منطقه بندی کارتوگرافیکی گردشگری در استان خراسان رضوی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان

2 معاونت پژوهشی جهاددانشگاهی-عضو هیات علمی گروه برنامه ریزی شهری

چکیده

استان خراسان رضوی با حدود 456 نقطه گردشگری تاریخی، طبیعی و مذهبی یکی از مناطق جاذب گردشگری کشور است. وجود این جاذبه ها نیازمند توجه و برنامه ریزی است.لذا لازم است با برنامه‏ریزی از ظرفیتها متناسب با ویژگیهای هر منطقه در جهت توسعه استان استفاده شود.در این نوشتارمنطقه بندی گردشگری خراسان رضوی با توسعه مدل گان(1979) و بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی ارایه شده است.در این فرایند، ابتدا جاذبه های گردشگری استان شناسایی و نقشه های توزیع فضایی آن تهیه شد.پس از آن انواع جاذبه ها در 9 شاخص دسته بندی و بر اساس مدل گان ارزشگذاری ودر نهایت با مدل تحلیل سلسله مراتبی ((AHP استان خراسان رضوی منطقه بندی گردشگری گردید. براساس تقسیمات سیاسی بالاترین امتیاز برخورداری از جاذبه‏ها با استفاده از تابعZonal Statistics در ArcGIS به ترتیب شهرستان سبزوار، مشهد و نیشابور اختصاص داشت. این طبقه‏بندی در نهایت براساس وسعت هر یک از شهرستان‏ها استاندارد و جایگاه واقعی شهرستانها بدست آمد و شهرستانهای بینالود و مشهد بالاترین امتیاز برخورداری از جاذبه‏ها را براساس مدل به خود اختصاص دادند. علاوه بر این دسته بندی یک منطقه بندی از استان با بهره گیری از تابع Region Group و براساس مجموع ارزش جاذبه‏ها در پنج پهنه جهت تدوین استراتژی و برنامه‏های متناسب با آن انجام گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tourism Cartographic Regionalization Of Khorasan Razavi Province

نویسندگان [English]

  • masoud taghvaei 1
  • hossein Aghajani 2
چکیده [English]

Today, tourism as one of the main sources of income, has a major role in the economy in the countries with high potential in terms of tourist attractions (natural, social and cultural) have been more interesting.Iran is one of the top ten countries in the world is enjoying the attractions and Khorasan is one of the most attractive regions of the country. Khorasan Razavi province with about 456 points of historical tourism, natural and religious tourism is one of the attractive areas of the country. In addition, the number 30 has been detected in the area of tourism. This appeal requires consideration and planning. So is it with the right capacities to plan accordingly to enjoy the features and attractions of each region to best use And can be used to develop the province. Cartographical paper tourism development model in Khorasan Razavi province With Gunn model )1979) and is presented using GIS. At the beginning of the tourist attractions of the province was prepared to identify and map its spatial distribution. After a variety of attractions in 9 categories based on valuation models, participants in the AHP model of Khorasan Razavi province in tourism zoning. Top rated on the basis of political divisions in order to benefit from the attractive city of Sabzevar, Mashhad and Nyshabour was dedicated. Finally, based on the classification of each city's large cities were normalized and actual positions.It also displays the rank of a zoning areas also see the value of the various attractions that the results can be based on the amount and level of planning policies in the area of each action, though it can be but different interpretations of the zoning presented as a suitable and efficient model in the Spatial planning of tourism and the macro level, the tourism sector, especially tourism will be useful for policy makers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • GIS
  • Cartographic Regionalization
  • Razavi Khorasan Province

1. آقاجانی، حسین، مصطفی امیرفخریان و مهدی کاظمی.1390. بررسی جایگاه و نقش زیارت و گردشگری زیارتی- مذهبی در اسناد فرادستی، جهاد دانشگاهی مشهد.

2. رهنما، محمدرحیم.محمداجزاء شکوهی و مظاهر آجودانی و مصطفی امیرفخریان و حسین آقاجانی و غلامرضا عباس­زاده. 1387. کاربرد تلفیقی مدل تحلیل فرآیند سلسله مراتبی (AHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی برای شناسایی نقاط اولویت دار توسعه محلات مراکز شهری، محله پاچنار شهر مشهد . جغرافیا و برنامه‌ریزی، شماره 26: 1-27.

3. رهنما، محمدرحیم. حسین آقاجانی. 1390. مطالعات آمایش استان خراسان رضوی. جهاددانشگاهی مشهد.

4. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی،1390.

5. ضیایی، محمود. مسلم شجاعی، 1389. سطح بندی مقاصد گردشگری، فصلنامه مطالعات گردشگری،شماره 13، تهران.25-46.

6. فرج‌زاده، منوچهر. 1378. کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در توریسم. انتشارات سمت.

7. گزارش نهایی طرح جامع توسعه جهانگردی، مرحله دوم، سازمان برنامه و بودجه، 1353.

 

8. Berry, J.K. 1991. GIS in Island resource planning: A case study in map analysis. In Maguire et al. (eds) Geographical Information Systems: Volume 2 Applications. Harlow: Longman.

9. Blank, U., & Gunn, C.A. 1966. Guidelines for Tourism-recreation in Michigan's Upper Peninsula: A Report and Recommendations. Johnson, Johnson & Roy.

10. Ferrario, F. F. 1979. The evaluation of tourist resources: An applied methodology. Journal of Travel Research, 17(4): 24-30.

11. Gunn, C.A, Tourism planing, 1979, Newyork

12. Gunn, C.A. 1979. Tourism-recreation: concepts for assessing potential in forested regions. In Annual Forestry Symposium (Vol. 28, p. 33). School of Forestry and the General Extension Division.

13. Gunn, Clare. A. and Var, T. 2002. Tourism planning: basic, concepts, cases. (4th). New York. Rutledge

14. Hai-ling, G. & Liang-qiang, W. 2011. A GIS-based approach for information management in ecotourism region. Procardia Engineering, 15, 1988-1992.

15. Inskeep, Edward. 1991. Tourism planning: An integrated and sustainable development approach. Canada. John Willy& sons, INC.

16. Marinoni, Oswald 2007. Some word on the analysis hierarchy process and the provided ArcGIS extension "ext-ahp", Http://www.tu-darmstadt.de/fb/geo/ members/marinoni en.html 

17. Pizam, A., Neumann, Y., and Reichel, A. 1978. Dimensions of tourist satisfaction with a destination area. Annals of tourism Research, 5(3): 314-322. Publishers, Dordrecht, 251 pp.

18. Robinson, G.M. 1992. Geographical Information Systems (GIS) and planning in Scotland: The RLUIS project and advances in GIS. Scottish Geographical Magazine.166

19. Saaty, T. 1977. A scaling method for priorities in hierarchical structures. Journal of Mathematical Psychology, 15, 234-281.

20. Saaty, T.L., and Vargas, L.G. 1991. Prediction, Projection and Forecasting. Kluwer Academic

21. Singh, P. (2015).Role of geographical information systems in tourism decision making process a review. Information Technology & Tourism, 15(2): 131-179.

22. Smith, S.L. 1984. Identification of functional tourism in North America. Journal of Travel Research, 22(4): 13-21.

23. Smith, S.L. 1987. Regional analysis of tourism resources. Annals of tourism research, 14(2): 254-273.

24. Stephen L.J. Smith, 1989. Tourism analysis: A handbook.  New York: John Wiley

25. Var, T., Beck, R.A.D. and Loftus, P. 1977. Determinants of Touristic Attractiveness of the Touristic Areas in British Columbia, Journal of Travel Research (winter), 23-29.