تحلیلی بر جریان‌های فضایی و شبکه منطقه‌ای در نواحی مرزی. مطالعه موردی: نواحی مرزی استان گلستان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی

2 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی

4 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه شهید بهشتی

10.30488/gps.2019.91916

چکیده

تقویت پیوندهای روستایی ـ شهری با هدف  توسعۀ اقتصادی و کاهش  فقر، به شرایط جغرافیایی، اجتماعی-اقتصادی و اکولوژیکی محلی و منطقه­ای بستگی شدید دارد و جریان­های موجود که بین سکونتگاه­های روستایی - شهری و شبکۀ منطقه­ای منتج از آن در شرایط مناسب می­توانند موجد همبستگی و پیوندهای روستایی- شهری و نه تنها به برپایی شبکه­های فضایی منتهی گردیده، بلکه زمینۀ شکل­گیری شبکه­های اجتماعی را نیز مهیا نمایند.این خود می­تواند بستر مناسبی را جهت توسعۀ یکپارچۀ روستایی- شهری فراهم آورد. در این­راستا این پژوهش در چارچوب منطقی قیاسی و روشی تحلیلی- توصیفی و انتخاب 20 روستای مرزی به عنوان حجم نمونه بادرنظرداشتن مرز بین­المللی به عنوان یک واقعیت فضایی، در پی تجزیه و تحلیل فضای جریان­ها مابین سکونتگاههای روستایی و شهری در انزوای جغرافیایی نواحی مرزی استان گلستان است، تا از این طریق امکان شکل­گیری شبکه ­منطقه­ای مبتنی بر پیوندها و توسعۀ یکپارچۀ روستایی ـ شهری مورد بررسی قرار گیرد. نتایج به­دست­آمده نشان­دهندۀ آن است که همبستگی مستقیمی مابین جریان­ها و سطح توسعه­یافتگی سکونتگاههای روستایی جهت شکل­گیری شبکۀ منطقه­ای وجود دارد و جریان موجود مابین سکونتگاه­های شهری و روستایی در منطقۀ مورد مطالعه در چارچوب یک شبکۀ منطقه­ای، در برگیرندۀ سه شبکۀ محلی است. در کرانۀ غربی منطقۀ مورد مطالعه، شهر گمیش­تپه به عنوان یک شهر کوچک میانی و روستا - شهر سیمین­شهر و روستاهای پیرامونی یک شبکۀ محلی (مبتنی بر منظومۀ روستایی سیمین­شهر) و در کرانۀ شرقی منطقۀ مادرشهر ناحیه­ای گنبد و روستا ـ شهر اینچه­برون یک شبکۀ محلی (مبتنی بر منظومۀ روستایی اینچه برون) و نواحی میانی شهر متوسط آق­قلا و روستا ـ شهر انبارالوم و روستاهای مرتبط شبکۀ محلی دیگری (مبتنی بر منظومۀ روستایی انبارالوم) را شکل داده­اند و یک شبکۀ محلی در منتهی­الیه نواحی غربی منطقه مورد مطالعه شامل شهر گنبد و روستاهای پیرامونی (منظومۀ روستایی داشلی برون) در حال شکل­گیری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of regional network flows in rural settlements of border areas )Case Study: Borderlands Settlement of Golestan Province)

نویسندگان [English]

  • zohreh javanbakht 1
  • Abbas Saeedi 2
  • Farhad Azizpour 3
  • Jamile Tavakolinia 4
1 Department of Geography-Department of Earth Sciences-Shahid Beheshti University
2 Professor at Shahid Beheshti University
3 Faculty of Geography, Kharazmi University
4 Faculty Member / Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Strengthening urban rural links with the aim of economic development and poverty reduction depends on local, regional, socio-economic and ecological conditions, and existing flows between urban-rural settlements and resulting regional network can create urban-rural links and lead not only to the establishment of spatial networks, but also to pave the way for the establishment of social networks. This could provide a suitable platform for integrated rural urban development. Using a descriptive-analytical method and logical deduction framework and selection of 20 border villages as a sample and viewing the international border as a spatial reality, this article aimed at analyzing spatial flows between rural and urban settlements in border areas of the Golestan province, through which we can explore the possibility for the establishment of a regional network based on links and integrated urban rural development. The results show that there is a direct correlation between flows and the level of development of rural settlements to form a regional network and the existing flows between urban and rural settlements in studied area within the framework of a regional network includes three local networks. In the west coast of this area, Gumish Tappeh city as a small town and village-city of Simin Shahr and surrounding villages have formed a local network (based on the village system of Simin Shahr). On the eastern coast of the Madarshahr district in Gonband and Inche Borun city have formed a local network (based on the village system of Inche Borun). And the middle areas of the city of Aq Qala and the village of Anbar Olum and the surrounding villages have formed another local network (based on Anbar Olum village system). A local network is forming in the westernmost part of the studied area including Gonbad City and its villages (Dashli Borun village).
Keywords: Regional Network, Local Network, Rural System, Turkmansahra, Rural-Urban Development

کلیدواژه‌ها [English]

  • Regional Network
  • Local Network
  • Rural System
  • Turkmansahra
  • Rural-Urban Development