بررسی ظرفیت های اقلیمی سواحل شمالی و جنوبی ایران برای گسترش فعالیتهای ورزشی و گردشگری ساحلی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه رازی

2 کارشناس‌ارشد آب و هواشناسی، دانشگاه رازی

چکیده

تنوع چشم‌اندازها و پدیده‌های طبیعی در مناطق ساحلی جهان موجب توجه روزافزون گردشگران در اسـتفاده از این نواحـی شده است، به‌طوری‌که امروزه سواحـل دریاها و اقیانوس‌ها به یکی از تأثیرگـذارترین عوامل اقتصـاد ملـی و محلی در سراسر جهان مبدل شده است. با هدف شناسایی ظرفیت‌های اقلیمی سواحل شمالی و جنوبی ایران برای توسعه فعالیت‌های گوناگون گردشگری ساحلی، در این مطالعه داده‌های هواشناسی 16 ایستگاه سینوپتیک از این مناطق برای یک دورۀ زمانی 25 ساله از سال 1986 تا2010 مورد استفاده قرار گرفت. شاخص اقلیم ساحلی ( Beach Climate Index) به ‌منظور ارزیابی پتانسیل استراحت ساحلی و مدل کی ‌و ‌ومپلو (Kay & Vamplew)، برای ارزیابی توریسم ورزشی در رشته‌های، شنا، فوتبال‌ساحلی و دوساحلی به‌کار گرفته شد. تحلیل‌های مربوطه بر اساس خروجی‌های مدل طرح اطلاعاتی اقلیم توریسم Climate–Tourism Information Scheme انجام شد. نتایج شاخص BCI نشان داد که در سواحل شمالی ایران، ماه‌های ژوئن، ژوئیه و اوت و در سواحل جنوبی ایران تمام ماه‌های سال دارای شرایط مناسب اقلیمی برای استراحت ساحلی هستند. به‌طور کلی برای استراحت ساحلی، بخش‌های شرقی سواحل شمالی و جنوبی کشور، شرایط مناسب‌تری نسبت به بخش‌های غربی دارند. بر اساس نتایج محاسبات مدل کی و ومپلو، فصل پاییز در همه سواحل کشور، شرایط مطلوبی برای فوتبال‌ساحلی و دو ساحلی وجود دارد با این تفاوت‌ که مناسب‌ترین زمان برای این نوع فعالیت‌ها در سواحل شمالی کشور ماه اکتبر و در سواحل جنوبی ماه دسامبر است. همچنین معلوم شد که علاوه بر زمان‌های مذکور، شرایط اقلیمی مساعدی نیز در فصل بهار(در سواحل شمالی) و زمستان (در سواحل جنوبی) برای انجام ورزش‌های فوق وجود دارد. زمان مناسب برای شنا و آب‌تنی که دمای مطلوب آب بین 16 تا 26 درجه سانتی‌گراد است، در سواحل شمالی طی فصل تابستان و ماه‌های می و ژوئن از فصل بهار و همچنین ماه اکتبر از فصل پاییز فراهم می‌باشد. در سواحل جنوبی این وضعیت صرفاً در ماه‌های فصل زمستان و پاییز فراهم می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review on Climatic Capacities of North and South Shores of Iran for expanse beach sport and Tourism Activities

نویسندگان [English]

  • Hasan Zolfaghari 1
  • Hasan Zolfaghari 2
  • Katayoon Mazloom 2
1 Staff member- Razi University
2 Postgraduate Student in Climatology
چکیده [English]

The variety of landscape and natural phenomena in coastal areas of the world caused increasing attention of tourists in using of these areas. Qua nowadays sea shores and ocean coastal have become the one of the most influential factors of the national and local economic all over the world. In this study in order to identify climatic potential of the south and the north shores of Iran to develop coastal tourism’s various activities the meteorological data of 16 synoptic stations in south and north coasts of Iran for a period of 25 years from 1986 to 2010 were used.
Beach Climate Index (BCI) was applied to assess beach relaxation potential and, key & vamplew model was used to evaluate sport tourism in the fields of swimming, football & Athletics Track. Analysis was performed based on the Climate tourism information scheme model ᾿s outputs (CTIS).The results of the BCI index showed that on the northern coast of Iran, during June, July and August and on the southern coast of Iran during the whole of the year have suitable climatic conditions for beach relaxation. In general eastern parts of North and South shores of the country have better conditions than in the western parts.
According to calculations of key & vamplew model autumn has favorable conditions in all the coasts of the country for football & Athletics Track. Except that the best time for such activities in the northern beaches is October &, in the southern coasts is December. Also the results indicate that in addition of the mentioned times there are favorable climatic conditions in the spring (on the northern coast) and winter (southern coast) for those exercises above. The perfect time to swimming and bathing on the northern coast provided during the summer months & the May and June months of spring as well October of autumn that the water temperature must necessarily be between 16 and 26 Celsius degrees. In the southern shores this situation is provided only in the months of fall & winter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Beach Tourism
  • Beach Climate Index
  • Key & Wamplew Model
  • Beach sports
  • North and South Shores of Iran

1-   تولایی، سعید. 1386. مروری بر صنعت گردشگری، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تربیت معلم.

2-  دیوسالار، اسداله. 1392. بررسی نقش ژئوتوریسم در توسعه پایدار فرهنگی شهرهای ساحلی مورد مطالعه: شهرستان­های نوشهر و چالوس. مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال سوم، شماره 4.

3-  ذوالفقاری، حسن. امان اله فتح نیا و کتایون مظلوم. 1394. توان­سنجی اقلیمی سواحل جنوبی ایران برای توسعه گردشگری ساحلی. برنامه‌ریزی و آمایش فضا، شماره 3.

4-   رمضانی، بهمن. پریسا فروغی. 1388. شناخت پتانسیل اقلیمی توریسم ورزشی در نوار ساحلی انزلی. فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، سال اول، شماره 2.

5-  رمضانژاد، یاسر. عبدالرضا رکن­الدین افتخاری و مهدی پورطاهری. 1395. سنجش نگرشی اثرات گردشگری ساحلی بر توسعه پایدار روستاهای ساحلی استان گیلان. مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال ششم، شماره 20.

6-  سیدی، مهسا. علیرضا خواجه شاهکویی و خدا­رحم بزی. 1394. موانع و محدودیت­های توسعه پایدار گردشگری در شهر ساحلی تنکابن. مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال هشتم، شماره 27.

7-  شجاعی، وحید. فرشاد تجاری و بهاره سلیمانی تپه سری و مرتضی دوستی. 1391. برنامه‌ریزی راهبردی توریسم ورزشی استان مازندران. فضای جغرافیایی، شماره 73.

8-  شمس­الدینی، علی. زهرا امینی و الناز پیروزی و مریم رضایی. 1395. برنامه­ریزی راهبردی توسعه گردشگری در شهرستان کازرون (با استفاده از روش­های سوات و باتلر). مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال شش، شماره 22.

9-  شمسی‌پور، علی‌اکبر. محمد سعید نجفی و حسن اروجی و  محمد علیزاده و محمود حسن­پور. 1391. ارزیابی شرایط اقلیمی شهر بندرانزلی از منظر گردشگری بر اساس شاخص اقلیم گردشگری CIT. برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، سال اول، شماره 2.

10-عزیزابراهیم، مهناز. بهلول علیجانی. 1392. ارزیابی شرایط مناسب برای فعالیت شنا در سواحل استان گیلان. پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، سال 45، شماره 2.

11-فتوحی، صمد.اکبر زهرایی و ابراهیم ابراهیمی­تبار. 1392. ارزیابی شرایط اقلیم گردشگری استان‌های شمالی حاشیه دریای خزر .فصلنامه علمی-پژوهشی فضای جغرافیایی، سال 13، شماره 42.

12-فرج­زاده، منوچهر. علی احمدآبادی. 1388. ارزیابی و پهنه‌بندی اقلیم گردشگری ایران با استفاده ازشاخص اقلیم گردشگری  TCI. پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، شماره 71.

13.De Freitas, C.R. 1990. Recreation climate assessment. Int. J. Climatological Applications, 10: 89 -103.

14.Farajzadeh, H. and Matzarakis, A. 2009.  Quantification of climate for tourism in the Northwest of Iran.  Int. J. Meteorological Applications, 16: 45-55.

15.Farajzadeh, H. and Matzarakis, A. 2011.  Evaluation of thermal comfort conditions in Ourmieh Lake, Iran.  J. Linked of Springer, Theor. Appl. Climatol., 107: 451-459.

16.Green, J.S.A. 1967. Holiday meteorology, reflections on weather and outdoor comfort. J. Weather, 22: 128-131.

17.Lin, T.P. and Matzarakis, A. 2008.  Tourism climate and thermal comfort in sun moon Lake, Taiwan. Int. J. Biometeorol. 52: 281-290.

18.Matzarakis, A., Rutz, F. and Mayer, H. 2007. Modeling radiation fluxes in simple and complex environments-appliciation of the Rayman model. Int. J. Biometeoro1. 51(4): 323-334.

19.Mieczkowski, Z. 1985 The tourism climatic index: a method of evaluating world climates for tourism.  Canadian Geographer, 29(3): 220-233.

20.Morgan, R., Gatell, E., Junyent, R., Micallef, A., Özhan, E. and Williams, A.T. 2000. An improved user-based Beach Climate Index. Int. Journal. Coastal Conservation, 6: 41-50.

21.Nornha. L. 2002. Coastal tourism, environment, and sustainable local development, London. TERI, PP: 42-65.

22.Perry, A. 2003. Sports Tourism and climate variability. Int. J. Department of Geography, University of Wales Swansea, PP: 174-179.

23.Pezzoli, A., Cristofori, E., Moncalero, M., Giacometto, F. and Boscolo. A. 2013. Climatologic analysis, weather forecast and sport performance: Which are the connections?. Int. J. Climatology & Weather Forecasting, 1: 10-21.

24.Kay. J. and Vamplew, W. 2002. weather beaten: sport in British climate, Mainstream publishing, Edinburgh.

25.Lemesios, G., Papadaskalopoulou, C., Moustakas, K., Malamis, D., Loannou, K., Zachariou-Dodou, M., Giannakopoulos, C., Petrakis, M., Mesimeris, T. and Loizidou, M. 2014. "Future heat- related impact assessment of tourism industry to climate change in Cyprus. " Regional Environmental research journal, Proceedings from this international conference adapto climate, 27-28 march.