سنجش سطح آسیب پذیری مراکز جمعیتی در برابر ریسک زلزله (مطالعة موردی: شهرک سعدی منطقة 3 شهر شیراز)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشگاه حکیم جرجانی گرگان

چکیده

شهرک سعدی واقع در منطقة 3 شهر شیراز، با وسعتی حدود 312 هکتار و جمعیتی معادل 55000 نفر، دارای بافت متراکم مسکونی و بسیار فرسوده از نظر کالبدی است که همین موضوع، اهمیت مطالعه در مورد آسیب پذیری این شهرک در بحران زلزله را دوچندان می کند. هدف این پژوهش، بررسی وضعیت ساختمان های شهرک سعدی شیراز با توجه به معیارهای آسیب پذیری در برابر زلزله است. روش مطالعه در این تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی و نوع آن، کاربردی ـ توسعه ای است.
جامعة آماری پژوهش، کلیة ساختمان های شهر شیراز و نمونة آماری تحقیق، ساختمان های شهرک سعدی شیراز واقع در منطقة 3 شهرداری این شهر می باشد. برای جمع آوری اطلاعات و داده های مورد نیاز از بررسی های اسنادی و کتابخانه ای و مطالعات میدانی استفاده شده و با توجه به اطلاعات به دست آمده، شاخص های سنجش آسیب پذیری تعریف و نقشه های مربوط به هر شاخص تهیه شده و در نهایت، پس از وزن دهی معیارها با روشAHP در محیط برنامة Expert Choice و همچنین استفاده از قابلیت های سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در رویهم گذاری و همپوشانی لایه های اطلاعاتی، نقشة نهایی آسیب پذیری محدودة مورد مطالعه به دست آمده است.
نتایج پژوهش حاکی از آن است که بخش زیادی از محدودة شهرک سعدی در معرض خطر زلزله و تخریب ساختمانی قرار دارد و علت اصلی آسیب پذیری زیاد این محدوده را می توان فشردگی کالبدی بافت و مصالح نامقاوم دانست که در صورت وقوع زمین لرزه، شهرک سعدی را با بحران جدی روبرو خواهد کرد. طیف رنگی نقشة نهایی تولید شده از سبز به قرمز نشانگر درجة آسیب ساختمان هاست و بیشترین آسیب پذیری را در ساختمانهای اطراف آرامگاه سعدی که بافت تاریخی است می توان مشاهده نمود و در قسمت های حاشیه شهرک سعدی به دلیل ساخت و سازهای غیرقانونی و شبانه، کالبد نامناسب و فشرده بافت، بلوک های آسیب پذیر زیادی وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sensing the vulnerability of population centers against earthquake risk (Case Study: town Saadi of Shiraz in Zone 3)

نویسنده [English]

  • zeinab tajik
hakim jorjani gorgan
چکیده [English]

Shiraz, Fars province and the area seismically active part of the Zagros folds and has high seismic potential is continuous. Saadi town located in the district 3 city, with an area of approximately 312 hectares and a population of about 55,000 people, has very old residential area that is the subject matter of the vulnerability of the city to the earthquake crisis compounds said. The purpose of this research was to investigate the status of city buildings Saadi of Shiraz, according to the criteria of vulnerability to earthquake.The current research is of developmental-applied studies in terms of its aim and of descriptive-analytical studies in terms of its nature. Population of the study, all the city buildings and the statistical sample, Saadi of Shiraz settlement building is located in the municipal district 3.
To collect data, from surveys and field studies used a library and according to the information obtained, go to organizations related, use of comprehensive plans and detailed city and define measures of vulnerability maps prepared for each indicator. Finally, after weighing criteria using AHP and Expert Choice program, use of GIS capabilities in overlapping data layers, the final plan of the vulnerabilities of the studied area is obtained
The results indicate that the town of Saadi of Shiraz with dense texture and old, have a high vulnerability to the earthquake and the tombs of the densely populated residential neighborhoods and surrounding buildings are not in good condition, which is essential to the standardization and retrofitting homes to be more careful.

کلیدواژه‌ها [English]

  • vulnerability
  • Earthquake
  • Disaster Management
  • Population centers
  • town Saadi of Shiraz