پهنه بندی توسعه کارست سطحی در توده آهکی بیستون با استفاده از مدل منطق فازی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه هرمزگان

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه خوارزمی

4 هرمزگان

چکیده

چکیده
توده آهکی بیستون در شمال و شمال شرقی استان کرمانشاه و در واحد ساختمانی زاگرس مرتفع قرار دارد. با توجه به گستردگی، خلوص و ضخامت سازند آهکی بیستون، تراکم بالای گسل ها، درزه و شکاف، اختلاف ارتفاع بالا و همچنین وجود شرایط اقلیمی مناسب، لندفرم های کارستی توسعه یافته ای در این توده شکل گرفته است.
در مجموع نه عامل لیتولوژی، فاصله از گسل، ارتفاع، بارش، دما، خاک، کاربری ( پوشش گیاهی)، شیب و جهت شیب به عنوان متغیرهای مستقل در فرایند کارست زایی و توسعه آن و همچنین شکل‌گیری ژئومورفولوژی کارست در منطقه مورد بررسی دخیل می باشند. از آنجایی که ژئومورفولوژی کارست بر میزان شارژ و ویژگی‌های کمی و کیفی آبخوان‌های کارستی و بررسی میزان آسیب پذیری آنها، تاثیر بسزایی دارد، تهیه نقشه توسعه یافتگی سطحی کارست و میزان تأثیر عوامل مختلف در نفوذپذیری سازندها، لازم و ضروری می باشد. از مدل منطق فازی ( عملگر گاما) به منظور تحقق این هدف، استفاده شده است. براساس نتایج حاصله، توده بیستون به لحاظ پهنه بندی توسعه کارست سطحی به چهار منطقه فاقد کارست، کارست با توسعه کم، کارست با توسعه متوسط و مناطق توسعه یافته کارستی تقسیم گردید. ارزیابی نقشه پهنه‌بندی حاصله با فروچاله ها و پولیه های کارستی، حاکی از دقت بالا و کارایی مطلوب این مدل در ارزیابی توسعه کارست سطحی می‌باشد. همچنین، تلفیق لایه های اطلاعاتی، نقش موثر سنگ شناسی )سازند بیستون( را در فرایند توسعه یافتگی کارست نشان می دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Zoning surface karst development by using fuzzy logic model in Bisotun limestone mass

نویسندگان [English]

  • Ali Dastranj 1
  • Ahmad Nohegar 2
  • Arash Malekian 2
  • Hamid Gholami 1
  • Maryam Jafari aghdam 3
  • javad rafiee 4
1 Hormozgan university
2 University of Tehran
3 Kharazmi university
4 hirmozgan
چکیده [English]

Abstract
Zoning surface karst development by using Fuzzy logic model in Bisotun limestone mass
Bisotun Limestone mass situated in the north and northeast Kermanshah Province and high Zagros structural unit. Due to the span, purity and Bisotun limestone formation thick, high density faults, joints and cracks, high altitude differences and is also suitable climatic conditions, developed karst landforms in this mass is formed.Zoning surface karst development by using Fuzzy logic model in Bisotun limestone mass
Bisotun Limestone mass situated in the north and northeast Kermanshah Province and high Zagros structural unit. Due to the span, purity and Bisotun limestone formation thick, high density faults, joints and cracks, high altitude differences and is also suitable climatic conditions, developed karst landforms in this mass is formed. Nine elements of lithology, faults, elevation, rainfall, temperature, use land (vegetation), slope and aspect as independent variables in the process of karst formation and development and also geomorphology karst formation are involved in the study area. Mapping of surface karst development and the effects of different factors in permeability formations, Is necessary. The fuzzy logic model (gamma function) In order to achieve this goal, is used. Based on the results, Bisotun mass in terms of zoning surface karst development were divided four four non Karst region, Karst with the development of low, medium developed and developed regions. Evaluation zoning map with sinkholes and karst Polje, showed high precision and high efficiency of this model to evaluate the development of karst surface.

Key words: zoning, development of karst, fuzzy logic, Bisotun

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zoning
  • development of karst
  • Fuzzy logic
  • Bisotun