واکاوی عوامل تبیین کننده پایداری اجتماعی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: شهرستان چرداول)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

توسعه پایدار روستایی منوط به پایداری ابعاد مختلف توسعه (اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی) می-باشد. به‌طوری‌که بدون تحقق پایداری در هر یک از ابعاد مذکور، توسعه پایدار روستایی با چالش‌های متعددی مواجه خواهد شد. در این میان، پایداری اجتماعی یکی از سه رکن اساسی و هدف غایی توسعه پایدار بوده که محققان در پژوهش حاضر به دنبال بررسی وضعیت کلی آن و همچنین، عوامل تبیین کننده پایداری اجتماعی در بین جوامع روستایی می‌باشند. جامعه آماری پژوهش حاضر را، که بر مبنای هدف از نوع کاربردی و روش آن توصیفی است، کلیه سرپرستان خانوارهای مناطق روستایی شهرستان چرداول (9107 = N) تشکیل می‌دهد که با استفاده از فرمول کوکران 260 نفر به‌عنوان نمونه انخاب شده‌اند. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بوده که روایی آن با مراجعه به اساتید دانشگاهی و انجام اصلاحات لازم مورد تأیید قرار گرفت. برای بررسی پایایی ابزار تحقیق،30 پرسشنامه در یک روستای خارج از محدوده مورد مطالعه تکمیل گردید و ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده (819/0)، نشان‌دهنده قابلیت اعتماد و اعتبار بالای ابزار تحقیق بود. جهت دستیابی به اهداف پژوهش از آزمون‌های توصیفی و تحلیل مسیر استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد سطح پایداری اجتماعی در بین 52 درصد افراد مورد مطالعه در سطح ضعیف و بسیار ضعیف، در بین 26 درصد افرد مورد بررسی در سطح توسط و در بین 22 درصد افراد، در سطح زیاد و بسیار زیادی می‌باشد. نتایج مدل تحلیل مسیر نشان داد سه متغیر امنیت (837/0)، عدالت (096/0) و کیفیت زندگی (872/0) دارای رابطه مستقیمی با پایداری اجتماعی روستاییان شهرستان چرداول می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the factors that explain the social stability in rural areas (case study: Chardavol Township)

چکیده [English]

The term social stability as one of the three dimensions of sustainable development began to receive attention since the early years of the 21st century with the aim of improving living conditions in the society. Sustainable rural development is contingent on the different dimensions of sustainable development (economic, social and environmental) sustainability without achieving any of these dimensions, sustainable rural development is confronted with many challenges. The social sustainability is one of the three pillars of sustainable development goal, the researchers in this study sought to assess the overall situation and also are seeking to explain the causes of social sustainability in rural communities. The population of the study, which was based on the purpose of application of the method is described, which consists of the heads of households in rural areas of all city Chardavol Township (N=9107), Using Cochran formula 260, were selected as the sample. The main research instrument was a questionnaire, and confirmed its validity by visiting academics, after carrying out the necessary reforms. To check the reliability survey 30, questionnaires were completed in a village outside of the Cronbach's alpha (0.819) coefficients were calculated and demonstrated the reliability and validity of the survey instrument. To achieve the research objectives, a description of the tests and path analysis were used. Results showed 52 percent level of social sustainability are among the subjects in the poor and very poor, 26 percent of the persons examined at the 22 percent level by the people, high and very high level. The results of path analysis showed that three variables, security (0.837), justice (0.096) and quality of life (0.872) are directly related to social sustainability of rural Chardavol Township.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • Rural Development
  • Social stability
  • path analysis
  • Chardavol Township
  1. پورطاهری، مهدی؛ ابوذر زال و عبدالرضا رکن­الدین افتخاری. 1390. ارزیابی و اولویت­بندی پایداری اجتماعی در مناطق روستایی (مطالعه­ موردی: روستاهای شهرستان خرم­بید استان فارس)، روستا و توسعه، سال 14، شماره­ی 3، صفحات 19- 49.
  2. پورطاهری، مهدی؛ حمدالله سجاسی قیداری و طاهره صادقلو. 1388. سنجش و اولویت­بندی پایداری اجتماعی در مناطق روستایی، با استفاده از تکنیک رتبه­بندی بر اساس تشابه به حل ایده­آل فازی (مطالعه­ موردی: دهستان حومه­ی بخش مرکزی شهرستان خدابنده)، فصل­نامه­ پژوهش­های روستایی، سال اول، شماره­ی 1، صفحات 1-30.
  3. تیموری، ایرج، رحمت­اله فرهودی، محمدتقی رهنمایی و مهدی قرخلو. 1391. ارزیابی پایداری اجتماعی با استفاده از منطق فازی (مطالعه­ی موردی: شهر تهران)، جغرافیا، سال 10، شماره­ 35، صفحات 19- 25.
  4. جمعه­پور، محمود؛ غلامرضا نجفی و سعید شفیعا. 1391. بررسی رابطه­ی تراکم و پایداری اجتماعی در مناطق شهرداری تهران، جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، سال 23، شماره­ی 4، صفحات 185-200.
  5. خاتون­آبادی، سیداحمد. 1384. جنبه­هایی از توسعه­ی پایدار (از اندیشه تا کنش). اصفهان، جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی اصفهان.
  6. رضوانی، محمدرضا. 1390. برنامه­ریزی توسعه­ی روستایی در ایران. تهران، انتشارات قومس.
  7. رکن­الدین افتخاری، عبدالرضا و حمداله سجاسی قیداری. 1390. توسعه­ روستایی با تأکید بر کارآفرینی (تعاریف، دیدگاه­ها و تجربیات). تهران، انتشارات سمت.
  8. زارع­ شاه­آبادی، اکبر.، مسعود حاجی­زاده میمندی و خدیجه زارع بیدکی. 1392. سنجش پایداری اجتماعی در بین محله­های قدیم و جدید شهر یزد، مطالعات جامعه­شناختی شهری، سال 3، شماره­ 7، صفحات 105- 134.
  9. سالمی، مریم، محمدرضا حمزه­ای و علی­اصغر میرک­زاده. 1390. سنجش پایداری اجتماعی زنان روستایی شهرستان سنقر، مطالعات اجتماعی روان­شناختی زنان، سال 9، شماره­ 1، صفحات 55- 76.
  10. صیدایی، سید اسکندر 1387. برنامه­ریزی روستایی در ایران، اصفهان، انتشارات دانشگاه اصفهان.
  11. فتاحی، احداله، ناصر بیات؛ علی امیری و رضا نعمتی. 1392. سنجش و اولویت­بندی پایداری اجتماعی در مناطق روستایی شهرستان دلفان با استفاده از مدل تصمیم­گیری ویکور (مطالعه­ی موردی: دهستان خاوه شمالی)، برنامه­ریزی منطقه­ای، سال 3، شماره­ 11، صفحات 65- 78.
  12. کاظمی محمد، سید مهدی و حسین شکویی. 1381. سنجش پایداری اجتماعی توسعه­ شهر قم، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 43، صفحات 27- 41.
  13. نسترن، مهین؛ وحید قاسمی و صادق هادی­زاده زرگر. 1392. ارزیابی شاخص­های پایداری اجتماعی با استفاده از فرایند تحلیل شبکه (ANP)، جامعه­شناسی کاربردی، سال 24، شماره­ی 3، صفحات 155- 173.
    1. Assefa, G. and Frostell, B. 2007. "Social Sustainability and Social Acceptance in Technology Assessment: A Case Study of Energy Technologies." Technology in Development 8(1): 65-79.
    2. Bramley, G.N. and Dempsey et al. 2006. What is „social sustainability‟and how do our existing urban forms perform in nurturing it.
    3. Brandon, P.S. and Lombardi, P. 2005. Evaluating Sustainable Development in the built Environment, by Blackwell Science Ltd.
    4. Breidlid, A. 2009. "Culture, Indigenous Knowledge Systems and Sustainable Development: A Critical View of Education in an African Context". International Journal of Educational Development,29(2): 140-148.
    5. Cameron M.P., Barrett, P., Cochrane, W.,  and McNeill, K. 2007. Agricultural Change and Social Sustainability in Rural New Zealand, The International Journal of Environmental, Cultural, Economic and Social Sustainability, 6(3):77-92.
    6. Colantonio, A. and Lane, G. 2007. "Measuring social sustainability: best practice from urban renewal in the EU." Renewal (July).
    7. Colantonio, A., Dixon, T., Ganser, R., Carpenter, J. and Ngombe, A. 2009. Measuring Socially Sustainable Urban Regeneration in Europe.
    8. Colantonio, A. 2008a. "Traditional and Emerging Prospects in Social Sustainability." Measuring Social Sustainability: Best Practice from Urban Renewal in the EU 2008/02: EIBURS Working Paper Series.
    9. Glasson, J. and Wood, G. 2009. "Urban regeneration and impact assessment for social sustainability." Impact Assessment and Project Appraisal 11(4): 283.
    10. Hartmut, B. 1999. Indicators for Sustainable Development; Theory, Method, Application, IISD (International Institute for Sustainable Development).
    11. http://publications.lib.chalmers.se/publication/106348-from-here-to-sustainability-is-the-lisbongoteborg-agenda-delivering.
    12. Jamini D., Nazari H., and Jamshidi A. 2014. An Analysis of Social Stability and Its Determining Factors among Rural Women in Iran, Bulletin of Environment, Pharmacology and Life Sciences, 3(7): 453-461.
    13. Knight,  J. 2014. Economic Causes and Cures of Social Instability in China, China & World Economy, 22 (2): 5-21.
    14. Long, D. 2003. Atoolkit of Indicators of Sustainable Communities’ Formerly a Toolkit of Sustainability Hndicators, the Housing Corporation and European institute for urban affairs.
    15. Luo, Xueling, Li, Peilin and Xinhe, F. 2011. Factors that Affect Social Stability of Rural Areas in Ganzi District, Asian Agricultural Research, vol. 3, issue 6, pp: 43-83.
    16. Lyall, C., and Tait, J. 2005. New Modes of Governance: Developing an Integrated Policy Approach to Science, Technology, Risk and the Environment, Ash gate Publishing, Ltd.
    17. Mak, M. and Clinton Peacock, J. 2011. Social Sustainability: A Comparison of Case Studies in UK, USA and Australia. Poster presented at the 17th Pacific Rim Real Estate Society Conference, Gold Coast.
    18. Manos, B., Bournaris, T. and Chatzinikolaou, P.  2011. Impact assessment of CAP policies on social sustainability in rural areas: an application in Northern Greece, Operational Research, 11(1): 77-92.
    19. McKenzie, S. 2004. Social Sustainability: Towards some Definitions, Hawke Research Institute, Working Paper Series, 27.
    20. Osmann I and Spangenberg J.H. (2002), Assessing Social Sustainability The Social Dimension of Sustainability in a Socio-Economic Scenario, Presented at the 7th Biennial Conference of the International Society for Ecological Economics“ in Sousse (Tunisia), pp: 1-20.
    21. Samuelsson, B., Azar, C., Holmberg, J., Morrison, G., Nässen, J., Ahman, M., Ahlbäck, A., Sterner. T., Hydén. H., Ness. B., Olsson, L., Urbel, E., Begg, I., Strömberg, D., Lindqvist, O. and Larsson, A. 2004. From Here to Sustainability – Is the Lisbon/Göteborg agenda delivering? Available
    22. Vouvaki. D. and Xepapadeas, A. 2008. Changes in social welfare and ustainability: Theoretical issues and empirical evidence, Ecological Economics, 67: 673-484.
    23. Woodcraft, S. 2004. Social Sustainability and New Communities: Moving from concept to practice in the UK, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 68: 29-42.