشارکت پاسخگویان در ایجاد و توسعه گردشگری کشاورزی است. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود که بانک ها و نهادهای مالی دولتی در راستای توسعه گردشگری کشاورزی، مشارکت بیشتری داشته باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Attitude of Community Participation in the Agricultural Tourism Development Planning

نویسندگان [English]

  • Zahra Heydari
  • S.Ali Badri
Tehran University
چکیده [English]

Aagriculture as the main activity in most rural areas of the country is faced with a number of structural constraints, Restrictions on water and soil resources and thus create employment and income opportunities for small down which is notable for the villagers. Rural residents partnership in Agricultural tourism developed Causes is a improve attention, However, several factors contribute to individual villagers, social, economic, environmental and institutional depend. The objective of this research is the most important factors affecting the attitude of the community to participate in the development of agricultural tourism.
The research method is based on using questionnaire. The purpose of the exam by descriptive statistics such as frequency distribution, mean, and depending on the scale and volume of data, analytical tests such as T single sample path analysis model is used. The study area in research rural areas in Tonekabon township district center. Studied rural farm fields and gardens, enjoy the beautiful natural attractions. Of the study is rural area many tourists each year. Findings show is a State variable, social, institutional, economic and environmental point of view in order to make residents and Agriculture Tourism development is in desirable condition. Also, The results of the path analysis model indicates that the independent variable economic value (0.446) have the greatest impact on residents' participation in order to develop agricultural tourismdevelopment is in desirable condition. Also, The results of the path analysis model indicates that the independent variable economic value (0.446) have the greatest impact on residents' participation in order to develop agricultural tourism

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attitude of Local Community
  • participation
  • Agro tourism planning
  • Tonekabon Township
  1. اردستانی، محسن. 1387. مبانی گردشگری روستایی. تهران. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان چاپ و انتشارات.
  2. ازکیا، مصطفی. کریم حسنی‌راد. 1388. نقش اعتماد اجتماعی در مشارکت مردم درطرحهای توسعه روستایی. پژوهش­نامه علوم اجتماعی، سال سوم، شماره اول، صص 7-27.
  3. افتخاری، عبدالرضا رکن الدین. داوود مهدوی. 1385. راهکارهای توسعه گردشگری روستایی با استفاده از مدل SWOT: دهستان لواسان کوچک. فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 10، شماره 2، صص 1-30.
  4. افتخاری، عبدالرضا رکن­الدین. اسماعیل قادری. 1381. نقش گردشگری روستایی در توسعه روستایی (نقد و تحلیل چهارچوبهای نظریه‌ای). فصلنامه مدرس علوم انسانی، شماره 25، صص 23-40.
  5. جورج، ای. واندا. هدر مایر و دانلد جی. رید، 1391. توسعه گردشگری روستایی (محلی گرایی و تغییرات فرهنگی). مترجمین: محمدرضا رضوانی، مهدی رمضان زاده لسبویی، محمد امین خراسانی، انتشارات مهکامه، تهران.
  6. جولیا شارپلی، ریچارد. 1380. گردشگری روستایی. مترجمین: رحمت‌اله منشی‌زاده و فاطمه نصیری، انتشارات منشی-کانون اسلامی انصار.
  7. خانی، فضیله. ابوطالب قاسمی وسمه جانی و علی قنبری نسب. 1388. بررسی اثرات گردشگری ساحلی با تکیه بر نظرسنجی از خانوارهای روستایی (مطالعه ی موردی: روستای چمخاله، شهرستان لنگرود). فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیای انسانی، سال اول، شماره 4، 51- 64.
  8. رضوانی، محمدرضا. 1387. توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.
  9. شمس‌الدینی، علی. 1389. گردشگری روستایی راهکاری سازنده برای توسعه روستایی (نمونه موردی: روستای فهلیان). فصلنامه مسکن ومحیط روستا، شماره 131، صص 95- 107.
  10. طالب، مهدی. 1374. طرحی برای مدیریت روستایی. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 39، آستان قدس رضوی.

11. قدمی، مصطفی. صادق صالحی. 1391. بررسی عوامل مؤثر در شکل گیری رابطه متضاد میان بخش کشاورزی و گردشگری (نمونه مورد مطالعه: شهرستان چالوس، نوشهر). فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، شماره 17، صص 173-203.

  1. قدیری معصوم، مجتبی. علیرضا استعلاجی و معصومه پازکی. 1389. توسعه پایدار گردشگری روستایی و عشایری. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.

13. مطیعی لنگرودی، سیدحسن. زهرا حیدری. 1391. تبیین قابلیت­های گردشگری کشاورزی بر اساس دیدگاه گردشگران (مطالعه موردی: دهستان بلده شهرستان تنکابن). فصلنامه برنامه ریزی و توسعه گردشگری، سال اول، شماره سوم.

14. مطیعی لنگرودی، سید حسن. ماهره نصرتی. 1390. امکان‌سنجی توسعه گردشگری در نواحی روستایی از دیدگاه گردشگران (بخش کرگانرود شهرستان تالش). مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال 22، شماره پیاپی 41 ، شماره 1، صص 84-69.

15. مهدوی، مسعود. مجتبی قدیری معصوم و نسرین قهرمان. 1387. اثرات گردشگری بر توسعة روستایی با نظرسنجی از روستاییان درة کن و سولقان. فصلنامه روستا و توسعه، سال ۱۱ ، شماره ۲، صص ۳۹-60.

16. میرکتولی، جعفر. راضیه مصدق. 1389. بررسی وضعیت گردشگری روستایی و نقش آن در رونق صنایع دستی (مورد: دهستان استرآباد جنوبی، شهرستان گرگان). مجله مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه ای، سال دوم، شماره هفتم، صص 137-154.

17. علیقلی‌زاده فیروزجایی، ناصر. مصطفی قدمی و مهدی رمضان‌زاده لسبوئی. 1389. نگرش و گرایش جامعه میزبان به توسعه گردشگری در نواحی روستایی (نمونه مورد مطالعه: دهستان گلیجان، شهرستان تنکابن). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 71 ، صص 35-48.

18. هاشمی، سیدمناف. سیدعلی حسین‌پور. (1389). بازبینی و بررسی اثرات گردشگری مناطق روستایی در رویکرد فرا تحلیل با تأکید بر زمینه‌های گسترش صنعت گردشگری. مدیریت شهری، شماره 26، صص 224 -207.

  1. Akpinar, Nevin. Ilkden Talay, COSkun Ceylan and Sultan Gunduz. 2004. Rural Women and Agrotourism in the Context of Sustainable Rural Development: a case study From Turkey. Kluwer Journal, 6: 473–486.
  2. Brown, Dennis M. Richard J. Reeder. 2008. Agritourism Offers Opportunities for Farm Operators. Amber Waves, 6 (1): 9.
  3. Carpió, Carlos E., Michael K. Wohlgenant and TuUaya Boonsaeng. 2008. The Demand for Agritourism in the United States. Journal of Agricultural and Resource Economics, 33(2):254-269.
  4. Ceballos Lascuráin, Héctor. 1996. Tourism, Ecotourism, and Protected Areas: The State of Nature-Based Tourism around the World and Guidelines for Its Development. Gland; Cambridge: IUCN and Natural Resources, Commission of the European Communities. Island Press.
  5. Demonja, Damir. Robert Bacac. 2011. Agritourism Development in Croatia. Studies in Physical Culture and Tourism, 18 (4): 361-370.
  6. Edgell, David L., Maria DelMastro Allen, Ginger Smith and Jason Swanson. 2007. Tourism Policy and Planning, Yesterday, Today and Tomorrow. Publisher: Butterworth-Heinemann
  7. G. McGehee, Nancy. Kyungmi Kim and Gayle R. Jennings. 2007. Gender and motivation for agri-tourism entrepreneurship. Tourism Management 28: 280–289.
  8. Kizos, Thanasis. Theodoros Iosifides. 2007. The Contradictions of Agrotourism Development in Greece: Evidence from Three Case Studies. South European Society & Politics, 12 (1): 59–77.
  9. Koc, Erdogan. 2008. The New Agritourism: Hosting Community & Tourists on Your Farm. Annals of Tourism Research, 35(4): 1085–1086.
  10. Kosmaczewska, Joanna. 2008. The Relationship Between Development of gritourism in Poland and Local Community Potential. Studies in physical Culture and Tourism, 15(2): 141-148.
  11. Nechar, M.C., Roma´n, G.M., Guerrero, M.O. and Bustamante, L.E.T. 2015. Endogenous Practices Aculco Agritourism Mexico, Based on the Valuation of the Cultural Patrimony of Their Plantations (Haciendas). Tourism in Latin America, pp: 175-190.
  12. Pongponrat, Kannapa. 2012. Social capital in community participation for local tourism development: a case study of fisherman village, samui island, southern of Thailand. Mahidol University International College, pp: 45-60.
  13. Pop, Ioana. Liana Stanca and Florica Matei. 2008. Web Pages, A Viable Solution or the Development of The Agritourism in Romania. Bulletin UASVM, Horticulture, 65(2): 598- 602.
  14. Sebele, Lesego S. 2010. Community- based Tourism Ventures, Benefits and Challenges: Khama Rhino Sanctuary Trust, Central District, Botswana. Journal of Tourism Management, 31: 136-146.
  15. Slavonnia Thea Hepburn, Erecia. (2008). Agritourism as a viable strategy for economic diversification: a case study analysis of policy options for the Bahamas. To obtain for the Degree Doctor of Philosophy Policy Studies, Graduate School of Clemson University, Supervisor: Dr. Robert Smith.
  16. Valdivia, Corinne. Carla Barbieri. 2014. Agritourism as a sustainable adaptation strategy to climate change in the Andean Altiplano. Tourism Management Perspectives, 11: 18–25.
  17. van der Zee, Egbert. Dominique Vanneste. 2015. Tourism networks unraveled; a review of the literature on networks in tourism management studies. Tourism Management Perspectives, 15: 46–56.
  18. Veeck, Gregory, Deborah Che abd Ann Veeck. 2006. America’s Changing Farmscape: A Study of Agricultural Tourism in Michigan. The Professional Geographer, 58(3): 235–248