بررسی شاخص‌های زیست محیطی موثر بر رضایتمندی شهروندان از کیفیت محیط زندگی شهری. مطالعه موردی: شهر سمنان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

3 دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

چکیده

چکیده
کیفیت زندگی شهری، ساختاری چند بعدی، متشکل از تعدادی حوزه های مستقل از جمله سلامت فیزیکی و روانی، روابط اجتماعی، نقش های کارکردی و احساس رضایت از زندگی است بنابراین علاوه بر مسائل اقتصادی، نگرانی های اجتماعی و زیست محیطی را نیز مد نظر قرار می دهد. در این راستا هدف اصلی این تحقیق بررسی وضعیت کیفیت زندگی بر اساس شاخص های محیط زیستی از نظر ساکنان شهر سمنان است که در قالب تکمیل پرسشنامه میدانی انجام شد. اطلاعات استخراج شده از پرسشنامه با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری همچون روش آزمون T تک نمونه ای و رگرسیون سلسله مراتبی چندگانه و همچنین همبستگی اسپیرمن تحلیل شده و پایایی آن توسط آلفای کرونباخ سنجیده شد. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد در شهر سمنان، به ترتیب شاخص های کیفیت محیطی و کیفیت واحد مسکونی در سطح مطلوب، شاخص هویت و روابط اجتماعی در سطح متوسط کیفیت و به ترتیب شاخص های کیفیت فضاهای عمومی، دسترسی به خدمات، حمل و نقل عمومی و نشاط در فضاهای محلی، پایین تر از سطح متوسط کیفیت قرار گرفته اند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد از نظر شهروندان شهر سمنان به ترتیب شاخص نشاط در فضاهای محلی، هویت و روابط اجتماعی، کیفیت واحد مسکونی، حمل و نقل عمومی، کیفیت فضاهای عمومی در محله، کیفیت محیطی و دسترسی به خدمات از اهمیت برخوردارند. همچنین با توجه به نتایج مشخص شد بین میزان تحصیلات و رضایتمندی از کیفیت زندگی رابطه ای وجود ندارد و بین میزان درآمد و رضایتمندی از کیفیت زندگی در شهر سمنان رابطه ای بسیار ضعیف با جهت مثبت وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of environmental indicators affecting citizens' satisfaction with the quality of urban living environment (Case study: Semnan)

نویسندگان [English]

  • Zeinab Karkehabadi 1
  • Ensieh Seyed Alian 2
  • Komeil Abdi 3
1 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Islamic Azad University of Semnan
2 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, Islamic Azad University of Semnan
3 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, Islamic Azad University of Semnan
چکیده [English]

Abstract

Urban resident life quality is a multidimentional construction including of several independent domain such as physical and mental health ,social relations , functional roles and life satisfaction .so , addition to economic problems this study investigated social and enviromental concerns.Quality of life has devoted a great deal of research in recent decades and has been closely linked to the political, social and applied fields, such as urban and regional planning, health promotion, research into social, economic, and psychological indicators. In this regard , basic purpose of the research is study of life quality according to enviromental indicators from inhabitant of Seman perspective swhich ran by filling field questionnaires . the data are extracted by the SPSS Software and statiscal approaches such as single item T test and multidimentional hierarchy regression and also analized by the Spearman correlation and its validity is measured by Chronbach”s Alpha test. accordingly , findings of this study presented that enviromental and residential unit”s quality have ideal position , identity and social relation indicator are in the average quality level and public spaces quality and access to service , public transportation are in the lowest level . also finding of this study showed that from citizen perspective , esprit in local spaces , identity and social relations , residential units quality , public trasportation , public spaces and enviromental quality ,access to service , respectively have important level quality . also indicated that there wasn”t any relation between life satisfaction and education degree and but there was relation between income and life satisfaction with positive bias . ve bias

کلیدواژه‌ها [English]

  • " Quality of life"
  • "environmental quality"
  • "Environmental Indicators"
  • "satisfaction"
  • "Semnan"

منابع

  1. احمد آخوندی، عباس، ناصر برک پور و احمد خلیلی و سعید صداقت نیا و رامین صفی یاری. 1393. سنجش کیفیت زندگی در کلانشهر تهران. نشریه هنرهای زبیا- معماری و شهرسازی، دوره نوزدهم، شماره دوم، تهران.
  2. فتاحی، احداله، محمدامین خراسانی و ابوذر پایدار. 1391. کیفیت زندگی و توسعه‌ی انسانی. تهران، نشر انتخاب.
  3. مشکینی، ابوالفضل، کیومرث حبیبی و آرمان رحیمی و محمدحامد عبدی. 1395. مقایسه تطبیقی و تحلیل کیفیت زندگی شهری در محله‎های قدیم و جدید (محله جدید ظفریه و محله قدیم قطارچیان). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره چهل و هشتم، شماره دوم، تهران.
  4. مختاری، مرضیه، جواد نظری. 1389. جامعه‌شناسی کیفیت زندگی. چاپ اول، تهران، نشر جامعه شناسان.
  5. بارانی پسیان، وحید، اصغر نظریان و مسعود مهدوی. 1393. سنجش و تحلیل کیفیت زندگی خانوارهای روستایی با تأکید بر متغیرهای جمعیت شناختی (مطالعه موردی: خانوارهای روستایی عجب شیر). فصلنامه پژوهش‎های روستایی، دوره پنجم، شماره یکم، تهران.
  6. حسینی، سیدهادی، خدیجه باقریان. 1393. تحلیلی بر مولفه‌های سازنده کیفیت زندگی در شهر نوشهر. فصلنامه آمایش محیط، دوره هفتم، شماره بیست و هفتم، ملایر.
  7. رکن‌الدین افتخاری، عبدا...، احداله فتاحی و  مجتبی حاجی‌پور. 1390. ارزیابی توزیع فضایی کیفیت زندگی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: بخش مرکزی شهرستان دلفان). فصلنامه پژوهش‌های روستایی، دوره دوم، شماره ششم، تهران.
  8. زیاری، کرامت‌اله، علی اصغر پیله ور و محمد احمدی. 1394. سنجش میزان کیفیت زندگی در شهرهای جدید (مطالعه موردی: شهر جدید بینالود). فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، دوره پنجم، شماره شانزدهم، گلستان.
  9. سالنامه آماری استان سمنان. 1394.
  10. مهندسین مشاور آرمانشهر، طرح جامع سمنان. 1394.

11. غفاری، غلامرضا، علیرضا کریمی و حمزه نوذری. 1391. روند مطالعه کیفیت زندگی در ایران. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، دور اول، شماره سوم، تهران.

12. تقوایی، مسعود، شفقی، سیروس، قادری، محمدرضا. 1398. شناسایی عوامل کلیدی موثر در ایجاد نابرابری‎های منطقه‌ای استان گلستان. فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، دوره نهم، شماره سی و یکم، گلستان.

13. حاتمی‎نژاد، حسین، قربانی، رامین، فرهادی، ابراهیم. 1398. بررسی روند توسعه فیزیکی کلان‎شهر کرمانشاه و ارائه الگوی بهینه‎ جهات رشد. فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، دوره نهم، شماره سی و یکم، گلستان.

14. قائد رحمتی، صفر، صدیقه جمشیدی. 1394. ارزیابی رابطه بین شاخص‎های عینی و ذهنی کیفیت زندگی در روستاهای ادغام شده در شهر (مطالعه موردی: محله خیرآباد و عیش آباد شهر یزد). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره چهل و هفتم، شماره یکم، تهران.

  1. Azad, A.F., karimiyan Bostani, M., and Anvari, M.R. 2015. Assessment of the life quality of urban areas residents (The case study of the city of fahraj). Assessment, 5(7).
  2. Brajša-Žganec, A., Merkaš, M., and Šverko, I. 2011, Quality of life and leisure activities: How do leisure activities contribute to subjective well-being? Social Indicators Research, 102(1): 81-91.
  3. Baskha, M. 2009, Ranking life quality indicators of Iran provinces, Social welfare Journal.
  4. Cobb, C.W. 2000. Measurement tools and the quality of life. Redefining Progress, San Francisco.
  5. Cambir, A., and Vasile, V. 2015. Material Dimension of Life Quality and Social Inclusion.  Procedia Economics and Finance, 32: 932-939.
  6. Diener, E., and Suh, E. 1997. Measuring quality of life: Economic, social, and subjective indicators. Social indicators research, 40(1-2): 189-216.
  7. Economist Intelligence Unit, 2005. Quality of Life Indexation.
  8. El Din, H.S., Shalaby, A., Farouh, H.E., and Elariane, S.A. 2013. Principles of urban quality of life for a neighborhood, Housing and Building National Research Center (HBRC), 9.
  9. Fanni, Z., and Heydari, S. 2015. The evaluation of Urban Life quality, with emphasis on gender, Case Study: Ghorveh City, Biannual Journal of Urban Ecology, 65-78.
  10. Fayers, P.M., and Machin, D. 2013. Quality of life: the assessment, analysis and interpretation of patient-reported outcomes. John Wiley & Sons.
  11. Hajduová, Z., Andrejovský, P., and Beslerová, S. 2014. Development of quality of life economic indicators with regard to the environment. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 110: 747-754.
  12. Heink, U., and Kowarik, I. 2010. What are indicators? On the definition of indicators in  ecology and environmental planning. Ecological Indicators, 10(3): 584-593.
  13. Hatami Nejhad, H. et al. 2012. Spatial analysis of indicators of quality of life in Tehran,    journal of human geography, 45(4): 1-24.
  14. Inoguchi, T., and Fujii, S. 2012. The quality of life in Asia: A comparison of quality of life in Asia (Vol. 1). Springer Science & Business Media.
  15. Indicators, G.G. 2014. OECD Green Growth Studies.
  16. Keles, R. 2012. The Quality of Life and the Environment, Social and Behavioral Sciences, V. 35.
  17. Krinitcyna, Z.V., Mikhailova, T.R., and German, M.V. 2016. Quality of life as the basis for achieving social welfare of the population. In SHS Web of Conferences (Vol. 28). EDP Sciences.
  18. Lee, Y.J. 2008. Subjective quality of life measurement in Taipei. Building and Environment, 43(7): 1205-1215.
  19. Mostafa, A.M. 2012. Quality of Life Indicators in Value Urban Areas: Kasr Elnile Street in Cairo. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 50: 254-270.
  20. Mahdi, A., Hosseini, A., Pourahmad, A., and Hataminejad, H. 2016. Analysis of effective environmental factors an urban health, a case study of Qom, Iran. Habitat International, 55: 89-99.
  21. Mariana, C.C. 2012. Sources of Variation in Quality of Life in Romania. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 58: 645-654.
  22. Morais, P., and Camanho, A.S. 2011. Evaluation of performance of European cities with the aim to promote quality of life improvements. Omega, 39(4):398-409.     
  23. Mohit, M.A. 2014. Present Trends and Future Directions of Quality-of-Life. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 153: 655-665.
  24. Musa, H.D., Yacob, M.R., Abdullah, A.M., and Ishak, M.Y. 2015. Delphi method of    developing environmental well-being indicators for the evaluation of urban 28-Malaysia. Procedia Environmental Sciences, 30: 244-249.
  25. Pukeliene, V., and Starkauskiene, V. 2011. Quality of life: Factors determining its measurement complexity. Engineering Economics, 22(2):147-156.
  26. Salari, F.A., Heidari Moghadam, M., Sobhani, N., and Erfani, A. 2015. Evaluation of quality of life in urban spaces Case Study: City Lamerd, Journal of Urban-Landscape Research, 1: 2.
  27. Shoeibi, M., Amrsii, I., Mafakheri, A., Karimi, A., and Alahdini Vandi, A. 2015. Analysis of Subjective Indicators of Quality of Life in Urban Areas of Iran (Case Study: Sonqor City), Journal of Research in Humanities and Social Science.
  28. Sőrés, A., and Pető, K. 2015, Measuring of Subjective Quality of Life. Procedia Economics and Finance, 32: 809-816.
  29. Streimikiene, D. 2015. Environmental indicators for the assessment of quality of life.  Intellectual Economics, 9(1): 67-79.
  30. Streimikiene, D. 2014. Comparative assessment of environmental indicators of quality of life in Romania and Lithuania. Economics & Sociology, 7(1): 11.
  31. Turkoglu, H. 2015. Sustainable Development and Quality of Urban Life. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 202: 10-14.
  32. Von Haaren, C., and Albert, C. 2011. Integrating ecosystem services and environmental planning: limitations and synergies. International Journal of Biodiversity Science, Ecosystem Services & Management, 7(3): 150-167. p151.
  33. Węziak-Białowolska, D. 2016. Quality of life in cities–Empirical evidence in comparative European perspective. Cities, 58: 87-96.
  34. Włodarczyk, K. 2015. Quality of Urban Life in Poland. Journal of International Studies, 8(2): 155-163. 
  35. Zheng, Y. 2010. Association analysis on pro-environmental behaviors and environmental consciousness in main cities of East Asia. Behaviormetrika, 37(1): 55-69.