زون بندی خلیج چابهار با استفاده از مدل تصمیم گیری چند متغیره جهت کاربری تفرج متمرکز

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

چکیده

رشد و توسعه اقتصادی– اجتماعی در چند دهه اخیر منجر به روی آوردن جوامع انسانی به ایجاد فرصت‌های گردشگری شده که امروزه به مثابه راهی در پر نمودن اوقات فراغت، کاهش تأثیر تنش‌های زندگی متمرکز شهری و صنعتی محسوب می‌شود. در کنار تمام مناطق متنوع ایران، سواحل جنوبی ایران نیز یکی از قطب‌های سیاحتی کشور به شمار می‌رود و در این بین خلیج چابهار با برخورداری از چشم‌اندازهای منحصر به فرد و نیز به سبب همجوار بودن با مناطق آزاد صنعتی و تجاری نقش مهمی در فراهم کردن اکوتوریسم دارد. در حال حاضر علی‌رغم اهمیت موضوع، مطالعه مشخصی به‌منظور مکان‌یابی پهنه‌های مناسب تفرج و برنامه‌ریزی دربارة آن انجام نشده است. در این راستا طی تحقیق حاضر اقدام به پهنه‌بندی منطقه خلیج چابهار با استفاده از روش ارزیابی چند متغیره و با تکیه بر معیارهای اکولوژیکی و برخی معیارهای اقتصادی- اجتماعی گردید. معیارهای مورد استفاده در این تحقیق شامل خاک، رطوبت نسبی، پایداری سازند زمین‌شناسی، فاصله از منابع آب سطحی، فاصله از جاده، فاصله از دریا، فاصله از بندر، فاصله از مراکز شهری و روستایی، فاصله از مکان‌های تاریخی، فاصله از گسل و مراکز نظامی و همچنین فاصله از تاًسیسات خاص بودند. استانداردسازی معیارها با استفاده از تئوری فازی صورت پذیرفت و نقشه محدودیت‌ها با استفاده از تئوری بولین تولید شد. برای وزن‌دهی به معیارها از روش مقایسات زوجی در قالب تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد و سپس با روش ترکیب خطی وزن داده شده، لایه‌ها با هم ترکیب شده و شاخص مطلوبیت سرزمین محاسبه شد. در این منطقه 554 هکتار از محدوده در قالب 13زون برای تفرج متمرکز شناسایی شد و نشان داد که وجود محدودیت‌ها و حساسیت‌های محیطی، تحقق گردشگری را در جوار آبهای خلیج ناممکن ساخته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Chabahar Golf Zoning Using Multiple Criteria Decisionfor Central Recreation

چکیده [English]

Socio-Economic development in last decades as a dynamic process in the most of luxuriant north and south ecosystems beyond an enhancement in national revenue, created a situation that people tend to tourism as a media in order to fill their leisure time. In spite of being a major part of our country in desert belt, south Iranian coastal regions provide one of pivot of touring whereas Chah-Bahar port provides one of tourism capitals in Iran. Until time, there isn’t any studying in order to zoning of recreation area in the bay. In this study, effective parameters in tourism include, site selection process, by surviving previous literatures and expert opinions based on Delphi method were determined. Then, zoning of this region was implemented by using multicriteria evaluation and weighted linear combination. In this study, different parameters of soil, relative humidity, stability of geologic structure, distance of water sources, distance of roads, distance of the sea, ports, cities and villages, historical and cultural monuments, faults and the distance of special establishments were used as physical parameter, land use, vegetation, distance and boundary, as information  layers in analyzing the map was used. These parameters should be standardized so that we used Boolean logic and fuzzy membership. In the next step the relative importance weights of parameter are estimated through using pair-wised comparison method in the frame of AHP. Finally the parameter is combined with Weighted Linear Combination method, and suitability index was determined. In this region 554 ha of this region (13 zones) were extracted for intensive recreation. This study indicates that sustainable recreation is not possible because of environment sensitiveness and constrains.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Coastal intensive recreation
  • Zoning
  • Multiple Criteria Decision Making
  • Fuzzy logic
  • Chabahar Bay