ارزیابی همدیدی بارش سنگین 9 فروردین 1386 استان خراسان رضوی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی شهری دانشگاه شهید بهشتی تهران

2 استادیار اقلیم شناسی دانشگاه حکیم سبزواری

چکیده

به منظور تبیین اندرکنش بنیادین هواسپهر و محیط سطحی و کشف الگوهای گردشی موجد بارش سنگین استان خراسان رضوی بارش 29/03/2007 میلادی به عنوان یک روز شاخص انتخاب گردید. مبتنی بر برونداد پایگاه یاخته ایی داده بارش آفرودیت کانون اصلی ریزش های این روز شرق درگز با 43/66 میلی متر برآورد گردید. به منظور تعیین الگوهای همدید تابع های جبهه زایی، شار رطوبت، چرخندگی، نقشه های فشار سطح زمین و سطوح 500، 700 و 850 ه.پ به صورت 6 ساعته از پایگاه NCEP/NCAR اخذ و با رویکرد محیط به گردش تحلیل شدند. نتایج نشان داد که الگوی هواسپهر در هنگام رخداد بارش سنگین ناوه ژرف مدیترانه است که محور فرود آن در شرق دریای مدیترانه قرار گرفته و دریای سرخ به عنوان منبع اصلی این بارش ها ایفای نقش می نماید. در زمان در زمان حدوث چنین شرایطی یک سیستم مانع بر روی شمال ایران مستقر و باعث خواهد شد تا شاخه جنوبی سامانه غربی از روی دریای عرب و خلیج فارس به نواحی غربی کشور کشیده شود. در چنین شرایطی میزان رطوبت در نواحی سودان و دریای سرخ بالاست و نحوه وزش باد نیز به گونه ای است که رطوبت را از دریای سرخ و عرب مکیده و به نواحی غربی ایران هدایت می کند. مسیر کلی سامانه یاد شده در بدو تشکیل غربی - شرقی بوده اما پس از ورود به ایران مسیر آن به سمت شمال شرق تغییر جهت خواهد داد. تصاویر ماهواره ای نیز بخوبی تاییدی بر سازوکار نامبرده می باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Synoptic evaluation heavy precipitation Khorasan Razavi Province March 29, 2007

نویسندگان [English]

  • abbasali dadashi roudbari 1
  • abdolreza kashki 2
1 student
چکیده [English]

In order to explain the fundamental interaction of the atmosphere and surface environment and the discovery of the circulation patterns cause heavy precipitation in Khorasan Razavi 29/03/2007 AD precipitation index was chosen as one day. Output of cell-based database for data loss is the main focus of the day Aphrodite Dargaz East was estimated at 43.66 mm. In order to determine of the front synoptic patterns forming, functions: moisture flux, volubility, maps, ground level pressure and levels of 500, 700 and 850 for 6 hours H.p NCEP/NCAR base obtained were analyzed with environmental approach to circulating. The results showed that the pattern of occurrence heavy precipitation trough atmosphere when it landed deep in the Mediterranean axis in the East Mediterranean and the Red Sea also serves as the main source of precipitations. During the occurrence of such circumstances, a barrier system will be deployed on the northern Iran South branch system to the west of the Arabian Sea and the Persian Gulf to the western regions of the country to be drawn. Under these conditions the moisture in areas of Sudan and the Red Sea is high and how the wind is such that moisture is sucked from the Red Sea and Arab and western parts of Iran guides. The initial formation of the mentioned systems in the West - East, but after entering Iran will shift its path towards the North East. Mentioned is a confirmation of the mechanism of satellite imagery as well.
The general direction of the two mentioned systems formed at the beginning of the West - East, but after entering Iran will change their route to the North East. Satellite images, as well as confirmation of the mechanism are mentioned.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Synoptic patterns
  • low pressure Sudan
  • Heavy precipitation
  • MODIS
  • Khorasan Razavi
  1. جهانبخش، سعید، جعفری شندی، فاطمه حسین‌علی پورگزی، فرشته. 1391. بررسی رابطه الگوهای گردشی جو بالا با بارش‌های ابرسنگین (مطالعه موردی استان آذربایجان شرقی)، نشریه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال 16، شماره 42، صص 138-113.
  2. خبرگزاری تابناک. 1394. اخبار و حاشیه‌های تابناک از رگبار و سیل 17 اردیبهشت 1394 مشهد، تاریخ دسترسی 15 مهر 1395، کد خبر ۳۲۵۸۰.
  3. خبرگزاری مهر. 1395. سیل دسترنج کشاورزان خراسان رضوی را با خود برد/۱۳ شهرستان آسیب دید، تاریخ دسترسی 15 مهر 1395، شناسه خبر: 3601776.
  4. خوش‌اخلاق، فرامرز. 1377. تحلیل خشکسالی های فراگیر ایران با استفاده از تحلیل‌های سینوپتیکی، پایان‌نامه دکتری، دانشگاه تبریز.
  5. خوش‌اخلاق، فرامز، نبوی، سید امید، عباسی، اسماعیل. 1391. تحلیل سامانه‌های همدید بارش‌های شدید دوره سرد سال در استان‌های خراسان رضوی و شمالی، نشریه علمی پژوهشی جغرافیا و برنامه‌ریزی (دانشگاه تبریز)، سال 16، شماره 40، صص 97-118.
  6. سازمان مدیریت بحران استانداری خراسان رضوی. 1386. گزارش وقایع غیرمترقبه طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد.
  7. عزیزی، قاسم، نیری، معصومه، رستمی جلیلیان، شیما. 1388. تحلیل سینوپتیک بارش‌های سنگین در غرب کشور (مطالعه موردی: بارش دوره 7-14 مارس 2005، 16 تا 24 اسفند 1385)، فصل‌نامه جغرافیای طبیعی، سال اول، شماره 4، صص 1-13.
  8. عزیزی، قاسم، یوسفی، حسن. 1384. زمان یابی ورود پرفشار سیبری به سواحل جنوبی دریای خزر، مدرس علوم انسانی، ش 49، پیاپی 43.
  9. علیجانی، بهلول.1390. اقلیم‌شناسی سینوپتیک، چاپ چهارم، انتشارات سمت، تهران.
  10. علیجانی، بهلول. 1381. شناسایی تیپ‌های هوایی باران‌آور تهران بر اساس محاسبه چرخندگی، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 63-64، صص 132-114.
  11. قلی زاده، محمدحسین، دارند، محمد. 1388. پیش‌بینی بارش ماهانه با استفاده از شبکه‌های عصبی مصنوعی، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 71، صص 53-61.
  12. لشکری، حسن. 1375. بررسی الگوهای سینوپتیکی توفان‌های جنوب غرب کشور، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس تهران.

13. لشکری، حسن.1382. مکانیسم تکوین، تقویت و توسعه مرکز کم‌فشار سودان و نقش آن بر روی بارش‌های جنوب و جنوب غرب ایران، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 46.

14. لشکری، حسن، اصغر پور، منیژه، متکان، علی‌اکبر. 1387. تحلیل سینوپتیکی عوامل ایجاد بارش‌های سیل‌آسا در استان گلستان، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره، شماره، صص 181-211.

  1. مباشری، محمدرضا. 1385. مبانی فیزیک در سنجش‌ از دور و فن‌آوری ماهواره، دانشگاه خواجه ‌نصیرالدین طوسی، تهران.

16. مسعودیان، سیدابوالفضل، محمدی، بختیار.1391. تحلیل فراوانی جبهه‌زایی در زمان رخداد بارش‌های ابرسنگین ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 27، شماره اول.

  1. مفیدی، عباس. 1383. اقلیم‌شناسی سینوپتیکی بارش‌های سیل زا با منشأ دریای سرخ در خاورمیانه، فصلنامه تحقیقات جغرافیای، شماره 75، صص 71-93.
  2. نصیری، بهروز. 1378. تحلیل الگوی سینوپتیکی و دینامیکی بارش‌های در حوزه‌های کرخه و دز، رساله دکتری، موسسه ژئوفیزیک تهران.

19. نوری، حمید، غیور، حسنعلی، مسعودیان، سید ابوالفضل، آزادی، مجید. 1392. تحلیل تابع همگرایی شار رطوبت و منابع رطوبتی بارش سواحل جنوبی خزر، جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، شماره 3، صص 1-14.

  1. Ackerman, S.A., Strabala, K.I., Menzel. W.P., Fret. R.A., Moeller, R.C. and Gumeley, L.E. 2006. Discriminating clear sky from clouds with MODIS.J. Geophys. Res. 103.
  2. BOTHWELL, P., 1988. Forecasting convection with the AFOS (Automation of Field Operations and Services) data analysis programs. (ADAP-version 2. 0) (AFOS data analysis programs-version 2. 0).
  3. Doswell III, C.A. 1977. Obtaining meteorologically significant surface divergence fields through the filtering property of objective analysis. Monthly Weather Review, 105(7): 885-892.
  4. Durkee, J.D., Campbell, L., Berry, K., Jordan, D., Goodrich, G., Mahmood, R. and Foster, S. 2012. A synoptic perspective of the record 1-2 May 2010 mid-South heavy precipitation event. Bulletin of the American Meteorological Society, 93(5): 611-620.
  5. Frankhauser, W.A. 1965. Vapor pressure studies on metal chelates (No. gne/phys/65-7). Air Force Inset of Tech Wright-Patterson afb oh School of Engineering.
  6. Garg, P., Nesbitt, S.W., Lang, T.J. and Chronis, T. 2016. Understanding Oceanic Heavy Precipitation Using Scatterometer, Satellite Precipitation, and Reanalysis Products.
  7. Krishnamurti, T.N. 1968. A calculation of percentage area covered by convective clouds from moisture convergence. Journal of Applied Meteorology, 7(2): 184-195.
  8. Mazel, W.P., Frey, A. and Baum, A. 2010. Cloud Top Properties and Cloud phase algorithm theoretical basis document. NOAA tech Memo NESDIS 29.
  9. Petersen, R.A., Feltz, W.F., Schaefer, J. and Schneider, R. 2000. An analysis of low-level moisture-flux convergence prior to the 3 May 1999 Oklahoma City tornadoes. In Preprints, 20th Conf. on Severe Local Storms, Orlando, FL, Amer. Meteor. Soc. (pp. 619-621).
  10. Plaut, G., Schuephach, E.V.I. and Doctor, M. 2001. Heavy Precipitation Events overa Few Alpine Sub-regions and the Links with Large-scale Circulation, 1971-1995, Climate Research, 17: 285-302.
  11. Roberto R., Entekhhabi, D. and Giorgio, R. 2004. Large-Scale Atmospheric Patterns Associated with Mesoscale Features Leading to Extreme Precipitation Event in Northwestern Ital"y, Advance in Water Resources, 28: 601-614.
  12. Seibert, P., Frank, A. and Formayer, H. 2007. Synoptic and Regional Patterns of Heavy Precipitation in Austria, Theoretical and Applied Climatology, 87: 139-152.
  13. Waldstreicher, J.S. 1989. A guide to utilizing moisture flux convergence as a predictor of convection. Natl. Wea. Dig, 14 (4): 20-35.
  14. Yadav, B.P., Kumar, N. and Tomar, C.S. 2015. Analysis of Heavy Precipitation Events over Western Himalayan Region. International Journal, 2(3): 90-96.
  15. Yatagai, A., Kamiguchi, K., Arakawa, O., Hamada, A., Yasutomi, N. and Kitoh, A. 2012. APHRODITE: Constructing a long-term daily gridded precipitation dataset for Asia based on a dense network of rain gauges. Bulletin of the American Meteorological Society, 93(9): 1401-1415.