به کارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی وسامانه تصمیم گیری چند معیاره در انتخاب محل دفن پسماند (مطالعه موردی: شهر ساری)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

آلودگی می‌تواند به شکل مواد شیمیایی باشد یا در شکل انرژی برای نمونه، صدا، گرما یا نور محیط را آلوده کند. مواد آلوده‌کننده‌ای که در پی رویدادهای طبیعی پدید می‌آیند زمانی به عنوان آلاینده شناخته می‌شوند که میزان آن‌ها از حدّ طبیعی بگذرد. جنگل های اُرس در منطقه چهاردانگه ساری در جوار کمربند پارک ملی کیاسر، جنگل با پوشش گیاهی غنی و زیبا با چشم اندازی بی نظیر و با شکوه از اُرس هایی که همانند زمرد بر دامنه ها و یالها می درخشند، هم اکنون اما درکمال تأسف محل دفن زباله های شهرستان ساری شده است. در همین حال به دلیل وجود معیارها و عوامل گوناگون، وابسته در این مساله و احتیاج به تحقیق و مطالعه همزمان معیارهای ارزیابی شده در قالب نقشه تغییرات پی در پی آن ها ابزار اثربخش بودن را برای مدیریت و بکارگیری داده های مکانی مختلف بدست می دهد، که با صرف زمان و هزینه ای به مراتب کمتر و همچنین با روشی دقیق تر می توان از عهده آن برآمد. مدیریت عملیات یک محل دفن بهداشتی شامل مکان یابی مناسب محل دفن، آماده سازی محل دفن و عملیات اجرایی و مهندسی در محل دفن می باشد. اولین گام در طراحی محل دفن، انتخاب محل مناسب است. معیار های تاثیرگذار در مکان یابی محل دفن زباله های شهرستان ساری که شامل شهرهای ساری، پائین هولار، فریم و کیاسر می شود با بررسی پژوهش های مرتبط صورت گرفته از گذشته تا کنون و مطابق با دیدگاه صاحبنظران تعیین گردید. پس از آن وزن دهی به این لایه ها با مدل تصمیم گیری چند معیاره انجام شد و دلیل آن انتخاب از میان چندین گزینه بوده است. پس از وزن دهی به معیارها در محیط GIS، مناطق مناسب معرفی شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The use of GIS and multi-criteria decision-making system in Selected the landfill (Case study:city of sari)

نویسنده [English]

  • reza lahmian
چکیده [English]

Contamination can be in the form of chemicals or energy in the form of, for example, sound, light, heat or contaminate the environment. Reinfecting materials in the wake of natural events occur once known as pollutants that exceed the amount of the normal range. Oros forests of the region Sari Chahardangeh Belt near the National Park Kiasar, Forest with lush vegetation and beautiful with an unparalleled and magnificent landscape of Oros that shine like an emerald on the slopes and edges But unfortunately now the city landfill has been Sari
At the same time due to various factors criteria, depending on the problem and the need to research and study the evaluation criteria in the form of maps Shifting them effective tools for managing and using spatial data obtained is different that with The time and cost much less and also better methods can be undertaken to reform it Manage the operation of a landfill includes locating suitable disposal site, preparation of the landfill and landfill operations and engineering services. The first step in the design landfill site selection is appropriate. Effective measures for locating the landfill in the city of Sari Which includes the cities of Sari, Pain Hular, farim and is Kiasar. Related research was conducted by examining the past and was determined according to the experts The weight of the layers with a multi-criteria decision was And because it has been chosen from among several options. After weighting the criteria in Gegraphic information system suitable sites were introduced.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Contamination"
  • "Landfill"
  • "Sari"
  • "multi-criteria decision making"
  • "GIS"

اصغرپور، م. 1385. تصمیم­گیری چند معیاره. چاپ اول. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.

2- حافظی، ن. 1386. مکان یابی دفن پسماندهای ویژه استان خراسان رضوی، پنجمین همایش زمین شناسی مهندسی و آلاینده های محیط زیست. شاهرود. دانشگاه صنعتی شاهرود.

3- خراسانی، ن.ن.، مهردادی. ع‌.ا.، درویش­صفت و ع.، شکرائی. 1383. مطالعات زیست­محیطی در جهت انتخاب محل مناسب برای دفن زباله‌های شهر ساری، مجله منابع طبیعی ایران. جلد 57 . شمارۀ 2.

 4- عطایی، محمد. 1389. تصمیم­گیری چند معیاره. شاهرود. انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود.

5- عظیمی حسینی، محمد. محمدهادی نظری­فر. رضوانه مؤمنی. 1390. کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در مکان یابی، تهران. انتشارات مهرگان قلم.

6- فرج‌زاده، منوچهر. 1391. کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در برنامه‌ریزی توریسم. انتشارات سمت.

7- فولادبند، ف.م. نعمت‌اللهی. ر. محمدجانی. م. شیبانی. م. شیرانی. 1391. بیماری­های واگیر، امور بهورزی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز.

8- ماهینی، عبدالرسول سلمان. عابدیان، سحر. علیزاده، افشین. خراسانی، نعمت­اله. 1394.استفاده از الگوریتم کوتاهترین مسیر در مسیریابی شبکه جادهای در شهرستانهای کردکوی، بندرگز و گلوگاه. مجله آمایش جغرافیایی فضا، فصلنامه علمی-پژوهشی دانشگاه گلستان،سال پنجم/ شماره مسلسل پانزدهم.

9- میرکتولی، جعفر. بارگاهی، رضا. عقیلی، سیده­زهرا. 1393. تبیین ابعاد استفاده از هندسه فرکتال در تحلیلهای جغرافیا و برنامهریزی شهری. مجله آمایش جغرافیایی فضا، فصلنامه علمی - پژوهشی دانشگاه گلستان، سال چهارم/  شماره مسلسل چهاردهم.

10- ناصری، ح.م. خیرخواه زرکش. م.ج. عزیز­خانی. 1386. تلفیق سامانه تصمیم گیری چند معیاره و سیستم اطلاعات جغرافیایی در مکان یابی محل دفن پسماندهای ویژه با تأکید بر منابع آب. بیست­و­ششمین گردهمایی علوم زمین. سازمان زمین­شناسی کشور.

11.Achillas C., Moussiopoulos N., and Karagiannidis A. 2013. The use of multi-criteria decision analysis to tackle waste management problems: Aliterature review, Waste Manag, Res 31(2).

12.Allen, A.R., Brito, G., Caetano, P., Costa, C., Cummins, V.A., Donnelly, J., Fernandes, C., Koukoulas, K., O'Dennell V.A., Robalo, C. and Vendas, D. 2001.  The Development of a GIS Model for the Location of landfill Sites in Ireland and Portugal, BGA Geoenvironmental

13.Allesch, A., and Brunner, P.H. 2014. Assessment methods for solid waste management:A literature review. Waste Manag, Res. 32(6).

14.Bask, S. 2006. Landfill site selection by using geographic information system, Environmental geology, 49.

15.Bogner, J.E., Spokas, K.A., Chanton, J.P. 2011. Seasonal greenhouse gas emissions (methane, carbon dioxide, nitrous oxide) from engineered landfills: daily, intermediate, and final California cover soils. Journal of Environ Qual 40(3).

16.Davari, M., Homaee, M., and Rahnemaie, R. 2015. An analytical deterministic model for simultaneous phytoremediation of Ni and Cd from contaminated soils. Environ Sci Pollut Res. doi:10.1007/s11356-014- 4032-z

17.Ekmekcioglu, M. and Kaya, T. and Kahraman, C. 2010. Fuzzy multicriteria disposal method and site selection for municipal solid waste, Waste Management Journal. No. 30.

18.Eskandari, M., Homaee, M., Mahmoodi, S., and Pazira, E. 2013. Integrating GIS and AHP for municipal solid waste landfill site selection. Journal of Basic Appl. Sci. Res. 3(4).

19.Gemitzia, A., Vassilios, A.T., Christouc, O., Petalasb, C. 2007. Use of GIS insisting stabilization pond facilities for domestic wastewater treatment, Journal of Environmental Management, 82(2).

20.Gorsevski, P.V., Donevska, K.R., Mitrovski, C.D., and Frizado, J.P. 2012. Integrating multi-criteria evaluation techniques with geographic information systems for landfill site selection: a case study using ordered weighted average. Waste Manag, 32.

21.Guiqin, W., Li, Q., Guoxue, L., and Lijun, C. 2009. Landfill site selection using spatial information technologies and AHP: A case study in Beijing, Journal of Environmental Management, China.

22.Kim, K.R., and Owens, G. 2010. Potential for enhanced phytoremediation of landfills using biosolids, a review. Journal of Environ Manag, 91(4).

23.Kontos, T., Komilis, D.P., Halvadakis, C.P. 2005. Siting MSW landfills with a spatial multiple criteria analysis methodology. Waste Manag, 25.

24.Moeinaddini, M., Khorasani, N., Danehkar, A., Darvishsefat, A. and zienalyan, M. 2010. “Siting MSW landfill using weighted linear combination and analytical hierarchy process (AHP) methodology in GIS environment (Case study: Karaj) ,Waste Management Journal .30: 912– 920.

25.Nas, B., Cay, T., Iscan, F., and Berktay, A, 2010. Selection of MSW landfill site for Konya, Turkey using GIS and multi-criteria evaluation. Environ Monit Assess 160.

26.Ratnapriya, E.A.S.K. and De Silva, R.P. 2009. Location Optimization of Wastewater Treatment Plants using GIS: A Case Study in Upper Mahaweli Catchment Sri Lanka case, Applied Geoinformatics for Society and Environment, Stuttgart University of Applied Sciences.

27.Saaty, T L. 1980. The analytic hierarchy process, New York, McGraw-Hill

28.Sener, S., Sener, E., Nas, B. and Karaguzel R. 2010 .Combining AHP with GIS for landfill site selection: Acase study in the Lake Beysehir catchment area, Konya, Turkey, Journal of Waste Management, No. 30.

29.Velis, C.A. and Brunner, P.H. 2013. Recycling and resource efficiency: It is timefor a change from quantity to quality. Waste Manag Res. 31(6).

30.Yesilnacar, M. and Cetin, H. 2005. Site
selection for hazardous Waste: A case study from the Gap area, Engineering geology, 81, Turkey.

31. www.khabaronline.ir

32. www.tabnak.ir