تحلیلی بر امنیت فضاهای عمومی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 1استاد تمام جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تهران

2 پژوهشگر دوره‌ دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تهران

3 کارشناس‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه گلستان

چکیده

احساس امنیت، آرامش و آسودگی خاطری است که توجه به ابعاد مختلف آن می‌تواند ارتباطات و سرمایه‌ی اجتماعی عظیمی که خود عاملی برای ثبات، آرامش و لذت از فضاهای عمومیِ شهری است را به وجود آورد. ولی امروزه به نظر می‌رسد که فضاهای عمومی شهر، مانند پارک‌های شهری که از مهم‌ترین عناصر این فضاها هستند - متأثر از برخی عوامل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، مشکلات بسیاری را برای امنیت شهروندان ایجاد کرده و در رشد آسیب‌های اجتماعی مؤثر بوده است. در همین ارتباط، پژوهش حاضر با روش اسنادی - میدانی، به بررسی موضوع امنیت در پارک‌های شهری مناطق چهارگانه‌ی شهر قم (محدوده‌ پژوهش) پرداخته است و نتایج آن که با استفاده از پرسش‌نامه و با بهره‌گیری از نرم‌افزار Spss و آزمون‌های مختلفی چون آزمون Kruskal-Wallis،Chi-squre  و Speareman به‌دست آمده، نشان می‌دهد که در مجموع متوسط میزان امنیت کل پارک‌های چهار منطقه‌ی شهر قم، 26/3 از 5 است. از آنجایی‌که این میزان از عدد 3 بالاتر است، می‌توان گفت که میزان امنیت در پارک‌های شهر، متوسط تا زیاد است. در این ارتباط میزان امنیت منطقه‌ی 1، 79/3، منطقه‌ی 2، 59/2، منطقه‌ی 3، 81/2 و منطقه‌ 4، 83/3 می‌باشد. نتیجه‌ای که از ارقام یاد شده می‌توان گرفت، این است که بنا بر مجموع مطالعاتی که بر اساس فاکتورهای مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، قومی و... در مناطق مذکور صورت گرفته است، میزان احساس امنیت در فضاهای عمومیِ شهری (پارک‌ها) در منطقه‌ دو شهر قم، کم‌ترین میزان و میزان احساس امنیت در فضاهای عمومیِ شهری (پارک‌ها) در منطقه‌ چهار، بیشترین میزان را دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Evaluation of Safety in Public Spaces of Cities

نویسندگان [English]

  • K. ‌Ziari 1
  • A. Mahdi 2
  • M. Mahdian Bahnamiri 3
چکیده [English]

Feeling safe is a self relaxation and peace  with regarding to its different aspects can create huge connections and social wealth that is a factor for stability, peace and enjoyment of urban public spaces. But today, it seems public spaces of cities such as parks which are the most important elements of these spaces, due to some social, economical and cultural factors; a lot of problems have been created and has been created effective in the growth of social problems. In relation to this issue, the present study, with a documentary field study analyses the subject of safety in city parks in four areas of Qom city (Research area), and its results by the use of questionnaire and application of the SPSS software and different tests such as Kruskal-Wallis H، Chi- square and Spearman coefficient correlation show that totally the average of safety in all parks in Qom is 3.26 out of 5. Since this number is over 3, it can be said that the degree of safety in city parks is average or above. In this relation, the degree of region one safety is 3.79, region two is 2.59, region three is 2.81 and region four is 3.83. the result that can be obtained is that based on the total studies based on the factors such as social, economical, cultural, ethnic and ….done in different regions, the degree of feeling safe in public spaces of cities (parks) in the second region of Qom has the lowest level of feeling safe in urban public places and the fourth region has the highest growth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • urban safety
  • public spaces
  • Urban Parks
  • the City of Qom

1-آبادینسکی، هووارد. 1382. جامعه­شناسی مواد مخدر. ترجمه­ محمد علی زکریایی. چاپ اول، تهران، انتشارات پژوهشکده ملی مطالعات مواد مخدر.

2-افتخاری، اصغر. 1380. ساخت اجتماعی امنیت، فصل­نامه دانش انتظامی، سال سوم، شماره چهارم، تهران.

3-افروغ، عماد. 1377. فضا و نابرابری اجتماعی، ارائه­ی الگویی برای جدایی­گزینی فضایی و پیامدهای آن. چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.

4-بوآندیا، فرناندوگومز. 1380. جرائم شهری؛ گرایش­ها و روش­های مقابله با آن­ها. ترجمه از فاطمه گیوه چیان. چاپ اول، تهران، انتشارات دفتر پژوهش­های فرهنگی.

5-پیران، پرویز. 1384. شهرشناسی در ایران،‌ پایان تاریخ و شروع فصلی جدید. تهران، خانه هنرمندان ایران.

6-تقوایی، مسعود؛ اصغر ضرابی و بهنام مغانی رحیمی. 1388. بررسی عوامل مؤثر بر میزان جرم در مناطق مختلف شهر شیراز، فصلنامه­ علوم اجتماعی، شماره­ 48، صفحات 41-1.

7-زیاری، کرامت­اله، حافظ مهدنژاد و فریاد پرهیز. 1388. مبانی و تکنیک­های برنامه­ریزی شهری. چاپ اول، انتشارات دانشگاه بین­المللی چاه بهار.

8-سازمان پارک­ها و فضای سبز شهری قم. 1391.

9-سازمان مسکن و شهرسازی استان قم. 1377. مطالعه­ شاخص­های مسکـن، جمعیت،‌ مهاجرت و حاشیه‌نشینی در شهر قم.

10-شهرداری قم. 1391.

11-صالحی، اسماعیل. 1386. نقش برنامه­ریزی و طراحی محیطی در پارک­های شهری امن، مجله شهرداری­ها، شماره 24، ماه­نامه 86، تهران.

12-عمید، حسن. 1345. فرهنگ عمید. تهران، جلد اول، چاپ دوم، انتشارات جاویدان علمی.

13-فرید، یدا­له. 1368. جغرافیا و شهرشناسی. انتشارات دانشگاه تبریز.

14-مجنونیان، هنریک. 1374. مباحثی پیرامون پارک­ها، فضای سبز، تفرجگاه­ها. تهران، حوزه­ معاونت خدمات شهری سازمان پارک­ها و فضای سبز شهر تهران.

15-معین، محمد. 1360. فرهنگ معین. تهران، جلد اول، چاپ چهارم، انتشارات امیرکبیر.

16-مهدی، علی. 1390. بررسی و تحلیل سلامت زیسـت و دسترسـی به شاخـص­های سلامـت در محلات حاشیه­نشین (مورد: محله­ شادقلی­خان شهر قم)، پایان­نامه­ کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده­ جغرافیا.

17-نویدنیا، منیژه. 1389. اولویت امنیتی شهروندان در مناطق مختلف شهر تهران، فصل­نامه نگرش­های نو در جغرافیای انسانی، سال دوم، شماره دوم، صفحات 99-87.

18.Abdul Malek, Nurhayati and Maipan Manohar. 2009. Visitors Perception on Vandalism and Safety Issues in a Malaysian, Theoretical and Empirical Researches in Urban Management, No. 4(13) / November 2009.

19.Alizadeh, Hooshmand. 2007. Changes of Conceptions of Women’s Public Space in Kurdish City. Cities, Vol. 24, No. 6, pp: 410–421.

20.Al-Ahmadi, Khalid, See, Linda, Heppenstall, Alison, Hogg, James. 2009. Calibration of a fuzzy automata model of urban dynamics in Saudi Arabia, Journal Homepage: www .elsevier.com/locate/eco com, pp 80-101.

21.Ardalan, N. 1980 .Places of Public Gathering. In Places of Public Gathering in Islam, L Safran (ed.), pp.5–16. Aga Khan Award for Architecture, Philadelphia.

22.Atkinson, R., and Blandy, S. 2005. Introduction: International Perspectives on the New Enclavism and the Rise of Gated communities. Housing Studies, 20(2), 177e186.

23.Bell, Wendy. 1998. Women and Commiunity Safety, Planing Associates South Australia, No. 20.

24.Brownlow, Alec. 2004. A Geography of Mens Fear, Departement of Geography and Urban Studies, Temple University, Philadelphia A review, www.elsevier.com

25.Bufiington. J., Aaron. 1997. An Assessment of Urban Park Values and Residential Properties Utilizing GIS in Rochester, Minnesota.

26.Dick, Robert. 2008. Royal Astronomical Society of Canada Guidelines for Outdoor Lighting in Urban Star Parks (RASC-USP-GOL).

27.Gobster, A., Paul. 2002. Managing Urban Parks for a Racially and Ethnically Diverse Clientele, USDA Forest Service North Central Research Station Chicago, Illinois, USA Leisure Sciences, 24:143–159, 2002.

28.Hiebert, Ray E. 2005. Commentary: New Technologies, Public Relations, and Democracy. Public Relations Review 31(2005): 1–9.

29.Hiborn, Jim. 2009. Dealing with Crime and Disorder in Urban Parks, U.S. Department of Justice Office of Community Oriented Policing Services, center for problem–oriented policing. No. 9.

30.Jackobs, J. 1981. The Death and life of Great American Cities, New York, NK: vintage book.

31.More, Thomas. 1989. Factors Affecting the Productivity of Urban Parks, United States Department of Agriculture, Forest Service, Northeastern Forest Experiment Station, Research Paper NE-630.