دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 3 7 2013 04 01 Agro- Ecological Zoning and Evaluation of Ecological Potencies of South Khorasan for Jujube Plantation ارزیابی توان های اکولوژیکی و پهنه بندی کشت عناب در استان خراسان جنوبی 67 86 5384 FA علی اشرفی عضو هیات‌علمی دانشگاه بیرجند جواد میکانیکی عضو هیات‌علمی دانشگاه بیرجند 0009-0008-8108-0116 مرتضی دهقانی کارشناس‌ارشد اداره کل منابع طبیعی خراسان جنوبی Journal Article 2013 06 22 The ever increasing population, increase of demand, limited source of water and land, etc., has made determining a suitable planting method in different area with regard to climate, edifice, soil, and water limitations which are the main concerns of Agriculture managers. Choosing a suitable species with regard to dominant condition, and the potentiality of the area can increase both production efficiency and taking the burden of extra, unnecessary expenses, such as expenses for environmental stresses, pests, and diseases, from the shoulders of the farmers and garden owners. This research was done for the purpose of locating and potentiality detection of fertile lands for planting jujube in South Khorasan Province by using GIS and Remote Sensing as well as statistical and analytical techniques. Since elevation is a fixed physical parameter in the passage of time and also effective in climate parameter and conditions, soil formation , etc., in this research topographic maps (scale 1:25000) and ASTER Satellite Sensor Images were used to prepare Digital Elevation Model for the whole province with the elevation accuracy of 15 meter as the base of  the research. Using climate analyses and the relationship between various climate parameters and DEM were determined; and using analytical function available in the applied software ARCGIS relevant maps were produced; water sources maps, soil type and land use were digitized. Using AHP the relative importance of effective parameters on the growth and production of Jujube species were determined and finally relative importance maps for Jujube planting in South Khorasan Province was gained. Accuracy output of the models was evaluated by using field of visitation available applied maps and calculating Kappa so efficiency. Results showed that the produced map has enough accuracy and that from the whole area of South Khorasan Province (94112 km2) about 20 percent of it (18850 km2) has suitable potentiality and high potentiality for planting Jujube. رشد روزافزون جمعیت، افزایش تقاضا، محدود بودن منابع آبی و اراضی سبب شده است که تعیین الگوی مناسب کشت در مناطق مختلف با توجه به محدودیت‌های اقلیمی، ادافیکی، خاکی و آبی، یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران بخش کشاورزی باشد. انتخاب یک گونه‌ی مناسب با توجه به شرایط حاکم و پتانسیل منطقه می‌تواند علاوه بر افزایش راندمان تولید بسیاری از هزینه‌های سربار و غیرضروری از جمله هزینه‌های مرتبط با تنش‌های محیطی، آفات و بیماری‌ها را از دوش کشاورزان و باغ‌داران بردارد. این تحقیق با هدف مکان‌یابی و پتانسیل‌یابی اراضی مستعد کشت عناب در استان خراسان جنوبی، با استفاده از علم سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی و همچنین تکنیک آماری و تحلیلی انجام شده است. ازآنجا که ارتفاع، یک پارامتر فیزیکی ثابت در گذر زمان و همچنین مؤثر در شرایط و پارامترهای اقلیمی، خاک‌سازی و... است، در این تحقیق با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی 1:25000 سازمان نقشه‌برداری کشور و همچنین تصاویر سنجنده ASTER، مدل ارتفاع رقومی کل استان با دقت ارتفاعی 15 متر به ‌عنوان مبنای کار تهیه شد. با استفاده از تحلیل‌های اقلیمی، ارتباط میان پارامترهای مختلف اقلیمی با نقشه رقومی ارتفاع تعیین شد و با استفاده از توابع تحلیلی موجود در نرم‌افزار کاربردی ArcGIS، نقشه‌های مرتبط تولید شد. از نقشه‌های منابع آب، تیپ خاک و کاربری اراضی نیز استفاده شد. با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی، اهمیت نسبی پارامترهای مؤثر بر رشد و تولید گونه عناب تعیین و در نهایت نقشه‌های اهمیت نسبی هر پارامتر تهیه شد و با هم‌پوشانی این نقشه‌ها، نقشه‌ پتانسیل کشت عناب در استان خراسان جنوبی به‌دست آمد. صحت خروجی مدل‌ها با استفاده از [1]بازدیدهای میدانی، نقشه‌های کاربری موجود و محاسبه‌ی ضریب کاپا ارزیابی شد. نتایج نشان داد که نقشه‌ی تولیدی دقت لازم را دارد و از کل مساحت خراسان جنوبی (94112 کیلومترمربع) حدود 20 درصد آن (18850 کیلومترمربع) دارای قابلیت مناسب و بسیار مناسب برای کشت عناب می‌باشد. https://gps.gu.ac.ir/article_5384_543bec10c8325987595fcdc492a525f4.pdf