مجله آمایش جغرافیایی فضا

مجله آمایش جغرافیایی فضا

بررسی و تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر گردشگری روستایی مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری استان بوشهر

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
وکیل حیدری ساربان 1
مینا زیارتی 1
سهیلا باختر 2
1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز. ایران
10.30488/gps.2019.167523.2980
چکیده
در عصر حاضر فناوری اطلاعات و ارتباطات تأثیرات فراوانی در صنعت گردشگری روستایی دارد که می‌تواند در توانمندسازی مردم محلی، خلق فرصت‌های شغلی، کاهش بیکاری و جلوگیری از مهاجرت بی‌رویه از مناطق روستایی نقش عمده‌ای داشته باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در گردشگری روستایی است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش نه روستای هدف گردشگری استان بوشهر با 10733 نفر جمعیت است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 371 نفر برآورد گردید. پراکندگی تعداد نمونه‌ها در روستاها متناسب با جمعیت آن‌ها و شیوه توزیع پرسشنامه‌ها نیز به‌صورت تصادفی سیستماتیک بوده است. جهت تحلیل موضوع از چهار شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات در قالب 38 گویه بهره گرفته شد. روایی صوری پرسشنامه بر اساس نظر کارشناسان مورد تأیید قرار گرفت و میزان پایایی آن نیز بر اساس آلفای کرونباخ 82/0 برآورد گردید. نتایج بیانگر این است که اثرات فردی فناوری اطلاعات و ارتباطات با ضریب بتای 590/0 بیشترین نقش را در تبیین گردشگری روستایی داراست و 319/0 از کل واریانس گردشگری را تبیین می‌کند و شاخص اثرات زیرساختی با ضریب بتای 198/0 کمترین اثر را در توسعه گردشگری داشته و تنها 004/0 از کل واریانس را تبیین می‌کند. نتایج حاصل از تکنیک ویکور جهت سطح‌بندی روستاها بر اساس شاخص‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات نشان داد که از بین نه روستای موردمطالعه تنها روستای جزیره شمالی در وضعیت خوب قرار دارد و سایر روستاها در وضعیت متوسط تا خیلی ضعیفی قرار دارند.
کلیدواژه‌ها
فناوری اطلاعات و ارتباطات
گردشگری روستایی
توسعه روستایی
توسعه پایدار
استان بوشهر

موضوعات

عنوان مقاله English

Survey and Effect of ICT on Rural Tourism: The Case Study of Villages of Tourism Destination, Bushher Province

نویسندگان English

Vakil Heidari Sarban 1
mina ziarati 1
Sohyla bakhtar 2
1 Department of Geography and Rural Planning, Mohaghegh Ardabili University, Ardabili, Iran
2 Department of Geography and Rural Planning, University of Tabriz. Tabriz. Iran
چکیده English

In today's age, information and communication technology has many effects on the rural tourism industry, which can play a major role in empowering local people, creating job opportunities, reducing unemployment, and preventing excessive migration from rural areas. The purpose of this research is to investigate the impact of information and communication technology on rural tourism. This research is applied in terms of purpose and is based on a descriptive-analytical nature. The statistical population of the research is nine tourism target villages in Bushehr province, with a population of 10733 people. The sample size was estimated to be 371 people based on Cochran's formula. The distribution of the number of samples in the villages is proportional to their population, and the method of distribution of the questionnaires has been random and systematic. In order to analyze the issue, four indicators of information and communication technology were used in the form of 38 items. The face validity of the questionnaire was confirmed based on the opinions of experts, and its reliability was estimated based on Cronbach's alpha of 0.82. The results indicate that the individual effects of information and communication technology with a beta coefficient of 0.590 have the greatest role in explaining rural tourism and explain 0.319 of the total tourism variance. And the index of infrastructural effects with a beta coefficient of 0.198 has the least effect on tourism development and explains only 0.004 of the total variance. The results of the VIKOR technique for leveling villages based on information and communication technology indicators showed that out of the nine studied villages, only the North Island village is in good condition. Other villages are in moderate-to-very poor condition.

کلیدواژه‌ها English

Information and Communication Technology
Rural Tourism
Rural Development
Sustainable Development
Bushehr Province
ابراهیمی، اسماعیل. (1395). گردشگری روستایی به‌عنوان مدلی برای توسعه روستایی، مطالعه موردی: شهرستان گرمسار. مجله نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، (1)9، 224-207. https://dorl.net/dor/20.1001.1.66972251.1395.9.1.12.9
اربابیان، شیرین؛ یزدانی، مهدی و خلیلی اردلی، صدیقه. (1395). تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه تجارت صنعتی. مجله پژوهش‌نامه بازرگانی، (79)20، 66-35. https://dorl.net/dor/20.1001.1.17350794.1395.20.79.2.3
امامی، سیده فاطمه؛ دربان آستانه، علیرضا؛ رضوانی، محمدرضا و قدیری معصوم، مجتبی. (1401)، تحلیل فضایی عوامل مؤثر بر گردشگری روستایی اجتماع‌محور، مطالعه موردی: مناطق روستایی استان گیلان. فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، (1)12، 113-97. https://doi.org/10.30488/gps.2021.285265.3403
برقی، حمید؛ تقدیسی، احمد و صادقیان، فرزانه. (1392). اثرات اجتماعی، اقتصادی و کالبدی فناوری اطلاعات و ارتباطات در نواحی روستایی، مطالعه موردی: شهرستان دهاقان. مجله روستا و توسعه، (1)16، 72-55. https://doi.org/10.30490/rvt.2018.59098
تقوی‌فرد، محمدتقی و اسعدیان اردکانی، فائزه. (1395). ارائه مدل توسعه گردشگری الکترونیکی با رویکرد مدل‌سازی ساختاری- تفسیری. مجله مطالعات مدیریت گردشگری، (33)11، 39-19. https://doi.org/10.22054/tms.2016.4162
تقی‌پور، سعید و استعلاجی، علیرضا. (1402)، تأثیر جایگاه ICT روستایی در توسعه اقتصادی پایدار روستاهای استان قزوین با تأکید بر سیماک. مهندسی جغرافیای سرزمین، (2)7، 384-367. https://doi.org/10.22034/jget.2023.148770
دوزنده ضیاءآبادی، فاطمه؛ باصولی، مهدی و نبیل، اصغر. (1400)، بررسی تأثیر برندسازی مقصد بر توسعه گردشگری روستایی، موردمطالعه: دهستان سراوان، گیلان. فصلنامه وسایل ارتباط‌جمعی- رسانه، (3)32، 146-125. https://doi: 10.22034/bmsp.2021.141426
رجب‌نژاد، سامره؛ احمدیان، محمدعلی؛ جعفری، حمید و جهانی، مهدی. (1398)، بررسی نقش گردشگری در توسعه پایدار روستایی با تأکید بر ابعاد اقتصادی، مطالعه موردی: شهرستان فومن. فصلنامه مهندسی و مدیریت آبخیز، (3)11، 797-784. https://doi.org/10.22092/ijwmse.2018.121083.1458
رحمانی، بیژن؛ شفیعی‌ثابت، ناصر،؛ رحمانی فضلی، عبدالرضا و سلیمانگلی، رضا. (1395). تحلیل جایگاه فناوری ارتباطات و اطلاعات در توسعه پایدار کشاورزی، موردمطالعه: بخش مرکزی شهرستان مینودشت. مجله اقتصاد فضا و توسعه روستایی، (5)4، 209-189. ‎http://dx.doi.org/10.18869/acadpub.serd.5.18.189
رهایی، حسن؛ استعلاجی، علیرضا؛ رنجبر، محسن و شریعت‌پناهی، مجید. (1398)، نقش گردشگری کویری در توسعه روستایی، مطالعه موردی: شهرستان گرمسار. نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، (1)12، 26-1. https://dorl.net/dor/20.1001.1.66972251.1398.12.1.1.9
سورانی، فاطمه؛ کلانتری، خلیل؛ اسدی، علی؛ رستمی، فرحناز؛ باباجانی، آرزو و ابراهیمی، محمدصادقی. (1393). تحلیل عامل‌های پیش‌برنده و بازدارنده گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات در روستاهای بخش مرکزی شهرستان نجف‌آباد. مجله راهبردهای توسعه روستایی، (3)1، 138-123. https://doi.org/10.22048/rdsj.2014.8591
شفیعی، ساناز؛ رجب‌زاده، علی؛ حسن‌زاده، علیرضا و جهانیان، سعید. (1396). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات بر توسعه پایدار مقاصد گردشگری به‌منظور توسعه مقاصد گردشگری هوشمند، با استفاده از رویکرد فراترکیب. مجله تحقیقات بازاریابی نوین، (14)7، 95-116. https://doi.org/10.22108/nmrj.2017.103939.1247
شفیعی، ساناز؛ رجب‌زاده، علی؛ حسن‌زاده، علیرضا و جهانیان، سعید. (1399)، مقاصد گردشگری هوشمند: مرور تحقیقات با استفاده از رویکرد قیف پارادایم. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، (49)15، 62-33. https://doi.org/10.22054/tms.2020.11045
صفایی‌پور، مسعود؛ گشتیل، فروغ؛ رحیمی، علیرضا؛ پناهی‌نژاد، ابوطالب و موسوی، سید چمران. (1394)، تأثیر استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بر شکل‌گیری گردشگری الکترونیکی در بین گردشگران ورودی به شهر شیراز. مجله جغرافیا و توسعه فضای شهری، (2)2، 73-55. https://doi.org/10.22067/gusd.v2i2.44236
موحدی، رضا؛ جمالیان، سیده شیرین و سپه‌پناه، مرجان. (1396). سنجش آثار فناوری اطلاعات و ارتباطات در سنجش آثار فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه‌ی برخی شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی روستاهای بخش مرکزی شهرستان بهار. جغرافیا و توسعه، (48)15، 212-189. https://doi.org/10.22111/gdij.2017.3368
مهدوی، داوود و اکبری سامانی، ناهید. (1392). ارائه الگوی برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری پایدار روستایی، مطالعه موردی: دهستان لواسان کوچک. مجله پژوهش‌های جغرافیای انسانی، (1)5، 123-146. https://doi.org/10.22059/jhgr.2013.30042
نوروزی فرد، هاشم و خراسانی، محمدامین. (1395). برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری روستایی در نواحی روستایی شهرستان ایذه. مجله جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، 18، 134-119. https://doi.org/10.22111/gaij.2016.2372
یاری حصار، ارسطو و باختر، سهیلا. (1395). ارزیابی شاخص‌های گردشگری پایدار روستایی از منظر جامعه محلی و گردشگران، موردمطالعه: شهرستان نیر. مجله برنامه‌ریزی منطقه‌ای مرودشت، (22)6، 134-121. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516735.1395.6.22.10.0
 
References
Ali, A., & Frew, A. J. (2014). ICT for sustainable tourism: A Challenging Relationship?. Journal of Information Technology & Tourism, 14,  261–264. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(96)00096-9
Arbabian, sh., Yazdai, M., & Khalili Ardali, S. (2017). The effects of ICT on industry development. Journal of Trade Studies, 7 (9), 35-66. https://dorl.net/dor/20.1001.1.17350794.1395.20.79.2.3 [In Persian]
Barghi, H., Taghdisi, A., & Sadeghian, F. (2013). The effects of social, economical and skeletal of ICT in the rural areas, case study: Dehaghan County. Journal of Rural and Development, 1 (16), 55-72. https://doi.org/10.30490/rvt.2018.59098 [In Persian]
Bhuiyan, A. H., Siwar, C., & Mohamad Ismail, S. (2013). Tourism development In Malaysia from the perspective of development plans. Journal of Asian Social Science, 9(9): 11-18. http://dx.doi.org/10.5539/ass.v9n9p11
Buhalis, D., & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20years On And 10 Years After The Internet-The State Of Tourism Research. Journal of Tourism Management, 29 (4), 609-623. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2008.01.005
Buyukozkan, G., & Ergun. B. (2011). Intelligent system applications in electronic tourism, expert systems with applications. Journal of Rural Management, 38 (6), 6586-6598. http://dx.doi.org/10.1016/j.eswa.2010.11.080
Deka, G. Ch., & Dutta, B. M. (2011). ICT its role in E-Governance and rural development. Journal of Communications In Computer And Information Science, 191(4): 210-222. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-642-22714-1_23
Doozandeh Ziaabadi, F., Basooli, M., & Nabil, A. (2021). Examining the effect of destination branding on the development of rural tourism. Case study: Saravan district, Gilan. Scientific Journal of Mass Communication and Media, 32(3), 125-146. DOI: 10.22034/bmsp.2021.141426[In Persian]
Duan, X., Marafa, L.M., Chan, C.-S., Xu, H., & Cheung, L.T.O. (2020). Measuring the Gaps in the Projected Image and Perceived Image of Rural Tourism Destinations in China’s Yangtze River Delta. Journal of Sustainability, 12, 5121. https://doi.org/10.3390/su12125121
Ebrahimi, E (2017), rural tourism as model for rural development, case study: Garmesar County. New Attitude on Rural Geography, 9 (1), 207-224. https://dorl.net/dor/20.1001.1.66972251.1395.9.1.12.9 [In Persian]
Emami, S. F., Darban Astaneh, A., Rezvani, M.R., & Ghadiri Masoom, M. (2022). Spatial analysis of factors affecting community-oriented rural tourism, case study: rural areas of Gilan province. Geographical Planning of Space Quarterly Journal, 12(1), pp 97-113. https://doi.org/10.30488/gps.2021.285265.3403[In Persian]
Ertuna, B., & Kirbas, G. (2012). Local community involvement in rural tourism development: The Case Of Kastamoun, Turkey. Journal of Revista De Turismoy Patrimomio Cultural, 10(2), 17-24. http://dx.doi.org/10.25145/j.pasos.2012.10.023
Khartishvili, L., Muhar, A., Dax, T., & Khelashvili, I. (2019). Rural Tourism in Georgia in Transition: Challenges for Regional Sustainability. Journal of Sustainability, 11(410), 1-20. https://doi.org/10.3390/su11020410
Kim, D., & Kim, S. (2017) The role of mobile technology in tourism: patents, articles, news, and mobile, Journal of tourism Application Reviews. Sustainability, 9 (2),1-45. http://dx.doi.org/10.3390/su9112082
Lee, S. W., & Xue, K. (2020). A model of destination loyalty: Integrating destination image and sustainable tourism. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 25(4), 393- 408. https:// doi:10.1080/10941665.2020.1713185.
Mahdavi, D., & Akbari Samani, N. (2014). Representation of strategic planning pattern of rural sustainable tourism development, case study: Small Lavasan Dehstan. Journal of Researches of Human Geography, 5 (1), 123-146. https://doi.org/10.22059/jhgr.2013.30042 [In Persian]
Maswera, T., Dawson, R., & Edwards. J. (2008). E-Commerce adoption of travel and tourism organizations in south africa, Kenya, Zimbabwe And Uganda. Journal of Telematics And Informatics, 25 (3), 187-200. http://dx.doi.org/10.1016/j.tele.2006.11.001
Movahedi, R., Jamaalian, Sh., & Sepahpanah, M. (2017). Measuring the effects of information and communication technology in the development of some economic and social indicators in the villages of the central part of Bahar county. Journal of geography and development, 48, 189-212. https://doi.org/10.22111/gdij.2017.3368[In Persian]

Movahedi, R., Jamalian, S. Sh., & Sepahpanah, M. (2017). Measuring the effects of information and communication technology in measuring the effects of information and communication technology in the development of some economic and social indicators in the villages of the central part of Bahar city. Journal of geography and development, 15(48), 189-212. https://doi.org/10.22111/gdij.2017.3368[In Persian]

Noroozifard, H., & Khorasani, M. A. (2016). Strategic planning of rural tourism development in the rural areas of Izeh county. Journal of geography and urban-regional planning, 18, 119-134. https://doi.org/10.22111/gaij.2016.2372 [In Persian]
Okoli, U., Oduenyi, Ch., Onwudinjo, N., & Ejeckam, Ch. (2015). Engaging communities in commodity stock monitoring using telecommunication technology in primary health care facilities in rural Nigeria. Journal of Health Services Research And Managerial Epidemiology, Pilot Study, 1-6. http://dx.doi.org/10.1177/2333392815609143
Pirannejad, A. (2011). The effect of ICT on political development: A qualities study of Iran. Journal of Information Development, 2 (7), 186-195. http://dx.doi.org/10.1177/0266666911414386
Rahaei, H., Estelaji, A., Ranjbar, M., & Shariatpanahi, M. (2019). The role of desert tourism in rural development, case study: Garmsar County. Journal of new attitudes in human geography, 12(1), 1-26. https://dorl.net/dor/20.1001.1.66972251.1398.12.1.1.9[In Persian]
Rahmani, B., Shafiei Sabet, N., Rahmani Fazli, A., & Slimangli, R. (2016). Analysis of ICT place in sustainable agriculture, case study, central district of Minodasht County. Journal of Space Economy and Rural Development, 4(5), 189-209. http://dx.doi.org/10.18869/acadpub.serd.5.18.189 [In Persian]

Rajabnejhad, S., Ahmadian, M.A., Jafari, H., & Jahani, M. (2019). Examining the role of tourism in sustainable rural development with an emphasis on economic aspects. Case study: Fuman County. Journal of watershed engineering and management, 11(3), 784-797. https://doi.org/10.22092/ijwmse.2018.121083.1458[In Persian]

Safaeipoor, M., Gashtil, F., Rahimi, A., Panahinejad, A., & Mosavi, Ch. (2015). The effect of the use of information and communication technology on the formation of electronic tourism among tourists entering the city of Shiraz. Journal of geography and urban space development, 2(2), 55-73. https://doi.org/10.22067/gusd.v2i2.44236 [In Persian]
Shafiei, S., Rajabzadeh, A., Hasanzadeh, A., & Jahanian, S. (2020). Smart tourism destinations: a review of research using the funnel paradigm approach. Journal of tourism management studies, 15(49), 33-62. https://doi.org/10.22054/tms.2020.11045[In Persian]
Shafiei, S., Rajabzadhe Ghatari, A., Hasanzadhe, A., & Jahanian, S. (2017). Survey of ICT on tourism destinations sustainable development in order to intelligence tourism destinations with using meta-synthesis approach, New Marketing Researches. Journal of Rural Development, 7 (14), 95-116. https://doi.org/10.22108/nmrj.2017.103939.1247 [In Persian]
Simkova, E. (2013). The Role of information technology in the development Of rural tourism. International conference on information technology based higher education and training. http://dx.doi.org/10.1109/ITHET.2013.6671044
Sorani, F., Kalantari, Kh., Asadi, A., Rostami, F., Babajani, A., & Ebrahimi, M. (2015). Analysis of promoter and constrainer factors of expanding of ICT in the villages of central district, Najafabad County. Development Rural Journal, 1 (3), 123-138. https://doi.org/10.22048/rdsj.2014.8591 [In Persian]
Taghavai fard, M., & Asadian Ardakani, F. (2016). Representation of Electronic tourism development model with approach of modeling interpretive structural. Journal of Tourism Management Studies, 11 (33), 19-39. https://doi.org/10.22054/tms.2016.4162 [In Persian]

Taghipoor, S., & Estelaji, A. (2022). The effect of the role of rural ICT in the sustainable economic development of villages in Qazvin province with an emphasis on Simak. Journal of Geographical Engineering of Territory, 7(2), 367-384. https://doi.org/10.22034/jget.2023.148770[In Persian]

Torres-Delgado, A., & Saarinen, J. (2014). Usingindicators to assess sustainable tourism development: a review, Tourism Geographies: An International. Journal of Tourism Space, Place and Environment, 16 (1), 31-47. https://doi.org/10.1080/14616688.2013.867530
UNDP. (2006). ICT & human development: towards building A composite index For Asia.
Xiang, Z., Magnini, V. P., & Fesenmaier, D. R. (2015). Information technology And consumer behavior in travel and tourism: insights from travel planning using the internet. Journal of Retailing and Consumer Services, 2 (2), 244-249. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2014.08.005
Yari Hesar, A., & Bakhtar, S. (2016). Evaluation of sustainable rural tourism indicators from the point of view of the local community and tourists, case study: Nir county. Journal of regional planning, 6(22), 121-220. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516735.1395.6.22.10.0 [In Persian]
Yuan, P., liu, Y., Ju, F., & li, X. (2017). A study on farmer’s Agriculture related tourism Entrepreneurship Behavior. Journal of Procedia Computer Science, 122, 743-750. http://dx.doi.org/10.1016/j.procs.2017.11.432
 
 
 
 
 
 
 
مجله آمایش جغرافیایی فضا
دوره 14، شماره 2
تابستان 1403
صفحه 79-95