بررسی نقش فضاهای سبز بر تعدیل گرمای شهر مورد کاوی: بوستان گل محمدی در شهر اصفهان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استاد جغرافیای دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

فضاهای سبز در محیط شهری می‌توانند برای کاهش جزیره گرمایی شهر نقش بارزی بازی کنند. افزایش دمای هوا، افزایش درجه خشکی، افزایش فراوانی و شدت موج‌های گرمایی و به طورکلی تغییرپذیری آب و هوا از جمله مخاطراتی هستند که اهمیت فضاهای سبز شهری را دو چندان می-سازند. چرا که نقش سرمایشی فضاهای سبز شهری به فضاهای پیرامونی نیز گسترش می‌یابد. در این پژوهش نقش دمایی بوستان گل محمدی خیابان رباط شهر اصفهان به مساحت (2866/9 هکتار) و مساحت پوشش گیاهی (5464/7 هکتار) و اثر آن بر فضای پیرامونی واکاوی شده است. اندازه‌گیری پارامترهای هواشناسی (دما، رطوبت نسبی، سرعت باد) در یک محدوده مشخص انجام شده است. محدوده مورد مطالعه از درون بوستان گل محمدی آغاز و تا خیابان‌های پیرامونی که دارای جهت‌های متفاوت و آفتابگیری ناهمسانند، کشیده شده است. نتایج نشان داد که فضای سبز چه در سایه و چه در آفتاب، خنک‌تر از خیابان‌های پیرامونی است. اندازه تفاوت‌ها در روزهای گرم‌تر بیشتر است. بیشترین تفاوت برای دمای هوا 7/6 درجه سلسیوس بوده است. در هر دو مورد، این تفاوت میان بخش سایه گستر فضای سبز و بخش آفتابی یک خیابان با راستای غربی شرقی در بخش شمالی بوستان گل محمدی رخ داده است. وانگهی بررسی پتانسیل شرایط وضع هوای محلی، بویژه سرعت ناچیز باد، آفتابگیری و هندسه شهری از فاکتورهایی هستند که این تفاوت‌ها را بیان می‌کنند. نقش فضاهای سبز بر سرمایش فضای پیرامون خود را می‌توان با شیوه‌های دیگری که به ریخت هر شهر بستگی دارد، افزایش داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Cooling Effect of Green Spaces as a Contribution to Reduce the Urban Heat A case study Golmohamady Park in Esfahan

نویسنده [English]

  • Taghi Tavosi
Professor is Geography, Sistan and Baluchestan University
چکیده [English]

Abstract
Green spaces in the urban environment can contribute to reduce the Urban Heat Island. In a context of climate change, with the expected increase in temperature, dryness and intensity of heat waves, green areas assume even higher importance as they can create a cooling effect that extends to the surrounding areas. This study analyses the thermal performance of Golmohamady Park (9.2866 ha) with vegetation cover (7.5464 ha) and its influence in the surrounding atmospheric environment space in Esfahan. Measurements of weather parameters (temperature, relative humidity and wind speed) were carried out along a selected path, starting from inside the green area to surrounding streets with different orientations and solar exposure. It was found that the park was cooler than the surrounding areas, either in the sun or in the shade. These differences were higher in hotter days and particularly related to the mean radiant temperature (Tmrt). The highest difference found was of 6.7 C in relation to air temperature. In both cases this difference occurred between the shaded site inside the park and the sunny site in an E-W oriented street in the North of Golmohamady Park. Besides the local weather conditions, particularly the low wind speed, the sun exposure and the urban geometry are the potential factors that explain these differences. The cooling effect of green spaces on the surrounding environment can be enhanced by additional measures related to the urban features of each city.
Keywords: Green spaces, urban heat island, Park Cool Island, Esfahan
Keywords: Green spaces, urban heat island, Park Cool Island, Esfahan

کلیدواژه‌ها [English]

  • Green spaces
  • Urban Heat Island
  • Park Cool Island
  • Esfahan
  1. عشقی، ابوالفضل. هادی قنبرزاده. 1382. مبانی میکروکلیماتولوژی و آب و هوای محلی. چاپ اول، مشهد: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد.
  2. کاویانی، محمدرضا. 1387. میکروکلیماتولوژی. چاپ سوم، تهران، سمت.
  3. کریمی صادق. حسین نگارش. تقی طاوسی و بهلول علیجانی. 1392. تحلیل سیستماتیک چرخه ازون اتمسفری در سیستم سیبرنتیک آب و هوا (مورد: کلانشهر تهران). مجله جغرافیا (فصلنامه علمی پژوهشی انجمن جغرافیای ایران)، سال 11، شماره 37، تهران.
  4. هماهمی، محمود رضا. آزاده زائری امیرانی. 1390. بررسی تأثیر اندازه و شکل پارک­های شهر بر غنای گونه­ای پرندگان، (مطالعه موردی: بوستان‌های اصفهان). مجله محیط شناسی، سال 37، شماره 59، تهران.
    1. Alcoforado, M.J, and Andrade H. 2008. Global Warming and urban heat island. In: Marzluff JM, Shulenberger E, Endlicher W, Alberti M, Bradley G, Ryan C, Simon U, ZumBrunnen C, editors. Urban Ecology. Springer. p. 249-62.
    2. Ambuel, B., and Temple, S.A. 1983. Area dependent changes in the bird communities and vegetation in southern Wisconsin forest.Ecology. 64:1057–1068.
    3. Andrade, H., and Vieira R.A. 2007. Climatic study of an urban green space: the Gulbenkian Park in Lisbon (Portugal). Finisterra - Revista Portuguesa de Geografia XLII. 84: 27-46.
    4. Chiesura, A. 2004. The role of urban parks for the sustainable city. Landsc, Urban Planning, 68.
    5. Chiesura, A. 2004. The role of urban parks for the sustainable city. Landscape and Urban Planning, 68(1): 129-38.
    6. Decker, E.H., Elliott, S., Smith, F.A., Blake, D.R. and Rowland, F.S. 2000. Energy and material flow through the urban ecosystem. Annual Review of Energy and Environment. 25: 685-740.
    7. Eliasson, I. 2000. The use of climate knowledge in urban planning. Landsc. Urban Planning 48.
    8. Eliasson, I., Knez, I., Westerberg, U., Thorsson, S. and Lindberg, F. 2007. Climate and behaviour in a Nordic city, Landscape and Urban Planning, 82.
    9. Georgi, J.N. and Dimitriou, D. 2010. The contribution of urban green spaces to the improvement of environment in cities: case Study of Chania, Greece. Building and Environment. 45:1401-14.
    10. Gill, S.E., Handley, J.F., Ennos, A.R. and Pauleit, S. 2007. Adapting cities for climate change: the role of the green infrastructure. Journal Built Environment, 33(1): 115-33.
    11. Givoni, B. 1998. Climate considerations in building and urban design. New York: John Wiley & Sons, Inc.
    12. Graumann, C.F. 2002. The phenomenological approach to people-environment studies. In: Bechtel, R.B., Churchman, A. (Eds.), Handbook of Environmental Psychology. John Wiley & Sons, Inc., New York.
    13. Hough, M. 2004. Cities and Natural Processes: a basis for sustainability. New York: Routledge.
    14. Hulme, M., Jenkins, G.J., Lu, X., Turnpenny, J.R., Mitchell, T.D. and Jones, R.G. 2002. Climate change Scenarios for the United Kingdom: the UKCIP02 Scientific Report. School of Environmental Sciences, University of East Anglia, Norwich, UK: Tyndall Centre for Climate Change Research.
    15. IPCC. Climate change 2007. Impacts, adaptation and Vulnerability. Contribution of working group II to the Fourth assessment Report of the Intergovernmental Panel on climate change. Cambridge University Press.
    16. Kovats, R.S. and Hajat, S. 2008. Heat Stress and public health - A critical review. Annual Review of Public Health. 29: 41-55.
    17. Matzarakis, A., Rutz, F. and Mayer, H. 2007. Modelling radiation fluxes in simple and complex environments: application of the Rayman model (Ver. 2). International Journal of Biometeorology. 51(4): 323-34.
    18. Matzarakis, A. and Mayer H. 1998. Investigations of urban climate’s thermal component in Freiburg, Germany. Preprints Second Urban Environment Symposium - 13th Conference on Biometeorology and Aerobiology November 2-6, Albuquerque, USA, American Meteorological Society, 140-143.
    19. Mayer, H. 1993. Urban bioclimatology. Experientia, 49:957-63.
    20. McPherson, E.G. and Simpson, J.R. 2003. Potential energy savings in buildings by an urban tree planting programme in California. Urban Forestry and Urban Greening, 2(2):73-86.
    21. Mirzaei, P.A. and Haghighat, F. 2010. Approaches to study urban heat island - Abilities and limitations. Building and Environment, 45(10): 2192-201.
    22. Nielsen, T.S. and Hansen, K.B. 2007. Do green areas affect health? Results from a Danish survey on the use of green areas and health indicators. Health & Place 2007. 13(4): 839-50.
    23. Oliveira, S., Andrade, H. and Vaz, T. 2011. The cooling effect of green spaces as a contribution to the mitigation of urban heat: A case study in Lisbon, Building and Environment, 46: 2186-2194.
    24. Patz, J.A., Campbell-Lendrum, D., Holloway, T. and Foley, J.A. 2005. Impact of regional climate change on human health. Nature. 438(7066): 310-7.
    25. Potchter, O., Cohen, P. and Bitan, A. 2006. Climatic behavior of various urban parks during hot and humid summer in the mediterranean city of Tel Aviv, Israel. International Journal of Climatology. 26(12):1695-711.
    26. Shimoda, Y. 2003. Adaptation measures for climate change and the urban heat island in Japan’s built environment. Building Research and Information, 31(3-4): 222-30.
    27. Solecki, WD., Rosenzweig, C., Parshall, L., Pope, G., Clark, M. and Cox, J. 2005. Mitigation of the heat island effect in urban New Jersey. Global Environmental Change, Part B: Environmental Hazards, 6: 30-49.
    28. Sproken-Smith RA, Oke T. 1998. The thermal regime of urban parks in two cities with different summer climates. International Journal of Remote Sensing. 19(11): 2085-104.
    29. Stone, J.R.B. 2005. Urban heat and air pollution. An Emerging role for planners in the climate change Debate. Journal of the American Planning Association. 71(1):13-25.
    30. Upmanis, H. and Chen, D. 1999. Influence of geographical factors and meteorological variables on nocturnal urban-park temperature differences-a case study of summer 1995 in Göteborg, Sweden. Climate Research. 13: 125-39.
    31. Wang, Z. 2006. A field study of the thermal comfort in residential buildings in Harbin. Building and Environment, 41: 1034-9.
    32. Wilby, R.L. and Perry, G.L.W. 2006. Climate change, biodiversity and the urban environment: a critical review based on London, UK. Progress in Physical Geography. 30(1): 73-98.
    33. Yu, C. and Hine, W.N. 2006. Thermal benefits of city parks. Energy and Buildings. 38: 105-20.
    34. Zoulia, I., Santamouris, M. and Dimoudi, A. 2009. Monitoring the effect of urban green areas on the heat island in Athens. Environmental Monitoring and Assessment. 156: 275-92.