بررسی نقش ژئوتوریسم در توسعه پایدار فرهنگی شهرهای ساحلی

نویسنده

استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور ساری

چکیده

در سال‌های اخیر ژئوتوریسم به‌عنوان واژه نو و بدیع نقش و اهمیت ویژه‌ای در توسعه صنعت گردشگری کشورها داشته است. در این میان کشور ایران علی‌رغم برخوداری از پتانسیل‌های بسیار قابل توجه تاکنون نتوانسته است، آن‌چنان‌که باید و شاید بهره‌گیری لازم را از این صنعت داشته باشد. از این‌رو در سال‌های اخیر شناخت جاذبه‌ها و توانمندی‌های ژئوتوریستی همگام با افزایش انگیزه گردشگران برای بازدید از مناظر طبیعی مورد توجه مسئولان و مدیران قرار گرفته است. با توجه به این که حضور گردشگران با فرهنگ و عقاید مختلف از سراسر کشور در سواحل دریای خزر باعث ایجاد تعاملات اجتماعی و مبادلات فرهنگی با مردم ساکن در این نواحی می‌شود، در طی سال‌های اخیر تأثیر گردشگران بر فرهنگ، آداب و رسوم، سنن، گویش و شیوه زندگی و معیشت و به‌طور خلاصه مظاهر فرهنگی و معنوی مردم این مناطق بسیار قابل‌توجه بوده است. از این‌رو این مقاله پتانسیل‌ها و توانمندی‌های ژئوتوریستی برای ارائه راهکارهای اساسی برای دستیابی به توسعه پایدار فرهنگی در شهرستان‌های نوشهر و چالوس را ارزیابی می‌کند. روش تحقیق مطالعه حاضر توصیفی- تحلیلی و از نوع زمینه‌یابی (اکتشافی) است و از روش‌های مطالعه کتابخانه‌ای و بررسی متون و محتوی مطالب و نیز روش‌های میدانی نظیر پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که با توجه به قابلیت‌ها و پتانسیل‌های موجود در محدوده مورد مطالعه، این شهرستان‌ها می‌توانند در راستای ملاحظات توسعه پایدار فرهنگی به‌عنوان قطب‌های ژئوتوریستی در کشور مطرح گردند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Geo-tourism in the Cultural Sustainable Development on Coastal Cities Case Study: Nowshahr and Chalous

نویسنده [English]

  • A. Divsalar
چکیده [English]

Tourism is appeared as new industry due to the increase of people’s free time which is considered as an effective activity in all bases of development. Tourism has gone beyond in recent years and it has been stepped on to the new arena such as using and exploiting Geo-Tourism’s capabilities. Geo-Tourism has developed the role and importance of tourism more than before as a new and modern word in each country and all countries try to exploit sufficiently from this industry, and Iran hasn’t already been able to exploit from this industry sufficiently in spite of having remarkable potentials. Therefore, recognizing the attractions and Geo-Touristic capabilities keeping step with increasing the tourist’s motivations are considered by officials and administrations for visiting natural landscapes during recent years. By considering to this issue that attracting tourists with different cultures and ideas from all over the country in the coasts of Khazar sea causes social interactions and cultural communications with the people who reside in these regions, the impact of tourists in culture, traditions, dialects, and lifestyles, and livelihood, and in short cultural and spiritual symbols of the people of these regions has been considered during recent years. Thus, we are going to evaluate Geo-Touristic potentials and capabilities for presenting main strategies for achieving touristic sustainable development in Noshahr and Chalous. Research method of the current study is descriptive-analytic and it is a kind of an exploratory research and library study methods and the study of texts and contents of materials and also field methods such as questionnaire, interview, and observation have been used in general. The findings of research indicate that these cities can be raised as ecotouristic centers in the direction of the approaches of cultural sustainable development considering to the existing efficiencies and potentials in the studied area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geo-tourism
  • Cultural Sustainable Development
  • Coastal Cities
  • Norshahr and Chalous
اسدی، ن.، و زارع، م. 1386. جاذبه‌های گردشگری و ژئوتوریسم گنبدهای نمکی، سومین همایش فرهنگی گردشگری خلیج فارس.

2- آریافر، ک. 1388. امکان‌سنجی تاسیس ژئوپارک در استان لرستان با استفاده از روش AHP، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، دانشکده معماری و عمران گروه شهرسازی.

3- الوانی، س.م.، و پیروزبخت. 1385. فرایند مدیریت جهانگردی، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

4- باهر، ح. 1377. دگراندیشی پیرامون گردشگری (ایرانگردی و جهانگردی)، شماره 20، دانشکده حسابداری و مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

5- پورابراهیم، ش.، و یاوری، ا.ر. 1382. برنامه‌ریزی توسعه آتی جزیره قشم در چارچوب آمایش سرزمین. مجله محیط‌شناسی، شماره 31.

6- حیدری، ر. 1387. مبانی برنامه‌ریزی صنعت گردشگری، تهران، انتشارات سمت.

 

7- دیوسالار، ا.، عیوضلو، م.، و رضایی، ف. 1390. نقش ژئوتوریسم در برنامه‌ریزی فضایی شهرهای ساحلی مطالعه موردی ژئوپارک قشم، همایش ملی قشم و چشم‌انداز آینده.

8- رضوانی، م.ر. 1387. توسعه گردشگری روستایی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

9- زاهدی، ش.، و نجفی، غ.ع. 1385. بسط مفهومی توسعه پایدار، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 10، شماره 4.

10- زاهدی، ش. 1385. مبانی توریسم و اکوتوریسم پایدار، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

11- زمردیان، م.ج. 1382. نگرش بر چشمه‌ها و دریاچه‌های پیرامونی مشهد از دیدگاه اکوتوریسم، مجله جغرافیا و توسعه، پاییز و زمستان 1382.

12- عزتی، ع. 1380. ژئوپولیتیک در قرن بیست و یکم، تهران، انتشارات سمت.

13- عمادالدین، س. 1389. بررسی ویژگی‌های اکوتوریستی و ژئوتوریستی تالاب بین‌المللی هامون و نواحی مجاور آن، مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین‌المللی جغرافی‌دانان جهان اسلام، 27-25 فروردین 1389.

14- فلاح‌تبار، ن. 1390. قشم در گرانبها و دژ استوار خلیج‌فارس، همایش ملی قشم و چشم‌انداز آینده.

15- کاظمی، م. 1387. مدیریت گردشگری، تهران، انتشارات سمت.

16- لطفی، ح.، موسوی، ر.، شاه‌حسینی، س.، و رفیعی، م. 1390. توسعه پایدار جزیره قشم با تاکید بر صنعت ژئوتوریسم، همایش ملی قشم و چشم‌انداز آینده.

17- محلاتی، ص. 1380. درآمدی بر جهانگردی، دانشگاه شهید بهشتی.

18- محمدی، ر.، و فیضی، ح. 1387. مطالعه شرایط اقلیمی اصفهان به‌منظور توسعه گردشگری با استفاده از روش TCI، مجموعه مقالات اولین همایش علمی سراسری دانشجویی جغرافیا.

19- مراتب، م. 1386. نقش ژئوتوریسم و اکوتوریسم در توسعه منطقه قشم، مجموعه مقالات ژئوپارک قشم.

20- نصیری، ح. 1384. توسعه و توسعه پایدار چشم‌انداز جهان سوم، انتشارات دایره سبز ،چاپ اول.

21- نکوئی‌صدری، ب. 1388. مبانی زمین گردشگری با تاکید بر ایران، تهران، انتشارات سمت.

 

22.Anrikazemi‚ A. 2003. Introducing Ecotourism of Iran- International Ecotourism Conference of Australia.

23.Carmen, R. 1996. Autonomous Development in the Third world, London: Roulledge.

24.Cater, E. 2000. Ecotourism in the world: problem and prospect for sustainability. New York, NY: John Wiley and sons.

25.Dingwal‚ P., Weighell‚ T., and Bedman‚ T. 2005. Geological world heritage: A global framework protected Area programme- IUCN- September 2005.

26.KPMG. 2003. Qeshm Island Tourism Strategy-Final Report. For Qeshm Free Zone The Rising Sun in the Persian Gulf-QLDO-loose leaf folder-KPMG Assurance and Advisory- November.

27.Oxford advanced learners dictionary. 1989. Oxford university press.

 

28.Papatheodorou, A.H. 2005. International Tourism forecast: Times series Analysis of word and Reginald Data, Tourism Economies, 11: 1. 11-23.

29.Pearce, D.W., and Kerry, R. 1990. Economics Natural Resources and Environment. Baltimore: Johns Hopkins university Press.

30.Phillips, A. 1992. Turning Ideas on Their Head: The New Paradigm for Protected Areas.

31.Third world planning Review. 1995. 17: 4. 369-386.

32.Thomas, R., Pigoozi, B., and Sambrook, R. 2005. Tourist carrying capacity Measures: crowding syndrome in the Caribbean, the professional Geographer,
57: 1.

33.UNESCO Global Geo park Network. 2006. Guideline and criterio for national Geo parks seeking UNESCO- assistance to join the global Geo parks network.

34.UNESCO. 1997. Educating for a sustainable future. Thessa Loniki: UNESCO/ The Government of Greece.

35.Weaver, D., and Opperman, M. 2000. Tourism Management, Wiley.

36.WTO.HTTP: //answer .com/tourism,2004a.

37.Zauros‚ N. 2004. The European Geo parks network-Geological heritage protection and local development, 207: 3.