دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Moderating of Destination Image and Modifier role of Religiousness in Rural Tourism Development in ZebarKhan county میانجی‌گری تصویر مقصد و تعدیل گری دین‌داری ساکنان در راستای توسعه گردشگری روستایی در شهرستان زبرخان 1 22 130078 10.30488/gps.2021.119754.2723 FA هادی مولودیان استادیار گروه مدیریت دانشگاه پیام نور نیشابور، نیشابور، ایران 0000-0002-0217-3429 حسین بلوچی استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه خیام مشهد، مشهد، ایران مجید نعمت الهی باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران 0000-0001-6360-175X Journal Article 2018 02 19 By review of Iranian tourism literature, it can be understand that religious has recognized as an important factor for tourism development in tourism destinations. Regarding this issue and in this way, the purpose of this paper is examine the important factors affecting rural tourism development from tourist's perspective by the role of religious and destination image. In the present study, Statistical population was the tourists of ZebarKhan county city during Spring and Summer of 2017. According to Morgan table, and Stratified Random Sampling method, 385 tourists were selected. In order to collect data, we used questionnaire. Reliability were measured by internal consistency. Validity were measured by convergent and divergent validity. Convergent validity measured by Average Variance Extracted and divergent validity measured by Fornell- Larcker criterion. To test modifier impact of religious, we first divided the sample into 2 separated groups. For this purpose, the participants were divided into two groups of high (more than 3) and lower (less than 3) based on religiosity variable. There were 147 patients in the first group (low) and 238 in the second group (high). Then we used group comparison approach of Structural Equation Modeling (LISREL). Results show without modifier role of religiousness, attractions, infrastructures and local people behaving have most impact factor to rural tourism development. By considering role of religiousness as a modifier role, religious could modifier the relationship between local people behaving and tourism development. It also modifier the relationship between attractions and rural tourism development. Moreover, destination image has played his moderating role. در پژوهشهای مرتبط با گردشگری ایران، دین‌داری ساکنان محلی به‌عنوان عاملی مهم در جذب گردشگران شناخته شده است. با توجه به این نکته، پژوهش حاضر درصدد بررسی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری روستایی با توجه به نقش دین‌داری و تصویر مقصد است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه گردآوری دادهها توصیفی و از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش گردشگران شهرستان زبرخان در بازه زمانی شش ماه بهار و تابستان سال 96 است. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان 385 گردشگر انتخاب شده است. گردشگران با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدهاند. برای جمع‎آوری داده‎های پژوهش از ابزار پرسشنامه استفاده شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از بررسی سازگاری درونی انجام گرفت. روایی پژوهش نیز با بررسی روایی همگرا و واگرا سنجش شد. روایی همگرا با استفاده از میانگین واریانس استخراج شده و روایی واگرا با استفاد+ه از معیار فورنل- لارکر اندازه‌گیری شدند. برای بررسی اثر تعدیل گری دین‌داری از رویکرد مقایسه گروهی در مدلسازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار لیزرل استفاده شده است. نتایج نشان داد بدون لحاظ کردن دین‌داری به عنوان متغیر تعدیل‌گر؛ جاذبهها، زیرساختها و نحوه برخورد مردم محلی به‌ترتیب بیشتری تأثیر را بر توسعه گردشگری روستایی دارند. با لحاظ کردن متغیر دین‌داری به‌عنوان تعدیل گر؛ متغیر دین‌داری توانسته است رابطه نحوه برخورد مردم محلی با توسعه گردشگری و همچنین جاذبهها با توسعه گردشگری روستایی را تعدیل کند. همچنین تصویر مقصد نقش میانجی خود را بازی کرده است.

https://gps.gu.ac.ir/article_130078_88f54b4998a0ba895addb51c54cf56af.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 The Urmia Lake Level Fluctuations History in Late Pleistocene تاریخچه نوسانات سطح آب دریاچه ارومیه در پلیوستوسن پایانی 23 38 130079 10.30488/gps.2021.120857.2738 FA علیرضا صالحی پور میلانی استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0003-3869-5189 راضیه لک استادیار پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران مجتبی یمانی استاد ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه تهران ،تهران، ایران Journal Article 2018 02 27 Marine and lake terraces are the base for Climate Geomorphology Investigations Especially in Quaternary. These Terraces are important not only for climatic aspects but also, they can show a lot of truth in earth and environment evolutions History, Archeology and Human History. .The Urmia Lake because of unstable development and climate change, faced to serious roughness. In order to analysis water level fluctuation of this lake, we need comprehensive study in Urmia paleolimnolgy and investigation other factors such as Human, Climate, Geomorphology, sedimentology and geology that affected this lake.Quaternary sediment boundaries in coastal plain Paleo Lake Coastline was mapped using GIS and RS. for study area. Probability location of Plaeo Lake terraces was drowning using satellite images. In field work besides sampling, lake terraces were investigated in aspect of material, granolometry, color and specially fossils.. Finally paleo lake level reconstructed on satellite images and area that affected by increase paleo lake level was determined One of the most important evidence to reconstruction of the Urmia lake palogeomorphology and paleo limnology is lake terraces; This research was done with focus on identification and determination ages of Urmia paleo lake level in order to achieve changes in eustatic and water volume in Late Pleistocene Sedimentological and geomorphological studies of terraces around Lake Van provided a preliminary framework for lake-level variations. In field studies, 24 lake terraces were found in Quaternary sediments. Lowest terraces are located in Islami Island in elevation of 1297 meters and the highest terraces in Damirchi with elevation of 1366 meters Available data suggest that the long-term lake-level changes responded mainly to climate oscillations. Keyword: 14C Dating, Lake Terraces, Late Pleistocene, Urmia Lake نوسانات سطح آب دریاچه ارومیه و تاریخچه تحولات آن از جمله موضوعاتی است که سالها مورد بحث محققان علوم زمین بوده است. با وجود مطالعاتی که در گذشته در رابطه با تحولات دیرینه این دریاچه انجام گرفته است، ولی اطلاعات دقیقی در رابطه با تاریخنگاری نوسانات سطح آب دریاچه ارومیه و ارتباط آن با رویدادهای زمینشناسی در این منطقه در دسترس نیست. نظریات ارائه شده در رابطه با سن نوسانات سطح آب دریاچه مبتنی بر تعیین سن نسبی و مقایسه آن با سایر دریاچههای کشورهای مجاور یا شواهد رسوبی در رسوبات کواترنری سایر نقاط ایران است. از اینرو انجام پژوهشی که بر مبنای روشهای آزمایشگاهی رهیافتی جدید در زمینه تاریخچه نوسانات سطح آب این دریاچه ارئه دهد امری ضروری است. این پژوهش با هدف بررسی تحولات فضایی و زمانی نوسانات دیرینه دریاچه ارومیه از طریق پژوهش خطوط ساحلی قدیمی و پادگانههای دریاچهای ارومیه با تأکید بر استفاده از دادههای تعیین سن پادگانههای دریاچهای صورت گرفته است. تعیین سن شش پادگانۀ دریاچهای ارومیه به روش کربن 14 انجام گرفت. نتایج تعیین سن نشان میدهد ، سن خطوط ساحلی شناسایی شده مربوط به به پلیوستوسن پایانی بوده و در محدودۀ زمانی 54 تا 35 هزار سال قبل قرار گرفته‌ است و نظریاتی را که در رابطه با اختصاص این خطوط ساحلی قدیمی به دورههای گونر، میندل و ریس مطرح میشود، اصلاح می نماید. علاوهبرآن از لحاظ زمانی نوسانات سطح آب دریاچه ارومیه با نوسانات سطح آب دریاچههای زریوار و همچنین دریای مرده همبستگی‌های نشان می‌دهد که بیانگر ارتباط زمانی نوسانات سطح آب این دریاچه‌ها بایکدیگر در دورۀ پلیوستوسن و صحت نتایج به دست آمده است.

https://gps.gu.ac.ir/article_130079_fce35631e8373b6e4c2ef21e647c4b50.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Analysis of Morphodynamic Processes in River Incision of Caspian Sea Southwest Plain (: Lisar, Karkanrod and Shafarod rivers in Gilan Province) تحلیل فرآیندهای مورفودینامیکی موثر در عمیق‌شدگی آبراهه‌های جلگه جنوب غربی دریای خزر، مطالعه موردی: رودخانه‌های لیسار، کرگانرود و شفارود در استان گیلان 39 58 130081 10.30488/gps.2021.143550.2856 FA زهرا حاجی کریمی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران سیاوش شایان دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس مجتبی یمانی استاد ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه تهران 0000-0002-2042-7365 رضا خوشرفتار استادیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، هژیر محمدی کارشناس ارشد هیدروژئومورفولوژی، دانشگاه زنجان Journal Article 2018 08 07 One of the effective factors on coastal geomorphology is sea level fluctuations. In addition to sea level fluctuations, the excistence of Khazar fault causes uplifting Alborze Mountains and subsidence of Khazar trench floor. Because of heterogeneous morphology in coastal areas, the influence of sea level fluctuations is not equall in the whole of coastal areas. The study area is located in Gilan province, between eastern longitudes 37°-25ʹ to 38° and northern latitudes 48°- 35ʹ to 49° - 10ʹ The problem of this research is that the floor bed of channels of the west coastlines Caspian Sea show significant river incision(deepening). Rivers hydrodynamic data such as sediment and water discharge, data related to short, medium and long terms changes of sea level Caspian Sea, topography and geology maps, and satellite images are used. Geomorphic indices were used for Analysis of Cross and Longitudinal Profiles and evaluation of the region neotectonic. The aim of this research is identification of geomorphic evidences of sea level changes in the western plain of Caspian sea, survey of relation between incision rivers with sea level oscillations, Alborz morphotectonic and human activities.The result of geomorphic indices, field observation, and cross profiles indicated in some of the profiles in addition to Alborz uplifting, other factors (human activities ,south Caspian basin tectonic subsidence and sea level fluctuations) have an important role in incision of bed rivers. The results would be helpful in coastal management in future. Keywords: Coastal Geomorphology, Caspian Sea level changes, Morphotectonic, River Incision (Lisar,Karkanrod and Shafarod). با توجه به وقوع همزمان بالاآمدگی البرز و فرونشست صفحه اقیانوسی خزر و تغییرات تراز آب دریای خزر، شرایط پیچیده‌ای را در سطح جلگه از لحاظ رسوبگذاری و حفر مجرا شاهد هستیم. به دلیل مورفولوژی ناهمگون مناطق ساحلی، تأثیر نوسانات دریای خزر در تمام مناطق ساحلی یکسان نیست. مسأله تحقیق آن است که بستر رودخانههای منتهی به خط ساحلی خزر عمیقشدگی قابل توجهی را نشان می‌دهد. از جمله هدفهای اصلی این تحقیق، بررسی ارتباط میزان کف‌کنی رودخانهها با نوسان‌های آب دریای خزر، مورفوتکتونیک البرز و عوامل انسانی است. برای دستیابی به این هدف از داده‌های دبی و رسوب، نوسان‌های تراز آب، مدل رقومی ارتفاعی منطقه با توان تفکیک 5/12 متر به همراه عکس‌های هوایی، تصاویر گوگل‌ارث، مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی مورد استفاده قرارگرفته است. برای شناخت نحوه عملکرد و میزان اثرگذاری فعالیت‌های نوزمین‌ساخت و تحلیل نیمرخ‌های طولی و عرضی رودخانه‌ها از شاخص‌های ژئومورفیک استفاده شد؛ و به منظور بررسی روند کف‌کنی رودخانههای مورد مطالعه از کوهستان تا خط ساحل، مقایسه تحلیلی نیمرخهای طولی و عرضی و مطالعه نمودارهای تاریخی نوسانات آب دریای خزر انجام گرفت و با بهره‌گیری از استدلال استقرائی تحلیل‌ها انجام شد. نتایج حاصل از شاخص‌های مورفوتکتونیک و مشاهدات میدانی و بررسی نیمرخ‌های عرضی رودخانه‌ها، نشان داد که در برخی نیمرخ‌ها علاوه بر بالاآمدگی البرز، سایر عوامل از جمله عامل انسانی و نوسانات دریا و فرونشست تکتونیکی در عمیق‌شدگی بستر رودخانه‌ها نقش داشته‌اند.

https://gps.gu.ac.ir/article_130081_c86830af6b0a22248c758e32b8a1f95a.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 survey of rip current hazard in Base of Sefidroud River Delta بررسی میزان مخاطره چاک جریان در قاعده دلتای سفیدرود 59 70 130083 10.30488/gps.2020.147221.2884 FA قاسم لرستانی استادیار ژئومورفولوژی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران رضا اسماعیلی دانشیار ژئومورفولوژی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران Journal Article 2018 09 17 The rip currents are a strong and narrow stream that forms in the surf zone and is approximately perpendicular to the coast. The study area is the coastline of the southwestern part of the Caspian Sea in the Base of Sefidroud River Delta. The purpose of this study is to identify rip current and to investigate the causes of this phenomenon. The main tools and data of this research are Hydrographic map of kiashar sea chart to scale 1/10000 and GPS device with ArcGIS software. The method of this work is based on the recognition of rip current in field observations. In the next step, transferring the points to the software environment and adding it to the geomorphic parameters (sea bed topography, slope, coastline geometry, particle diameter and direction of the waves) to analyze the reasons for the occurrence of rip current in the base of the Sefidroud River Delta. The results show that the diameter of sand particles is smaller in the areas of rip current and the slope of these regions is less than adjacent regions. The coastline geometry also shows a large amount of curvature and indentation in the presence of rip currents that can be helpful in identifying this risk. In areas where there are small ridges between the sea stacks, conditions are created to create and strengthen these currents. Therefore, it can be concluded that because of the close connection between the occurrence of this phenomenon and the presence of stacks and troughs in the Wave Breakdown Zone, It is possible to identify the location of the currents and even assess the accuracy of the depth maps. چاک جریان، جریانی قوی و باریک است که در منطقۀ خیزاب و در جهت تقریبا عمود بر ساحل شکل می‌گیرد. منطقۀ مورد مطالعه در این پژوهش، خطوط ساحلی بخش جنوب غربی دریای خزر در قاعدۀ دلتای رودخانهای سفیدرود است. آمار بالای غرق شدگان دریای خزر صرف نظر از عدم آشنایی با فن شنا ناشی از ناآگاهی شناگران با ژئومورفولوژی سواحل، رژیم امواج، چاه های مکنده و چاک جریان است که شنای مطمئن و ایمن در دریا را با شنا در آب‌های آرام استخرها و رودخانه‌ها و دریاچه‌های پشت سد کاملا متمایز می‌کند. هدف از این پژوهش شناسایی چاک جریان و بررسی علل رخداد این پدیده است. ابزار و دادههای اصلی این پژوهش از نقشۀ هیدروگرافی چارت دریایی کیاشهر به مقیاس 100000/1 و دستگاه GPS به همراه نرمافزار ArcGIS تشکیل شده است. روش کار مبتنی بر شناسایی چاک جریان در بازدیدهای میدانی و در مرحلۀ بعد انتقال نقاط به محیط نرمافزاری و اضافه نمودن آن به پارامترهای ژئومورفیک (توپوگرافی بستر دریا، شیب، هندسۀ خط ساحلی، قطر ذرات و راستای امواج) به همراه تخمین میزان مخاطرۀ چاک جریان با استفاده از مدل مورفودینامیک ساحل ارائه شده توسط رایت و شورت، جهت بررسی و تجزیه و تحلیل میزان مخاطره و دلایل وقوع چاک جریان در قاعده دلتای سفیدرود است. یافته های تحقیق نشان میدهد قطر ذرات ماسه در مناطق وقوع چاک جریان کوچک تر و شیب این مناطق نیز کمتر از مناطق مجاور میباشد. بررسی پارامتر امگا در مدل مورفودینامیک ساحلی، محدودۀ مورد بررسی را با امگای بین 97/0 تا 85/2، در ردۀ سواحل با خطر کم تا متوسط از لحاظ میزان مخاطرۀ چاک جریان قرار میدهد. هندسۀ خط ساحلی نیز در محل وقوع جریانهای شکافنده، انحنا و تورفتگی زیادی را به سمت خشکی نشان میدهد که میتواند در شناسایی این خطر کمک‌کننده باشد. در مناطقی که بین پشتههای دریایی، گودیهای هرچند کوچک ایجاد شده باشد شرایط برای ایجاد و تقویت این جریانها فراهم میشود؛ لذا میتوان نتیجهگیری نمود که به دلیل ارتباط تنگاتنگ نقاط وقوع این پدیده و وجود پشتهها و ناوههای در منطقۀ شکست، میتوان محل وقوع جریانها را شناسایی نموده و حتی صحت نقشههای عمقسنجی را ارزیابی کرد. پیشنهاد میشود با توجه به شناسایی چاک جریان، علائم هشداردهنده در سواحل مورد مطالعه نصب شود تا از بروز حوادث احتمالی جلوگیری گردد.

https://gps.gu.ac.ir/article_130083_a4cf346c7d2c40088e14d8d90b382754.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 The Role of Urban resistance Components in Reduction of Flood Damage Case study ( Gorgan City) نقش مؤلفه‌های تاب‌آوری شهری در کاهش خسارات ناشی از سیلاب. مطالعۀ موردی: شهر گرگان 71 88 130085 10.30488/gps.2021.148137.2888 FA شمس سادات میراسداللهی دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نور، نور، ایران صدرالدین متولی دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نور، نور، ایران غلامرضا جانبازقبادی دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نور، نور، ایران 0000-0002-4713-3877 Journal Article 2018 09 29 Abstract : Natural hazards as a repeatable , phenomenon in the absent of degrading system can become catastrophic and have destructive effects and consequences . The present paper aims of identify , the role of urban alleviation components in reducing flood damage in Gorgan City . The research is applied in terms of purpose and in terms of descriptive-analytical and field nature . . Pearson correlation test and " T- test " were used to analyzed the data. The finding showed that Gorgan ' s resilience in updating information creating a rapid alert system , the reconstruction center of disaster population needs , allocating budge , applying statutory construction laws and investing in creating a risk - reducing infrastructure , in general , the infrastructure situation on the periphery of Ziyarat river is not in a good condition . Also , the component of rapid warning system had a highest correlation ( 0 ,749 ) and the index of organization and coordination had the lowest correlation with the index of persistence . Based on these finding , it can be concluded that strengthening popular participation and social components , organizational and institutional support , supporting poor and marginalized populations , the allocation of large budgets and finally , the restoration of existing infrastructure can greatly increase the urban alleviation and ultimately reducing the financial and human losses caused by the flood in the city of Gorgan . Key words : Resilient , Reduce Damage , flood , Gorgan city . مخاطرات طبیعی به منزلۀ پدیده‌های تکرار‌پذیر در غیاب سیستم‌های کاهشی می‌تواند تبدیل به فاجعه شود و اثرها و پیامدهای مخربی در پی داشته باشد. این پژوهش با هدف شناسایی نقش مؤلفه‌های تابآوری شهری در کاهش خسارات ناشی از سیلاب در شهر گرگان انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی و میدانی است. تجزیه و تحلیل دادهها براساس آزمونهای همبستگی پیرسون و آزمون T انجام شده است. یافتهها نشان داد که وضعیت تاب‌آوری گرگان در به روزرسانی اطلاعات، ایجاد سیستمهای هشدار سریع، مرکز برنامه بازسازی از نیازهای جمعیت گرفتار در بلایا، تخصیص بودجه، اعمال قوانین ساخت و ساز قانونی و سرمایه گذاری در زمینه ایجاد زیربناهای کاهشدهندۀ خطرپذیری، به‌طورکلی وضعیت زیرساختی در حاشیه رودخانه زیارت در وضعیت مناسبی قرار ندارد؛ همچنین مؤلفۀ ایجاد سیستم‌های هشدار سریع بیشترین میزان همبستگی (0.749) و شاخص سازماندهی و هماهنگی کمترین میزان همبستگی را با شاخص تاب‌آوری داشته است. براین اساس طبق یافتههای پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که تقویت مشارکت‌های مردمی و مؤلفه‌های اجتماعی، حمایتهای سازمانی و نهادی، حمایت از اقشار ضعیف و حاشیه‌نشینها، تخصیص بودجههای کلان و در نهایت ترمیم زیرساختهای موجود تاحد زیادی می‌تواند سبب افزایش تابآوری شهری و در نهایت کاهش خسارات مالی و جانی ناشی از سیلاب در شهر گرگان شود.

https://gps.gu.ac.ir/article_130085_a5bf07528e234113bcd4b27d6091c99d.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Explanation of environmental indicators affecting urban health in terms of noise pollution in Qom تببین شاخص‌های محیطی اثرگذار بر سلامت شهری از منظر آلودگی صوتی در شهر قم 89 106 130090 10.30488/gps.2021.159653.2958 FA علی مهدی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2018 12 03 Human health is influenced by the environmental indicators, the basis and the basis of all advances and the underlying principle of sustainable development. On this basis, there will be plenty of effort, planning, and investment in order to get better and better access to health indicators. The increasing trend in the arrival and use of vehicles is one of the most contaminated cases, which, along with its positive role in the comfort of life, the problem of noise pollution, is one of the most important contaminants affecting the quality and health of residents of urban areas. Therefore, due to the effect of noise pollution on various aspects of human health and its high cost of treatment, more studies are needed in this regard. Therefore, the present study, with the knowledge of the importance of the subject, has evaluated the pollution caused by urban traffic and its impact on the general and psychological health of citizens of the metropolis. The study method in this study is based on library studies and studies. Data obtained during the three months of studying the main streets of this metropolis using the B & K-2230, Quest-2900 Is achieved. In sum, the results of this study by comparison in two groups of experiment and control show that in almost all studied streets, the amount of pollution is higher than standard. In the meantime, the share of Imam Khomeini streets on December 19th, Eram and Revolution is more than that, reflecting this pollution based on field studies and the results of analyzing distributive questionnaires among residents adjacent to the streets, the emergence of some Mild to severe illnesses and ultimately reducing the general and psychological health of its inhabitants. These are very common in the neighborhoods such as Amariasar, the western and eastern control streets, Ayatollah Qodousi, Lavasani, Ganjavi, Loghman Hakim and Bui Sina. Less observed. سلامت انسان تحت تأثیر شاخصهای محیطی، زیربنا و محور تمام پیشرفتها و اصل مسلم مقولۀ توسعۀ پایدار بهشمار میرود. براین اساس بسیار به جا خواهد بود که تلاشها، برنامهریزیها و سرمایهگذاریهای گستردهای جهت دسترسی هر چه بهتر و بیشتر به شاخصهای سلامت، انجام گردد. روند فزایندۀ ورود و کاربرد وسائط نقلیه، یکی از همین موارد آلودگی است که در کنار نقش مثبت خود در راحتی زندگی، معضل آلودگی صوتی آن، از مهمترین آلودگیهای اثرگذار بر کیفیت و سلامت زندگی ساکنان نواحی شهری است؛ بنابراین با توجه به تأثیر آلودگی صوتی بر ابعاد مختلف سلامت انسان و نیز هزینههای بالای درمانی آن، ضرورت انجام پژوهشهای بیشتر در این زمینه بیشتر نمایان میشود. از این رو این پژوهش با علم به اهمیت موضوع، به سنجش آلودگیصوتیِ ناشی از ترافیک شهری و تأثیر آن بر سلامتعمومی و روانی شهروندان کلانشهر قم پرداخته است. روش مطالعه در این پژوهش بر مطالعات میدانی و کتابخانهای استوار بوده و دادههای بهدست آمده نیز در طول سه ماه بررسی خیابانهای اصلی این کلانشهر و با استفاده از دستگاههای B&K-2230 ،Quest-2900 بهدست آمده است. در مجموع نتایج این پژوهش به صورت مقایسهای در دو گروه آزمایش و کنترل نشان میدهد که تقریباً در همۀ خیابانهای مورد مطالعه، میزان آلودگیصوتی بیشتر از حد استاندارد قرار دارد. در این میان سهم خیابانهای امامخمینی، 19دی، اِرَم و انقلاب بیشتر است که بازتاب این آلودگیصوتی بر اساس پژوهشهای میدانی و نتایج حاصل از تحلیل پرسشنامههای توزیعی در میان ساکنان مجاور خیابانها، بروز برخی از بیماریهای خفیف تا شدید و در نهایت کاهش سلامت عمومی و روانی ساکنان آن است که این موارد در محلههایی همچون عماریاسر، خیابان شاهد غربی و شرقی، آیتاله قدوسی، لواسانی، نظامی گنجوی، لقمان حکیم و بوعلی سینا بسیار کمتر مشاهده میگردد.

https://gps.gu.ac.ir/article_130090_518fc3e71360c47889b61b4f7365546a.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Evaluating the Physical-Spatial Indices in Determination of Urban Sprawl Patterns Using Remote Sensing (Case Study: City of Kerman) ارزیابی شاخص‌های فضایی-کالبدی در تبیین الگوی پراکنده‌رویی شهری با استفاده از داده‌های سنجش از دور. نمونۀ موردی: شهر کرمان 107 126 130091 10.30488/gps.2021.164892.2974 FA امیرمهیم مهیمی دکتری گروه شهرسازی، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران 0000-0002-9318-6515 مریم فدایی قطبی استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران علی اسماعیلی استادیار رشته مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران 0000-0002-5463-5613 حسین غضنفرپور دانشیار رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Journal Article 2019 01 04 Over the past decades, the increase of world’s urban population has resulted in uncontrolled urban expansions and especially sprawl of the major cities. Accordingly, analysis of such phenomena and determining urban development and sprawl patterns should be taken into consideration as a necessity. This research aims at evaluating 28 physical-spatial indices divided into 4 distinctive groups (Area-Edge, Shape, Aggregation, and Diversity) and 3 levels (Patch, Class, Landscape) in determination of urban sprawl patterns of the city of Kerman using remote sensing data from the period of 1984 to 2018. For this purpose, 8 temporal satellite images were selected with an acquisition date interval of 5 years. Pre-processing, Processing and classification methods were applied to the RS images using ENVI software. Output data from ENVI were imported to ArcGIS software for further preparation of GeoTIFF file. Afterwards, The GeoTIFF file were imported to Fragstats software in order to calculate the 28 indices of this research. Setting weights to the matrix of indices by Shannon’s Entropy Method and application of MATLAB, we calculated the sprawl of the case study for the years of interest. The findings demonstrates that in the year 1984, the city of Kerman had shown the most proportion of sprawl, and in contrary, in the year 2018, the amount of sprawl was at its minimum extent. In the final stage, Friedman’s test were conducted via SPSS software, resulting in calculation of the Mean-Ranks of 4 group-indices where they illustrate that sprawl pattern of the city of Kerman is mainly resultant of Area-Edge indices. جمعیت شهرنشین در جهان روز به روز در حال افزایش بوده و در پی آن، شهرها نیز تبدیل به مکان‌هایی با تمرکز بالای جمعیتی گشته‌اند. این امر گسترش فضایی-کالبدی شهر را دستخوش تغییراتی می‌کند که تبیین الگوی این گسترش به منظورِ بررسی تأثیرات آن بر زندگی شهری، امری ضروری تلقی می‌گردد. این پژوهش، قصد دارد با بهره‌گیری از داده‌های سنجش از دور، در 8 مقطع زمانی طی سال‌های 1363 تا 1397 و با استفاده از 28 شاخصِ کالبدی-فضایی در 4 دستۀ مساحت-لبه، شکل، تجمع و تنوع و در 3 سطحِ لکه، کلاس کاربری، و سیمای سرزمین، به تبیین الگوی پراکنده‌رویی در شهر کرمان بپردازد. برای این منظور، 8 تصویر از ماهواره‌های لندست 5، 7 و 8 به فاصلۀ زمانی 5 سال از یکدیگر انتخاب گردید، آماده‌سازی آن‌ها در نرم‌افزارهای ENVI و ArcGIS انجام شد و سپس مقادیرِ شاخص‌های کالبدی-فضاییِ پراکنده‌رویی شهری با استفاده از نرم‌افزار Fragstats در سال‌های مختلف محاسبه گردید. در مرحلۀ بعد با کدنویسی در نرم‌افزار MATLAB، وزن‌دهی به شیوۀ انتروپی شانون بر روی مقادیرِ به دست آمده برای شاخص‌ها انجام گردید که «شاخص بزرگترین لکه (LPI)» بیشترین وزن را به خود اختصاص داد. پس از آن، شاخص پراکنده‌رویی برای 8 سالِ مورد مطالعه محاسبه گردید که بیشترین میزان پراکنده‌رویی در سال 1363 و کمترین آن در سال 1397 رخ داده است. در مرحلۀ پایانی، با استفاده از آزمون فریدمن در نرم‌افزار SPSS، رتبۀ میانگینِ 4 دستۀ مساحت-لبه، شکل، تجمع و تنوع محاسبه شد و با رتبۀ میانگین شاخص پراکنده‌رویی مقایسه گردید، نتایج این آزمون نشان می‌دهد که الگوی پراکنده‌رویی شهر کرمان عمدتاً از شاخص‌های مساحت-لبه تبعیت می‌کند.

https://gps.gu.ac.ir/article_130091_8965dcb5f2bce13b7ccdf72a73c8493f.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Evaluation of adaptability of indicators of large scale commercial buildings respecting attitudes of municipal threats ارزیابی سازگاری شاخص‌های مکان‌یابی ساختمان‌های تجاری بزرگ مقیاس با رویکرد تهدیدات و مخاطرات شهری 127 140 130100 10.30488/gps.2021.169756.2993 FA منصور باقرصاد رنانی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-4777-4893 حمیدرضا وارثی استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مسعود تقوایی استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2019 01 27 Establishing municipal space in spatial situation subordinates especial principles. Respecting principles can increase success and function of discussing elements in located areas; otherwise, it can cause their vulnerabilities. Applying urban planning principles, like planning of using municipal lots، municipal zoning, decentralization, suitable locating, and preventing development of districts adjacent to dangerous lot using can decrease ratio of vulnerability against threats in cities. Commercial buildings as one of the most important elements of the city have a significant role in facilitating crisis management against urban threats and risks in emergency situation. Therefore, in addition to structural and architectural axes, location is one of the most important and principled axis for assessing the vulnerability of large-scale commercial buildings. This research investigates the subject in large scale commercial buildings with developing- practical nature and descriptive method. In this research, evaluating location of huge commercial buildings uses two spatial criteria, skeletal and geographic and natural and environmental. Using swara and smart methods, this research investigates the subject. The results of evaluation of location indicators shows that criteria occurance are urban threats stand (geography and natural) in the first place with 0/5238 scores to crisis management facilitators criteria (skeletal and spatial) with weighing 0/4762. Using the proposed model, large scale commercial building against the threats and municipal hazards can be evaluated vulnerability and each indicator and criterion of these building vulnerability and weaknesses. Indicator of location in evaluating the vulnerability of the studied building equals to 64/9% that, according to adaptability of passive defense aspect, it is categorized as average building. استقرار هر فضای شهری در موقعیت فضایی کالبدی خاصی از سطح شهر تابع اصول و قواعد خاص خود است. رعایت اصول و قواعد میتواند موفقیت و عملکرد مناسب عنصر مورد نظر را در مکان تعیینشده افزایش دهد و در غیر اینصورت باعث افزایش آسیبپذیری آنها میشود. با به کاربردن اصول برنامهریزی شهری همچون برنامهریزی کاربری اراضی شهری، منطقهبندی شهری، تمرکززدایی، مکانیابی مناسب، جلوگیری از توسعۀ نواحی در همجواری با کاربریهای پرمخاطره و مورد تهدید میتوان ضریب آسیبپذیری شهرها را در مقابل مخاطرات کاهش داد. ساختمانهای تجاری به عنوان یکی از المانهای مهم شهری نقش بسزایی در تسهیل مدیریت بحران در شرایط اضطراری در برابر تهدیدات و مخاطرات شهری دارند؛ بنابراین علاوه بر محورهای سازه‌ای و معماری، محور مکانیابی یکی از مهمترین و اصولیترین محور جهت ارزیابی آسیبپذیری ساختمان‌های تجاری بزرگ مقیاس است. این پژوهش با ماهیت توسعهای- کاربردی و روش توصیفی- پیمایشی به بررسی موضوع در ساختمانهای تجاری بزرگ مقیاس پرداخته است. در این پژوهش برای ارزیابی مکان‌یابی ساختمان‌های تجاری بزرگ مقیاس دو معیار فضایی- کالبدی و جغرافیایی، طبیعی و زیستمحیطی در نظر گرفته شده است. در این پژوهش با بهرهگیری از روشهای SWARA و SMART به بررسی موضوع و ارائه مدل جهت ارزیابی آسیبپذیری مکانی پرداخته شده است. نتایج حاصل از ارزیابی معیارها و شاخصهای مکانیابی نشان میدهد معیارهایی که منشأ آنها تهدیدات و مخاطرات شهری است (جغرافیایی، طبیعی) با امتیاز 5238/0 نسبت به معیارهای تسهیلکنندۀ مدیریت بحران (فضایی و کالبدی) با وزن 4762/0 اولویت بیشتری دارند. با بهرهگیری از مدل ارائه شده میتوان ساختمانهای تجاری بزرگ مقیاس را در برابر تهدیدات و مخاطرات شهری مورد ارزیابی آسیبپذیری قرار داد و همچنین میزان آسیبپذیری و نقاط ضعف این ساختمانها در هر شاخص و معیار را بررسی نمود. ارزیابی آسیبپذیری مکانی ساختمان مورد مطالعه برابر با 9/64 درصد است که به لحاظ سازگاری از منظر پدافند غیرعامل در دستۀ متوسط طبقهبندی میشود.

https://gps.gu.ac.ir/article_130100_db133bd86177d9d57daa6be59278b52f.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 The Effect of Social Inequalities on the Quality of Green land space (Case Study: Kashan City) تأثیر نابرابری‌های اجتماعی در کیفیت فضای سبز. نمونه موردی: شهر کاشان 141 156 130101 10.30488/gps.2020.176481.3013 FA الناز تدین دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان محسن شاطریان استاد گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان رسول حیدری استادیار گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان Journal Article 2019 03 17 Urban green landscape is considered as one of the most important uses of services and one of the developmental indicators of societies and it is very important in sustainable urban development. Having this important urban user is affected by social inequalities, which is currently considered one of the main problems for today's cities. What matters is that the quality of the green land spaces and the facilities and services provided there. In this research, the relationship between the social status of citizens and the quality of green land space in Kashan city has been investigated. The research method is descriptive-analytic and data collection is done in a field. The statistical population of the study consisted of all residents of Kashan city, 304487 people. A sample size of 200 questionnaires was used to calculate the sample size. Descriptive and inferential statistics were used to analyze and analyze the effects of social inequalities on the quality of green land space using T-test and ANOVA tests in SPSS software. Structural equation modeling in Amos software was used. The results of T-test indicate the inappropriate quality of green space in Kashan parks. Also, the results of ANOVA showed that there is a statistically significant difference between the quality indices of green space in different regions of Kashan. Analysis of the results from structural equation modeling also indicates that there is a significant relationship between the social status of areas and the quality of green space in Kashan. Also, among the variables related to the landscape quality index, the factor with the highest factor load was 0.98. فضای سبز شهری یکی از مهمترین کاربریهای خدماتی و یکی از شاخصهای توسعهیافتگی جوامع محسوب میشود و در توسعۀ پایدار شهری اهمیت بالایی دارد. برخورداری از این کاربری مهم شهری تحت تأثیر نابرابریهای اجتماعی قرار میگیرد که در حال حاضر یکی از مشکلات اساسی برای شهرهای امروزی به حساب میآید. در این میان آنچه مهم است، کیفیت فضاهای سبز و تأسیسات و خدمات ارائه شده در آنها است. در این پژوهش رابطۀ بین سطح اجتماعی شهروندان و کیفیت فضای سبز در شهر کاشان مورد بررسی قرار گرفته است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است و گردآوری اطلاعات به صورت میدانی صورت گرفته است. جامعۀ آماری تحقیق را کلیه ساکنان شهر کاشان یعنی 304487 نفر تشکیل میدهند و حجم نمونه با استفاده از نرمافزار Sample Power 200 پرسشنامه محاسبه شد. برای تجزیه و تحلیل توصیفی و استنباطی دادهها از آزمونهای آماری T-Test و Anova در نرمافزار Spss و جهت تبیین و مدلسازی تأثیر نابرابریهای اجتماعی در کیفیت فضای سبز از مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار Amos استفاده گردید. نتایج حاصل از آزمون T بیانگر کیفیت نامناسب فضای سبز در پارکهای شهر کاشان است؛ همچنین نتایج آزمون Anova نشان داد که بین شاخصهای کیفیت فضای سبز در مناطق مختلف شهر کاشان به لحاظ آماری تفاوت میانگین وجود دارد. تحلیل یافتههای منتج از مدلسازی معادلات ساختاری نیز بیانگر این مطلب است که بین وضعیت اجتماعی مناطق و کیفیت فضای سبز در شهر کاشان رابطۀ معناداری وجود دارد، همچنین در بین متغیرهای مربوط به شاخص کیفیت فضای سبز عامل منظر، بیشترین بار عاملی را با 98/0 به خود اختصاص داده است.

https://gps.gu.ac.ir/article_130101_c79b304e74a8e7748317578384c0d016.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Spatial and temporal analysis of the thermal islands of Gorgan urban areas تحلیل فضایی ‌و ‌زمانی ‌جزایر‌ گرمایی مناطق شهری‌گرگان 157 172 130102 10.30488/gps.2019.179397.3031 FA علی محمدپور دانشجوی دکتری آب وهواشناسی شهری دانشگاه خوارزمی تهران 0000-0003-1929-2763 بهلول علیجانی استاد دانشگاه خوارزمی و مدیر قطب علمی تحلیل فضایی مخاطرات محیطی مهری اکبری استادیار گروه آموزشی آب و هوا شناسی دکترا آب و هواشناسی دانشگاه خوارزمی 0000-0001-5711-2490 پرویز ضیائیان فیروزآبادی دانشیار گروه آموزشی سنجش از راه دور و GIS، دانشگاه خوارزمی، تهران Journal Article 2019 04 18 Urbanization represents the most dramatic human alteration of the land surface, typically resulting in the formation of urban heat islands . Land surface temperature (LST) is a key parameter for surface energy balance and urban climatology studies. Understanding the spatial distribution of temperature is the basis for proper planning and environmental policy making. In this study, using Landsat 7 satellite imagery in two time periods of base year (2017-2010) and second interval (2000-2005) were used on average in three warm months of the year Then these images were first geometrically corrected; then these images were used to calculate temperature-related parameters using a single-window method in Gorgan. It was then used to improve the accuracy of the work using the hourly temperature data of the thermal islands analyzed. The results show that temporal and spatial variations of thermal islands in Gorgan have a high cluster pattern. However, the local Moran index and hot spots in the north, northwest and east and downtown have a positive spatial correlation (hot spots). However, there are cold spots in the southern areas of the city. However, many parts of the city of Gorgan have no significant patterns or spatial autocorrelation during the study period. It can be said that the thermal islands of Gorgan depend on two factors: one is the prevailing climatic conditions in the period under study and the second is the prevailing humanitarian conditions in the city. climatic conditions in the period under study and the second is the prevailing humanitarian conditions in the city. شهرنشینی نمایانگرترین تغییر بشر در سطح زمین است که به طور معمول منجر به تشکیل جزایر گرمای شهری میشود. دمای سطح زمین یک پارامتر مهم برای تعادل انرژی سطح و مطالعات آب و هوای شهری است.آگاهی از پراکندگی مکانی دما، زمینهساز برنامهریزی و سیاستگذاریهای درست محیطی است. دراین پژوهش با استفاده از تصاویر ماهواره لندست 7 در دو دورۀ زمانی سال پایه (2017-2010) و بازۀ دوم (2005-2000) به صورت میانگین در سه ماه گرم سال مورد استفاده قرار گرفته است. بعد بر روی این تصاویر، اول تصحیح هندسی انجام گرفت سپس از این تصاویر جهت محاسبۀ پارامترهای مربوط به استخراج دما به روش تک پنجرهای شهر گرگان استفاده گردید و در ادامه برای بالا بردن دقت کار با استفاده از دادههای ساعتی دمای ایستگاه مورد نظر در تحلیل جزایر حرارتی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان میدهد تغییرات زمانی و مکانی جزایر حرارتی در شهر گرگان، الگوی خوشهای بالایی دارد. درحالیکه شاخص موران محلی و لکههای داغ در قسمتهای شمالی، شمال غربی و شرقی و مرکز شهر همبستگی فضایی مثبت( لکههای داغ) دارند و همچنین لکههای سرد در مناطق جنوبی شهر وجود دارد.این درحالی است که قسمتهای زیادی از شهر گرگان هیچگونه الگوی معنیداری یا خود همبستگی فضایی در طی دورۀ مطالعه در آن دیده نمیشود. میتوان گفت جزایر حرارتی شهر گرگان به دو عامل بستگی دارد:یک شرایط اقلیمی حاکم در دورۀ مورد مطالعه و دوم شرایط انسایی حاکم بر شهر.

https://gps.gu.ac.ir/article_130102_a6b626d2738e74999cc3fdbdddfdb49f.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 An Assessment of Equity in Urban Health (Case Study: Bojnord City, Iran) بررسی و تحلیل عدالت در سلامت شهری محدودۀ. مورد مطالعه: شهر بجنورد 173 196 130103 10.30488/gps.2021.182562.3037 FA محمد احمدی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران حسین حاتمی‌نژاد دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران احمد پوراحمد استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران 0000-0003-0224-5995 کرامت اله زیاری استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران سعید زنگنه شهرکی دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران 0000-0003-1307-436X حسن پارسی‌پور استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد Journal Article 2019 04 25 Urban health is not merely the absence of illness in a given city. Rather, it is the complete physical, mental and social well-being of all the citizens as well as a healthy physical, social, cultural, economic and political urban environment. The main purpose of urban health planning is to achieve equitable access for all citizens to full physical, mental and social wellbeing and to the determinants of urban health. Today, the issue of urban health equity has become one of the most pressing issues in different countries around world. Urban health equity means the absence of systematic differences in one or more aspects of the health status of people or of demographic groups in terms of socio-economic factors and the physical environment. Given the importance of the issue, this study made an attempt to investigate urban health equity in Bojnourd city. The present study uses a quantitative, exploratory, applied-developmental, descriptive-analytical design in terms of data analysis, data collection, objectives, methods and procedures, respectively. According to the results, the residents of Bojnourd do not have equitable access to any of the factors that define urban health, including economic, social, physical-spatial and health care related factors. Access to the determinants of health equity becomes more and more difficult as we move away from downtown Bojnourd. As a result, people living in the suburbs of Bojnourd have the least access to health determinants. In general, urban health is a complex concept that is affected by various factors such as social, cultural and economic factors; the physical environment; the urban health system; and, the political structure. Therefore, citizen health is not something that can be achieved through sectoral planning or measures. Citizen health requires long-term, inter-sectoral and integrated planning with the involvement of all individuals and organizations. سلامت شهری تنها به معنای نبود بیماری در شهر نیست، بلکه به معنای تندرستی کامل جسمی، روانی و اجتماعی همۀ ساکنان شهر و همچنین محیط فیزیکی و فضای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی سالم در شهر است. هدف اصلی برنامه‌ریزی سلامت شهری دستیابی عادلانه همۀ ساکنان به سلامت کامل جسمی، روانی و اجتماعی و همچنین دستیابی عادلانه به عوامل تعیین‌کنندۀ‌ سلامت شهری می‌باشد. امروزه موضوع عدالت در سلامت شهری، به یکی از مهم‎ترین و با اولویت‌ترین موضوع‌‌های جهان و کشورها تبدیل شده است. عدالت در سلامت شهری به معنای نبود تفاوت‌‌های سیستماتیک در یک یا چند جنبه از وضعیت سلامت شهروندان یا گروههای جمعیتی از نظر اجتماعی، اقتصادی و محیط فیزیکی است. با توجه به اهمیت موضوع عدالت در سلامت شهری، در این پژوهش به بررسی عدالت در سلامت در شهر بجنورد پرداخته می‌شود. روش تحقیق در این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، از نظر روش انجام تحقیق، توصیفی-تحلیلی، از نظر گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و پیمایشی و از نظر تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات، کمّی می‌باشد. نتایج شاخص‌های عدالت در سلامت شهری در شهر بجنورد نشان داد که ساکنان شهر بجنورد به هیچیک از عوامل تعیین‌کننده سلامت شهری (عوامل اقتصادی، اجتماعی، فیزیکی-کالبدی و خدمات بهداشتی-درمانی) دسترسی عادلانه ندارند. طبق نتایج، با فاصله گرفتن از مرکز شهر، میزان دستیابی به تعیین‌کننده‌های سلامت شهری دشوارتر می‌شود؛ بنابراین، حاشیه‌نشینان شهر بجنورد کمترین میزان دسترسی به عوامل تعیین‌کننده سلامت را دارند. از نظر سرانه خدمات بهداشتی-درمانی محله 12 و 2-9 با چیرگی 9 و محله 4-7 با چیرگی 38، از نظر شاخص‌های اجتماعی محله 12 با میانگین 44 و محله 3-8 با میانگین 61، از نظر قابلیت پیاده‌روی محله 12 با میانگین 35 و محله 3-8 با میانگین 42، به ترتیب دارای کمترین و بیشترین سطح دسترسی به عوامل تعیین‌کننده سلامت می‌باشند. به‌طورکلی می‌توان گفت، سلامت شهری یک مفهوم پیچیده است که عوامل گوناگون مانند عوامل اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، محیط فیزیکی، نظام سلامت شهری و ساختار سیاسی بر آن تأثیر می‌گذارند؛ بنابراین تأمین سلامت شهروندان موضوعی نیست که بتوان آن را از طریق برنامه‌ریزی و اقدامات بخشی بهدست آورد. تأمین سلامت شهروندان، نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، بین‌بخشی و یکپارچه است که همۀ افراد و سازمان‌ها باید برای دستیابی به آن تلاش کنند.

https://gps.gu.ac.ir/article_130103_bcbdb6cd3dc62484979df94c4bf4ced5.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Analysis the Effect of Satisfaction from Physical Stability of city space on the Indicators Quality of Life Residents in Urban Neighborhoods (Case Study: Central Neighborhoods of Ardabil City) تحلیلی بر تأثیر سطح رضایت از پایداری کالبدی- محیطی بر مولفه‌های کیفیت زندگی ساکنان در محلات شهری. نمونه موردی: محلات مرکزی شهر اردبیل 197 218 130104 10.30488/gps.2020.195736.3081 FA جابر علی زاده دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان 0000-0003-4803-0607 جمال محمدی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان Journal Article 2019 07 25 Quality of life as a concept to show the level of satisfaction inhabitants is from the level of their life which is formed from different dimensions and the variables of satisfaction with the physical quality of neighborhoods are among them. It seems that the primary and old neighborhoods of Ardebil, due to the history and the old physical space and the inability of the traditional environment to respond to the newly created needs of residents in the present era causes of dissatisfaction or low level of satisfaction with the The physical space of the cityhave created low quality of life and related problems. Therefore, the present research to the study of the sustainability of the physical space of urban neighborhoods in terms of residents and the extent of its impact on satisfaction with the quality of life of the inhabitants determines the contribution of each of the dimensions of the quality of life. For this purpose, residents of the six old neighborhoods of Ardebil (Urban neighborhoods of the Aliqapu or Darvazeh, Sarcheshmeh, Tova, Gazaran, Ochdukan and Pir Abdol-Malek) are studied. This is an applied and developmental research and also descriptive-analytical with field studies. The sample size was estimated to be 384 people based on Cochran formula. Multi-stage clustering method was used to determine the sample of the questionnaire. The data gathering tool was a researcher-made questionnaire. Data were analyzed by SPSS software Were analyzed and analyzed. For this purpose, descriptive statistical analyzes including central indices and inferential statistics including correlation coefficient, single-sample T-test, one-way ANOVA and regression method were used. results show that based on the stepwise regression model, in contrast to a unit of change in the physical implications of the urban neighborhoods, the satisfaction rate of life quality is 0.351 units and Therefore, the indicators of satisfaction from the physical dimension of quality of life are the most important and most effective than other dimensions. کیفیت زندگی به عنوان مفهومی برای نشان دادن میزان رضایت فرد از زندگی است که از ابعاد مختلف شکل گرفته که متغیرهای رضایت از کیفیت کالبدی- محیطی محلات از مهمترین مؤلفههای آن میباشد. محلات واقع در هستة اولیه و مرکزی شهر اردبیل به فراخور فضای کالبدی شکل یافته که غالباً بر حسب زمان خود طراحی شده بود و ناتوانی آن در پاسخ به نیازهای ایجاد شدة جدید ساکنان، زمینههای نارضایتی و یا کمرضایتی ساکنان از محیط شهری و کیفیت زندگیشان را به وجود آورده است. از اینرو پژوهش حاضر به بررسی تأثیر پایداری کالبدی- محیطی محلات شهری بر رضایت از مجموع کیفیت زندگی پرداخته و همچنین در ادامه سهم اثرگذاری هر یک از مؤلفههای کیفیت زندگی (کالبدی- محیطی، اجتماعی، اقتصادی، سلامت فردی و زیست‌محیطی) بر مجموعة کیفیت زندگی را از نگاه ساکنان تعیین خواهد کرد. برای این منظور ساکنان محلات ششگانة اولیه و مرکزی شهر اردبیل (شامل محلة اوچدکان، طوی، گازران، عالیقاپو، سرچشمه و پیرعبدالملک) مورد بررسی و مطالعه قرار خواهند گرفت. پژوهش حاضر از لحاظ هدف از نوع کاربردی و توسعهای و از لحاظ روش انجام پژوهش، توصیفی- تحلیلی به همراه کاوشهای میدانی است. حجم نمونة مورد مطالعه بر اساس فرمول کوکران و برای کل شهر اردبیل، 384 نفر برآورد شده که ﺑﺮای ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﭘﺮﺳﺶﻧﺎﻣﻪ از روش ﺧﻮﺷﻪﺑﻨﺪی ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪای اﺳﺘﻔﺎده گردید. ابزار گردآوری دادها، پرسشنامه است که دادههای گردآمده با استفاده از نرم افزار SPSS مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. برای این منظور از تحلیلهای آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد، به ازای یک واحد تغییر در مؤلفة کالبدی- محیطی، رضایتمندی از کیفیت زندگی 351/0 واحد تغییر مییابد و از این رو شاخصهای رضایت از بعد کالبدی- محیطی کیفیت زندگی مهمترین و اثرگذارترین بعد نسبت به سایر ابعاد میباشد.

https://gps.gu.ac.ir/article_130104_c8e00869dc0be7bc8f9e699633edc8cc.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Spatial Variations of Landscape Metrics in Riparian Area Vegetation of Gharesou River Reaches under the Effect of Different Land Uses, Ardabil Province تغییرات مکانی سنجه‌های سیمای سرزمین در پوشش گیاهی جوامع حاشیه متأثر از نوع کاربری اراضی در رودخانه قره‌سو استان اردبیل 219 234 130105 10.30488/gps.2020.197834.3091 FA فریبا اسفندیاری درآباد استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران مهناز حمزه‌ای دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد رشته هیدروژئومورفولوژی- گرایش برنامه‌ریزی محیطی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران نازیلا علائی دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران رئوف مصطفی‌زاده دانشیار گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع‌طبیعی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشگاه محقق اردبیلی 0000-0002-0401-0260 Journal Article 2019 08 11 The buffer strips along the river ecosystems createa permeable zone with high hydraulic roughness that enters the surface flow into the hypothetic zone and is permitted to penetrate through its roughness. The metrics were then extracted and the text results converted to the spreadsheets. It should be noted that the landscapes metrics with high inter-correlations amounts were excluded from based on the study objective and expert judgment. Therefore, the difference between the values of different landscape metric in four land uses classes were analyzed by using the SPSS software. At first, the variance homogeneity of the landscape metrics were tested and the differences among different land use classes were explored using the Analysis of Variance test. The significant differences in the values of landscape metrics were determined using the Dunnett test. According to the results, the mean changes of the CONTAG metric in different land uses was ranged from 0.00 to 69.80. The minimum and maximum mean values of the mentioned metric were calculated in the residential and rangeland land uses, with the values of 0.00 and 69.80, respectively. The mean value of changes in the SPLIT metric ranged from 9.93 to 27.97. However, the connectivity of the riparian areas have the highest amount in orchard land use, they have been fragmented due to human interference and fermentation has been occurred in the riparian area patches. Also, the results of accumulation index (AI) showed that the riparian area patches had a high connectivity in the studied reaches with different land uses. At the patch level, the mean value of AREA_CPS metric were between 25.75 to 36.96 in the studied reaches of the Gharasso River. The value of ENN landscape metric values ranges from 25.75 (agricultural land use) to 39.96 (orchard land use). In conclusion, the results showed that in some reaches located in the upstream parts of the study area which passes through Ardebil city, the riparian area vegetation had high amount of connectivity. Therefore, preserving and restoring vegetation along the river margin can preserve and enhance the environmental values and reduces the severity of damages caused by river flooding. فعالیت‌های طبیعی و مخرب بر رودخانه‌ها باعث تخریب پوشش گیاهی و فرسایش کناره‌های آن شده و ممکن است پیامدی جبران‌ناپذیری داشته باشد. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات مکانی پوشش گیاهی جوامع حاشیه رودخانه قره‌سو استان اردبیل براساس سنجه‌های سیمای سرزمین و با در نظر گرفتن معیارهای مربوط به الگو و ویژگی‌های سیمای سرزمین در سطح سیما و لکه انجام شد. در ابتدا مقایسه میانگین بین سنجه‌های مختلف سیمای سرزمین در چهار کاربری اراضی مختلف با استفاده از آنالیز واریانس انجام گردید، سپس برای تعیین تفاوت معنی‌داری بین مقادیر سنجه‌ها، از تحلیل واریانس یک طرفه به روش دانت استفاده شد. براساس نتایج، مقادیر میانگین تغییرات سنجه CONTAG در بازه‌های مختلف مطالعاتی و کاربری‌های اراضی‌ مختلف بین 00/0 تا 80/69 به‌ دست آمد. حداقل و حداکثر مقادیر میانگین مربوط به بازه با کاربری مسکونی و مرتع (00/0) و باغ با مقدار (80/69) است. میانگین تغییرات شاخص (SPLIT) در بازه با کاربری اراضی مختلف بین 93/9 تا 97/27 به ‌دست آمد، که اگرچه لکه‌های حاشیه رودخانه در بازه با کاربری اراضی باغ دارای بیشترین پیوستگی است اما به‌ حالت تکه درآمده و گسستگی بین لکه‌های حاشیه رودخانه افزایش یافته است؛ همچنین نتایج شاخص تجمع (AI) نشان داد که لکه‌ها در بازه‌های مختلف مطالعاتی و کاربری‌های اراضی‌ مختلف پیوستگی بالایی دارند. در سطح لکه میانگین مقدار سنجه AREA_CPS برای رودخانه قره‌سو استان اردبیل بین 75/25 تا 96/36 به‌‌دست آمد. مقادیر سنجه ENN از 75/25 (بازه با کاربری کشاورزی) تا 96/39 (بازه با کاربری باغ) متغیر است. در مجموع بین کاربری باغ با سایر کاربری‌ها تفاوت معنی‌داری در سطح لکه و سیما وجود دارد. وجود و پیوستگی جوامع حاشیه رودخانه از عوامل ایجاد پیچیدگی و تنوع بخشیدن به اکوسیستم رودخانه است، لذا حفظ و احیای پوشش گیاهــی حـاشیـه رودخانه می‌تواند علاوه بر حفظ و تقویت ارزش‌های محیط زیستی، از شدت خسارت‌های ناشی از تغییر مسیر رودخانه و نیز وقوع سیلاب بکاهد. پیشنهاد می‌شود برای جلوگیری از تخریب بیشتر از طریق لکه‌های انسان ساخت و کشاورزی، حریم جوامع حاشیه رودانه رعایت شود.

https://gps.gu.ac.ir/article_130105_aed4ae17a0ef8ac642419ef24e6709da.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Determination of flood potential effective factors in hydrological homogenous regions, Case study: Se-Hezar and Do-Hezar watersheds (Cheshmehkileh), Tonekabon تعیین عوامل مؤثر در پتانسیل سیل‌خیزی مناطق همگن هیدرولوژیک. مطالعۀ موردی: حوضه‌های آبخیز سه‌هزار و دوهزار (چشمه‌کیله) تنکابن 235 258 130109 10.30488/gps.2019.204627.3113 FA احمد کیا دانشجوی دکتری اقلیم‌شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور شهریار خالدی گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه شهید بهشتی تهران غلامرضا جانبازقبادی استادیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نور 0000-0002-4713-3877 Journal Article 2019 10 09 In recent years, due to the frequent floods in the Se-Hezar and Do-Hezar watersheds of Tonekabon (Cheshmehkileh) and subsequent flood damage in the Tonekabon urban area, it is necessary to pay attention to the zoning of flood hazards especially in the main river surrounding lands at studied area. In the present study, using a system-based approach in a watershed (interconnection of all elements present in the watershed), hydrological homologous regions were identified using cluster analysis based on topographic, geological, physiographic, land cover and hydroclimate features. By doing this step, three hydrological homogeneous regions were determined in the watershed. In the second step, flood potential was zoned in hydrological homogeneous regions using the criteria of topography, geology, land cover and hydro-climate and applying fuzzy hierarchical analysis method. According to the flood potential zoning map, the most extent of study area has a moderate flood level. Finally, factor analysis was used to determine the most important factors affecting the flood potential of the watershed. The results of factor analysis indicate that 100% of the variance is justified in hydrological homogeneous regions based on 2 factors and 20 variables, while the second factor with eigenvalues 0.995 justifies 51.1% of the total variance. In the second factor, the parameters of area, main river length, drainage network density, branching ratio, Horton coefficient, concentration time and forest, range, and high permeability lands percentage have shown high correlation (more than 0.75) with flood potential of the watershed which the parameter of area is the most important effective factor in the flood potential of hydrological homogenous regions. در سال‌های اخیر به‌دلیل وقوع سیلاب‌های مکرر در حوضۀ آبخیز رودخانه‌های سه‌هزار و دوهزار تنکابن (چشمه‌کیله) و متعاقب آن ایجاد خسارات ناشی از سیل در محدودۀ شهری تنکابن، لزوم توجه به پهنه‌بندی خطر سیل‌خیزی را به‌ویژه در زمین‌های حاشیه رودخانه‌های اصلی حوضۀ مورد بررسی بیش از پیش نمایان ساخته است. در این پژوهش، با رویکردی مبتنی بر دیدگاه سیستمی در یک حوضۀ آبخیز، در ابتدای کار بر اساس ویژگی‌های توپوگرافی، زمین‌شناسی، فیزیوگرافی، پوشش اراضی و هیدرواقلیمی، با استفاده از تحلیل خوشه‌ای اقدام به شناسایی مناطق همگن هیدرولوژیک گردید؛ با انجام این مرحله، سه منطق همگن هیدرولوژیکی در حوضۀ آبخیز تعیین شد. در گام دوم، با بهره‌گیری از 4 معیار توپوگرافی، زمین‌شناسی، پوشش اراضی و هیدرواقلیم و به‌کار بردن روش تحلیل سلسله مراتبی فازی، اقدام به پهنه‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی در مناطق همگن هیدرولوژیک شد. نقشۀ پهنه‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی در منطقۀ مطالعاتی نشان داد که بیشترین مساحت از منطقۀ مطالعاتی در طبقۀ سیل‌خیزی متوسط قرار دارند؛ در نهایت، به‌منظور تعیین مهم‌ترین عوامل مؤثر در پتانسیل سیل‌خیزی حوضه از تحلیلعاملی استفاده گردید. یافته‌های تحلیلعاملی بیانگر آن است که در مناطق همگن هیدرولوژیک، بر اساس 2 عامل و 20 متغیر، 100 درصد واریانس داده‌ها توجیه شده است که عامل دوم با بار عاملی 995/0، 1/51 درصد از واریانس کل را توجیه می‌کند. در عامل دوم پارامترهای مساحت، طول آبراهۀ اصلی، تراکم شبکه زهکشی، نسبت انشعاب، ضریب شکل هورتن، زمان تمرکز، درصد اراضی جنگل، درصد اراضی مرتع و درصد اراضی با نفوذپذیری زیاد، همبستگی بالایی (بیشتر از 75/0) را با پتانسیل سیل‌خیزی نشان داده‌اند که در این میان مهم‌ترین پارامتر مؤثر در سیل‌خیزی مناطق همگن هیدرولوژیک مورد بررسی، عامل مساحت با بار عاملی 997/0 است.

https://gps.gu.ac.ir/article_130109_14e909376f5a3a71db435813663ea95b.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Analysis of Tourism Network in Ardebil Tourism Centers تحلیل شبکة گردشگری در‌کانون‌های گردشگری ناحیه اردبیل 259 270 130111 10.30488/gps.2020.214782.3162 FA کیومرث خداپناه استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-3834-2335 Journal Article 2020 01 07 Tourism planning requires understanding the interaction between supply and demand and the impact of each in relation to the other; Therefore, planning the destination of tourism is one of the important factors of development planning. In the meantime, network analysis is one of the most up-to-date and efficient analytics that enhances their power over superior centers by linking small centers. Given the weakness of the attraction and the diffusion of many tourism destinations, their arrangement in the form of a network helps to synchronize the potential of these destinations; Therefore, network analysis and its applications in regional tourism development are essential. This study aimed to increase the competitiveness of these attractions within the framework of network theory by using a descriptive-analytical method, and the research data were collected by field survey method. The statistical population of the study consisted of 79 villages around 5 tourism centers of Ardebil district. Data are analyzed using NODEXL software, and density, degree, contrast, self-centered computational networks and gravity relations graph. According to the study of tourism network and presenting the spatial pattern in Ardebil area, the research findings show that most single cell villages were studied in south east and southwest part of the region. The central and western part of the region, large multicellular villages, are located in the central, western and northeastern parts of the region. The region's multi-celled villages are located around the tourist centers of the region (Ardebil and Sareen). Therefore, regional development and tourism management should strive to strengthen the link between the region's attractions, and establish a complete network and linkage for optimal use of the region's attractions. برنامهریزی گردشگری نیازمند درک تعامل میان عرضه و تقاضا و تأثیر و تأثر هریک در ارتباط با دیگری است؛ از این رو، برنامه ریزی مقصد گردشگری از عوامل مهم برنامه ریزی توسعه است. در این بین، تحلیل شبکه از جمله به روزترین و کارآمدترین تحلیل‌هاست که از طریق پیوند کانونهای کوچک، قدرت آنها را در برابر مراکز برتر افزایش میدهد. با توجه به ضعف قدرت جاذبه و پراکندگی بسیاری از مقاصد گردشگری، ساماندهی آنها در قالب شبکه به هم افزایی توان این مقاصد کمک میکند؛ از این رو، تحلیلشبکه ای و کاربردهای آن در توسعة گردشگری منطقه‌ای ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل شبکه گردشگری در کانون‌های گردشگری ناحیه اردبیل انجام شده است. روش پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است و دادههای پژوهش باروش پیمایش میدانی گردآوری شده است. جامعة آماری تحقیق را 79 روستای پیرامون 5 کانون گردشگری ناحیه اردبیل تشکیل میدهد که دادههای لازم به صورت تمام شماری از مدیران محلی جمع آوری گردید. تحلیل دادهها با استفاده از نرم‌افزار NodeXLو GIS انجام گردیده است. با توجه به بررسی شبکه گردشگری و ارائه الگوی فضایی در ناحیه اردبیل یافتههای تحقیق نشان میدهد که اغلب روستاهای تک سلولی در قسمت‌های جنوبشرقی و جنوبغربی ناحیة مورد مطالعه قرارداشته، تراکم روستاهای چند سلولی کوچک، اغلب در قسمتهای مرکزی و غرب ناحیه، روستاهای چند سلولی بزرگ، در قسمتهای مرکزی، غرب و شمالشرقی ناحیه واقع شدهاند. با استفاده از نتایج بدست آمده و با تقویت ارتباط بین جاذبه‌های منطقه و برقراری شبکة کامل و هم پیوند، زمینه برای استفادة بهینه از جاذبههای منطقه فراهم می گردد.

https://gps.gu.ac.ir/article_130111_5cfc440d7090f16610447a3accdec4e0.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 10 38 2021 02 19 Physical Vulnerability Comparative Analysis of the Gorgan City Center and peripheral texture against Earthquake تحلیل تطبیقی آسیب‌پذیری کالبدی بافت مرکز و پیرامون شهر گرگان در برابر زلزله 271 284 130242 10.30488/gps.2021.176664.3017 FA عبدالرضا دادبود گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشکده علوم جغرافیای و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران؛ علی زنگی‌آبادی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشکده علوم جغرافیای و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2019 03 19 The most important factor in the urban textures vulnerability during an earthquake is the physical characteristics such as the age of the building, materials, number of floors, width and the degree of vulnerability. Accordingly, the purpose of this study is the vulnerability analysis of Gorgan texture in terms of physical indices and comparison of the its central and peripheral regions against the earthquake. In this research, cluster and Rao method (R.H.C) was used. The research statistical population consisted of 400 buildings in Gorgan which is determined by the Cochran formula. The findings of the research show that Based on the results of regression correlation test, the relationship between the vulnerability variable and width of the passageway is direct and medium, with type of materials is strong direct, with the number of floors is strong direct. Finally, the relationship between the variable of vulnerability with the number of units in buildings is the direct and poor. Based on regression method, the building materials and number of floors, the age of the building, access to the passageway, and finally the number of residential units in the building have the greatest impact on physical texture vulnerability of the urban areas respectively. The results of the physical vulnerability comparison of Gorgan city the central and peripheral textures indicate that the density average of residential units (equivalent to 1.92) is lower in the central texture. The age of the central texture building (more than 2/31) is higher. The floors of peripheral texture building (up to 1/29) are higher. In terms of unit’s accessibility index, the peripheral texture average is 2.33, so the buildings of this section have more accessible access to wider passages. The final index of the buildings vulnerability in the central and peripheral area indicates that the peripheral texture average is 2.42 and, consequently, the buildings of this section are less vulnerable. مهمترین عامل در آسیبپذیری بافتهای شهری در هنگام زلزله به مشخصههای کالبدی نظیر قدمت ابنیه، مصالح، تعداد طبقات، عرض معبر و درجۀ آسیبپذیری بر میگردد. بر همین مبنا هدف پژوهش حاضر تحلیل آسیبپذیری بافت کالبدی مناطق مرکزی شهر گرگان نسبت به نواحی پیرامونی در برابر زلزله است. در این پژوهش از روش خوشهای و رائو (R.H.C) استفاده شده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل مشخصات 400 مورد از ساختمانهای شهر گرگان است که براساس فرمول کوکران تعیین شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد بر اساس نتایج آزمون همبستگی رگرسیون، رابطه متغیر آسیبپذیری با عرض معتبر مستقیم و متوسط، با قدمت ساختمان مستقیم متوسط، با نوع مصالح مستقیم قوی، با تعداد طبقات مستقیم قوی و در نهایت با تعداد واحد در ساختمان مستقیم و ضعیف است. بر اساس نتایج رگرسیون، به‌ترتیب مصالح ساختمانی و تعداد طبقات بیشترین تأثیر را در آسیبپذیری بافت کالبدی مناطق شهری دارند و پس از آن قدمت ابنیه، دسترسی به معبر و در نهایت تعداد واحد مسکونی در ساختمان در ردههای بعدی قرار دارند. نتایج حاصل از مقایسۀ میزان آسیب‌پذیری کالبدی بافت مرکزی و پیرامونی شهر گرگان نشاندهنده آن است که میانگین تراکم واحدهای مسکونی (معادل 92/1) در بافت مرکزی کمتر است. قدمت ابنیه بافت مرکزی (برابر با 31/2) بیشتر است. طبقات ساختمان‌های بافت پیرامونی (برابر با 29/1) از ارتفاع بیشتری برخوردار هستند. در زمینۀ شاخص دسترسی واحدها به معبر (معادل 33/2)، ساختمانهای بافت پیرامونی از دسترسی مناسبتری به معابر عریضتر برخوردار هستند. شاخص نهایی مربوط به میزان آسیبپذیری ساختمانها در منطقۀ مرکزی و پیرامونی نشان میدهد که میانگین بافت پیرامونی برابر با 42/2 است و در نتیجه، ساختمانهای این بخش از آسیبپذیری کمتری برخوردار میباشند.

https://gps.gu.ac.ir/article_130242_6e972e892315433919a986233c5c8e6f.pdf