دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Measuring the Relationship between Economic Diversitywith the Change of Resiliencylevel of Boundary Rural Areas (Case Study: Marivan and Sarvabad cities in Kurdistan Province) تحلیل و سنجش ارتباط تنوع‎ بخشی اقتصادی با تغییرات سطح تاب‎آوری نواحی روستایی. مطالعۀ موردی: شهرستان‌های مریوان و سروآباد استان کردستان 23 44 91923 10.30488/gps.2021.91923 FA سعدی محمدی استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-8541-4135 Journal Article 2017 11 01 Nowadays in the area of rural planning, instead focusing on rural vulnerability rather than emphasizing on their resiliency as a preventive and confrontational approach to crises. In this regard, one of the effective measures in view of the economic weaknesses and its role in the vulnerability of rural areas is the diversification of the rural economy, in order to eliminate the factors and areas of harm. To this end, in the current applied research, the role of diversification into economic areas of rural areas of Sarvabad and Marivan in Kurdistan province has been studied on improving their resiliency level. Collection of information in theoretical part is documentary and in the field surveying part is based on the distribution of questionnaires and interviews with local people. The statistical population of this study is villages of Khavemirabad and Zaryvar villages in Marivan city and Oraman and Dazli districts in the city of Sarvabad, which have diverse economic activities in the villages. The number of households’ heads in the sample villages, which determined by lottery method, was 3358. By using the Cochran formula, 260 heads of households were selected as sample size and the questionnaires were distributed randomly among them. Data analysis by using inferential statistics (Chi-square, single-sample t-test, Wilcoxon and path analysis) showed that in sum, the economic variation in the region has been able to improve, at the significant level of 0.001 and by average of 3.45, the resiliency level of the studied villages in the economic resilience with an average of 3.44, social dimension with an average of 3.45, and then environmental resiliency at an average of 3.42. Meanwhile, economic resiliency with amount of 442 has had the greatest impact on improving the resiliency level of the studied villages. Also, the average local population's vulnerability to natural and human-made crises on their livelihoods has fallen from an average 2.74, in the post-economic period, to the satisfactory average of 3.58 in the region. امروزه در عرصۀ برنامه‎ریزی روستایی به جای تمرکز بر روی آسیبپذیری روستایی، بر تابآور نمودن آنها به عنوان راهکاری پیشگیرانه و مقابلهگرانه با بحرانها تاکید میگردد. در این راستا نیز یکی از اقدامات مؤثر با توجه به ضعفهای اقتصادی و نقش آن در آسیبپذیری بالای نواحی روستایی، متنوعسازی اقتصاد روستاهاست تا بدین ترتیب عوامل و زمینههای آسیبزا حذف گردند. بدین منظور، در این پژوهش کاربردی، نقش تنوع‎بخشی به اقتصاد نواحی روستایی شهرستانهای سروآباد و مریوان در استان کردستان بر روی بهبود سطح تابآوری آنها مورد مطالعه قرار گرفته است. جمعآوری اطلاعات در بخش نظری، با منابع اسنادی و در بخش میدانی، پیمایشی؛ مبتنی بر توزیع پرسشنامه و مصاحبه با مردم محلی است. جامعۀ آماری این پژوهش، روستاهایی از دهستانهای خاوومیرآباد و زریبار در شهرستان مریوان و دهستانهای اورامان و دزلی در شهرستان سروآباد هستند که فعالیتهای متنوع اقتصادی در روستاهای خود دارند. تعداد سرپرستان خانوار روستاهای نمونه که به روش قرعه‎کشی تعیین گردیدند 3358 خانوار بوده که با اعمال فرمول کوکران 260 سرپرست خانوار به عنوان حجم نمونه تعیین و پرسشنامهها به صورت تصادفی ساده در میان آنها توزیع گردید. تجزیه و تحلیل دادههای گردآوریشده با استفاده از آزمونهای آمار استنباطی(خیدو، تیتک نمونهای، ویلکاکسون و تحلیل مسیر) نشان داد که در مجموع، تنوع اقتصادی موجود در منطقه توانستهاست در سطح معنیداری 0.001 و با میانگین برابر 3/45، موجب بهبود و ارتقای سطح تابآوری روستاهای مورد مطالعه گردد. در این میان، بُعد تابآوری اقتصادی با میانگین محاسبهشده برابر 44/3، بُعد اجتماعی با میانگین برابر45/3 و بُعد تابآوری محیطی – کالبدی با میانگین 42/3 بهبود یافتهاند که بُعد تابآوری اقتصادی با بارکلی 442/ دارای بیشترین تاثیر در بهبود سطح تابآوری روستاهای مورد مطالعه بودهاست؛ همچنین، میانگین آسیبپذیری مردم محلی در برابر بحرانهای طبیعی و انسانی وارده بر معیشتشان از میانگین نامطلوب 74/2 دورۀ قبل به میانگین رضایتبخش 58/3 در دورۀ بعد از تنوع اقتصادی در منطقه کاهش یافته است.

https://gps.gu.ac.ir/article_91923_f990518da54698e33be2ea01d6b75f59.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Analysis of settlers’ satisfaction with performance of Dehyaris in the rural areas of Agh Ghala تحلیلی بر رضایتمندی ساکنان نواحی روستایی شهرستان آق‌قلا از عملکرد دهیاری‌ها 1 22 134094 10.30488/gps.2020.222806.3207 FA بهمن صحنه گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران 0000-0001-9421-8243 Journal Article 2020 03 13 Dehyari is the most important and the newest organization formed in the field of rural management in Iran, and a person called ‘Dehyar’ is in charge of it. This non-governmental public organization has been established with a separate legal personality and with the aim of administrating the rural affairs in every village self-sufficiently. As an administrative lever for the government, it plays an important role in administering, supervising and organizing development plans in order to access a preferable level of sustainable development in villages. This survey has been carried out with the objective of doing an analysis on the satisfaction of settled families in the villages of Agh Ghala with the performance of Dehyaris. This survey is an applied survey that uses descriptive-analytical method. Its statistical population is 346 families settled in 8 villages selected by the use of Chocran’s formula as the sample size. In order to evaluate the performance of Dehyars in the sustainable development of villages, 51 indexes were used in the economic, social, structural and environmental aspects in accordance with 48 articles of duties assigned to Dehyars in the form of Likert’s scale. The tools for data collection were researcher-made questionnaires whose content validity was approved by professors and experts and whose reliability was approved as 0.85 by Cronbach’s Alpha. In order to analyze data, Friedman inferential statistical test, Chi-square, and Kruskal-Wallis test were used in the SPSS software, and in order to prepare map, ArcGis software was used. According to the results of the research, the most important problem of the villages is the lack of funds for rural development. Also, satisfaction with the performance of the villages in the populations surveyed was much higher in the more populated villages due to the power of demanding residents than in the less populated villages. Suggestions for this research are also reviewing the tasks of the charity and implementing monetization plans in the form of Internet marketing. دهیاری مهمترین و جدیدترین نهادی است که در عرصۀ مدیریت روستایی ایران شکل گرفته و مدیریت این نهاد بر عهدۀ شخصی به نام دهیار است. این نهاد عمومی غیردولتی به منظور ادارۀ امور روستا به صورت خودکفا و با شخصیت حقوقی مستقل در هر روستا تأسیس گردیده است. دهیاری به‌عنوان اهرم اجرایی دولت نقش مهمی در اجرا، نظارت و سازماندهی برنامه‌های توسعه در راستای دستیابی به سطحی مطلوب از توسعۀ پایدار روستایی دارد. این پژوهش با هدف تحلیلی بر رضایتمندی خانوارهای ساکن روستاهای شهرستان آق‌قلا از عملکرد دهیاری‌ها صورت گرفته است. پژوهش از نوع کاربردی و روش‌ آن توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر پیمایش است و جامعۀ آماری آن را خانوارهای ساکن در ۸ روستای شهرستان آق‌قلا تشکیل می‌دهد که 346 خانوار بهعنوان حجم نمونه با فرمول کوکران تعیین گردید. به منظور ارزیابی عملکرد دهیاران در توسعۀ پایدار روستایی از 51 شاخص در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست‌محیطی منطبق بر 48 بند وظیفه محوله به دهیار در قالب طیف لیکرت استفاده شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مبتنی بر پرسش‌نامۀ محقق ساخته که روایی محتوایی آن توسط اساتید و متخصصان تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ برابر 84 درصد به دست آمده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل همبستگی کای اسکوئر و مقایسه میانگین فریدمن و کروسکال‌والیس در محیط نرم‌افزاری SPSS و برای تهیه نقشه از نرم‌افزار ArcGis استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل همبستگی در مؤلفه‌های مورد بررسی نشان می‌دهد که رابطۀ معنادار تا سطح اطمینان 99 درصدی بین سطح تحصیلات با متغیرهای اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و کالبدی وجود دارد؛ همچنین نتایج آزمون کروسکالوالیس نشاندهندۀ تفاوت معنادار 99 درصدی سطح رضایت روستاییان در هشت روستای مورد مطالعه از عملکرد دهیاریها در زمینه‌های مختلف است. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش، مهمترین مشکل دهیاری‌ها کمبود منابع مالی برای توسعۀ روستا بوده و میزان رضایت از عملکرد دهیاری‌ها در ابعاد مورد بررسی در روستاهای پرجمعیت‌تر به خاطر قدرت مطالبه‌گری ساکنان، بسیار بیشتر از روستاهای کم‌جمعیت بوده است. از اینرو تشویق و ترغیب دهیاری‌ها در اجرایی کردن طرح‌های درآمدزا با ارائه طرح‌های فرادستی در راستای منابع پایدار درآمدی امری ضروری و اجتنابناپذیر است.

https://gps.gu.ac.ir/article_134094_a46b14fe2a11b45647f3e4c41911ca35.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 An Analysis of the Spatial Interactions of Tourism Destinations (Case study: Aliabad Katoul city, Mohammad Abad-Zarrin Gol Area) تحلیلی بر تعاملات فضایی مقصدهای گردشگری. مورد مطالعه: شهرستان علی آبادکتول، ناحیه محمدآباد- زرین گل 45 68 134095 10.30488/gps.2019.150667.2892 FA هاجر مزیدی دکتری جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران رحمت اله منشی زاده دانشیار جغرافیاو برنامه ریزی روستایی،گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی- تهران- ایران فرهاد عزیزپور دانشیارجغرافیا وبرنامه ریزی روستایی،گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی- تهران- ایران. بیژن رحمانی دانشیارجغرافیاوبرنامه ریزی روستایی،گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران Journal Article 2018 10 01 One of the characteristics of human settlements is their evolvability and dynamism. This dynamism in space enables the creation of spatial flows between cities and villages in the form of urban-rural links. The urban-rural links are the result of the mutual interactions of rural settlements and urban hubs in the field of an area being created by the flows of people, commodities and information. The formation and expansion of these spatial flows at different levels (local and regional) lead to the creation of spatial organization. Accordingly, the present paper is to analyze the spatial interactions of tourist destinations destinations of Mohammad Abad-Zarrin Gol region in Aliabad Katoul city. Data have been collected through documentation and field methods. In field method, inquiry technique and questionnaire instrument were used. Of course, some secondary data were collected from information centers such as Iranian Statistical Center and some organizations like governor’s office, the office of cultural heritage, tourism and handicrafts in Aliabad Katoul city. Due to the nature of the problem, it has been used the Social Network Analysis (SNA). In the method, there are three kinds of indicators that in the present research, macro indicators (network size, network density and network centrality) have been applied. Furthermore, in the method, stream data were analyzed by Nodexl software. According to the research findings, the following results were obtained: - Although spatial interactions at the regional level have been formed on the basis of environmental structures based on agricultural activities, they are more diverse in recent decade due to the changes of social-economic contexts and environmental potential (natural landscape) based on tourism activities and indigenous investments (related to tourism); یکی از ویژگی‌های سکونت گاه‌های انسانی تطورپذیری و پویایی آن است. این پویایی در فضا، زمینه ایجاد جریان‌های فضایی بین شهر و روستا را در قالب پیوند‌های روستایی- شهری میسر می سازد، این پیوندهای روستایی- شهری حاصل تعاملات دو سویه سکونت گاه‌های روستایی و کانون شهری در عرصه ناحیه‌ای است که به سبب جریان‌های جریان افراد،کالا‌ها و اطلاعات پدید می آید. شکل گیری و گسترش این جریان‌های فضایی درسطوح مختلف (محلی، ناحیه ای و منطقه‌ای) به ایجاد سازمان فضایی میانجامد. هدف این تحقیق تحلیلی بر تعاملات فضایی مقصد‌های گردشگری ناحیه محمدآباد - زرین گل شهرستان علیآباد کتول مبتنی بر الگوی سازمان یابی فضایی شبکهای است. روش شناسی تحقیق کمی و مبتنی بر روش توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری مورد مطالعه، شامل 20 نقطه سکونت گاهی روستایی که همگی به عنوان مقصد گردشگری روستایی درناحیه محمدآباد- زرین گل واقع در شهرستان علیآبادکتول هستند. برای گردآوریِ اطلاعات به شیوه‌های اسنادی و میدانی عمل شده است. در روش میدانی، از فن پرسش گری و ابزار پرسش نامه استفاده شد. البته، برای برخی از داده‌های ثانویه به مراکز اطلاع رسانی مانند مرکز آمار ایران و سازمان‌هایی مانند فرمانداری، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان علیآباد مراجعه شد. با توجه به ماهیت مساله از تحلیل شبکه اجتماعی (SNA) استفاده شده است. در این روش سه دسته شاخص وجود دارند که در این پژوهش از شاخص‌های کلان (اندازه شبکه، تراکم شبکه و مرکزیت شبکه) استفاده شده است. همچنین، در این روش داده‌های جریانی به وسیله نرم افزار Nodexl مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. با توجه به یافته‌های تحقیق، نتایج زیر به دست آمد: - تعاملات فضایی در سطح ناحیه اگرچه مبتنی بر ساختارهای محیطی مبتنی بر فعالیت‌های بخش کشاورزی شکل گرفته است ولی در دهه اخیر به علت تحول در بسترهای اجتماعی- اقتصادی و امکان محیطی ، چشمانداز طبیعی) مبتنی بر فعالیت گردشگری و سرمایه گذاری‌های بومی مرتبط (با فعالیت گردشگری) از تعدد و تنوع بیشتری برخوردار شده است. - تعاملات فضایی نوین نه تنها زمینه افزایش تعاملات درون قلمروی را فراهم نموده است. بلکه زمینه افزایش تعاملات برون قلمرویی نیز افزایش یافته است. مبتنی بر بنیان نظری تحلیل شبکه، این نوع از تعاملات بسترساز پایداری شبکه (یا نظام سکونتگاهی) خواهد شد. - اگرچه، جریان‌ها از تعدد و تنوع برخوردار شده و سطح تعاملات هم ارتقا یافته است. ولی ساختار جریان‌ها با نقش پذیری شهرها و روستا‌های بزرگ به جای ماهیت دو سویه و مکمل، از ماهیتی یک سویه برخوردار است. این ویژگی سبب شده استتا پیوند بین سکونت گاهی شکل نگیرید.

https://gps.gu.ac.ir/article_134095_89fb0ca38d05f6f24d39c604096ac5fb.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 The Effect of Place Identity on the Livability of Peri-Urban Villages of Mashhad Metropolis تأثیر هویت مکانی بر زیست‏پذیری سکونت‏گاههای روستایی پیراشهری کلانشهر مشهد 69 90 134096 10.30488/gps.2019.183416.3038 FA علی اکبر عنابستانی استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی- دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0003-1461-5893 علیرضا معینی پژوهشگر پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی و دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2019 04 27 The purpose of this study is to investigate the effect of place identity on the livability of Peri-urban villages in Mashhad. The population of interest in the study, according to the results of the census of 1395, is the villages of Tabadekan rural district in the central part of Mashhad city, which are divided into two axes of Siman and Kalan. According to Cochran formula, the number of samples needed to complete the questionnaire was 169 households. To analyze the data, one-sample T Test, Pearson, and Smat PLS structural equations were used and for the ranking of villages, a multi-criteria decision making (MCDM) method, VICOR, was applied. The findings of this research indicate that the mean of place identity among the studied villages is low and the place identity dimensions, which include differentiation, continuity, self-esteem, and self-efficacy, have a significant relationship with the livability variable. Therefore, the higher the place identity, the higher the livability of the villagers. The differentiation variable has a direct impact on the livability variable of .0001 This means that this variable has a direct effect on the livability structure of 10%. Also, the continuity variable has a direct and inverse relation of -0/29.7 on the livability structure. This means that with an increase in the structure of continuity, we will see a decrease in the unit of livability (by -0.297). In addition, self-esteem and self-efficacy variables have a direct effect on the viability structure with the rate of 0.31 and 0.61, respectively. As it can be seen, the self-efficacy variable as compared with other variables has a more direct effect (62.1%) on the livability. مسئله تحقیق: هویت مکانی در سکونتگاههای روستایی پیراشهری مورد مطالعه از نظر ساکنان در چه وضعیتی قرار دارد؟ هویت مکانی به چه میزان بر زیست‏پذیری سکونتگاههای پیراشهری به ویژه در حاشیه کلانشهرها تأثیرگذار است؟ هدف تحقیق بررسی تأثیر هویت مکانی بر زیست‏پذیری روستاهای پیراشهری شهر مشهد می‏باشد. روش تحقیق: جامعۀ آماری پژوهش طبق آمار سرشماری 1395، روستاهای دهستان تبادکان شهرستان مشهد در بخش مرکزی شهرستان مشهد است که در پژوهش به دو محور سیمان و کلات تقسیم شده است. طبق فرمول کوکران تعداد نمونه لازم جهت تکمیل پرسش‏نامه 169 خانوار به‏دست آمد. جهت تجزیه تحلیل داده‏ها از آزمون‌های، تی تک‏‏نمونه‏ای، پیرسون و معادلات ساختاری Smat PLS و برای رتبه‏بندی روستاها از روش تصمیم‏گیری چند معیاره ویکور استفاده شده است. بحث اصلی: یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد میانگین هویت مکانی در بین روستاهای مورد مطالعه پایین است و ابعاد هویت مکانی در این پژوهش که شامل تمایز، تداوم، عزت نفس و خودکارآمدی بوده‏اند با متغیر زیست‏پذیری دارای رابطه معناداری بوده‏اند بدین صورت که هرچه هویت مکانی بالاتر زیست‏پذیری در بین روستاییان بالاتر ‏باشد، متغیر تمایز به میزان 100/0 اثر مستقیم بر متغیر زیست‏پذیری دارد؛ بدین معنی که متغیر تمایز به میزان 10 درصد توانسته است اثر مستقیمی بر سازۀ زیست‏پذیری بگذارد؛ همچنین متغیر تداوم به میزان 297/0- اثرمستقیم و معکوس بر سازۀ زیست‏پذیری دارد؛ یعنی با افزایش در سازۀ تداوم به میزان یک واحد، شاهد کاهش در سازۀ زیست‏پذیری به میزان 297/0- خواهیم بود. متغیر عزت نفس نیز به میزان 318/0 و متغیر خودکارآمدی به میزان 621/0 اثرمستقیم بر سازۀ زیست‏پذیری دارد. همان‏طورکه مشاهده می‏شود متغیر خودکارآمدی به نسبت سایر متغیرها اثر مستقیم بیشتری به میزان 1/62 درصد بر سازۀ زیست‏پذیری اثر مستقیم دارد.

https://gps.gu.ac.ir/article_134096_34998ce88ffcd742377d5d882039097e.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 National Security Challenges on the Borders of Iran and Turkey: A Case Study of the Bessargan Border Economy چالش‌های امنیت ملی در مرزهای ایران و ترکیه. مطالعه موردی: اقتصاد مرزی مرز بازرگان 91 110 134097 10.30488/gps.2020.185692.3047 FA حیدر لطفی دانشیار جغرافیای سیاسی و گردشگری، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران. Journal Article 2019 05 14 Countries are identified by the international borders as the subsystems of the global economy-and each country has a separate economic policy and policy that adjusts its interests and interests.And on the other hand-borders can be-against programs and threats that jeopardize their economies.The main purpose of this article is to-explaining and analyzing the relationship of the border economy with the challenges of national security on the borders of Iran, especially on the borders of Iran and Turkey.The main question of this article is that-why and how does the border economy affect the challenges of national security on the borders of Iran, especially on the borders between Iran and Turkey?The hypothesis we are answering to answer the main question is that-it seams-there is a positive and significant relationship between the border economy and the national security challenges on the Iranian borders, especially on the borders of Iran and Turkey.The results of the article show that The border between Iran and Turkey has opportunities and threats for both countries.Indeed, in addition to economic opportunities, threats and tensions such as hydro-political conflicts, the Kurdish issue, the considerations arising from the strategic combination of Turkey and the United States, the ideological issues of the parties and the plurality of Turkish geopolitical views must be considered.This article is based on analytical-explanatory method using library resources and papers and documents.The data collection method is also a library and the use of scientific-research papers. The data collection tool is a snapshot and uses tables and charts as well as maps. کـشورها از طریق مرزهای بین‌المللی به عنوان زیرسیستم‌های اقتصاد‌ جهانی‌ هویت‌ می‌یابند و هر کشوری دارای سیاست و برنامه اقتصـادی مجزایـی است که نسبت به منافع و مصـلحت‌ خـود‌، آن‌ را تنظـیم می‌کند و از طـرفـی مرزهـا می‌توانند در مقابل برنامه‌ها‌ و تـهدیدهایی که اقتصادشان را به مخـاطره می‌اندازد مـانع ایجاد کنند. هدف اصلی این پژوهش عبارت از تبیین و تحلیل رابطه اقتصاد مرزی با چالش‌های امنیت ملی در مرزهای ایران به‌ ویژه در مرزهای ایران و ترکیه است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی- تبیینی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مقالات و اسناد کلان انجام شده است. روش جمع‌آوری داده‌ها نیز کتابخانه‌ای و با استفاده از مقالات علمی- پژوهشی است. ابزار گردآوری اطلاعات فیش‌برداری و استفاده از جداول و نمودارها و نیز نقشه‌ها است. نتایج پژوهش نشان میدهد که بین اقتصاد مرزی با چالش‌های امنیت ملی در مرزهای ایران به ‌ویژه در مرزهای ایران و ترکیه رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. مرز ایران و ترکیه فرصت‌ها و تهدیدهایی را برای دو کشور در بر دارد. در واقع در کنار فرصت‌های اقتصادی ایجاد شده، باید به تهدیدات و تنش‌هایی چون منازعات هیدروپلیتیک، مسئله کُردها، ملاحظات ناشی از پیوند استراتژیک ترکیه و ایالات متحده، مسائل ایدئولوژیکی طرفین و تعدد دیدگاههای ژئوپلیتیکی ترکیه توجه شود.

https://gps.gu.ac.ir/article_134097_23eff14ff9e4b00e161ad9087862217a.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Zoning of Urban Areas for Future Development Using Space Layout Technique (Case Study: Yazd City) پهنه‌بندی مناطق شهری جهت توسعۀ آتی با استفاده از تکنیک چیدمان فضا. مورد پژوهش: شهر یزد 111 128 134098 10.30488/gps.2020.199211.3094 FA اکرم کریمخانی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری- دانشگاه یزد- ایران 0000-0002-4289-7405 محمد حسین سرائی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری- دانشگاه یزد- ایران 0000-0002-4289-7405 Journal Article 2019 08 25 The present study is a descriptive-analytical approach identifying the factors and pattern of development and growth of urban areas and identifying desirable directions of physical development of Yazd city is considered as the main objective of the study. After identifying the factors affecting the development and growth of Yazd city, to analyze and identify these factors, first, four main criteria (environmental, economic, spatial-physical, government plans and policies) with 33 sub-criteria by examining internal and external resources for the city Yazd was determined and based on the results of questionnaires filled by 20 officials of relevant .organizations, were evaluated by Shannon entropy method.In the final analysis, using the Vikor technique to determine the desired directions of urban development, and finally with the weighted overlay method and the space layout technique, the analysis of development pattern and urban growth guidance, the results show that the most important factors affecting the physical development of Yazd city. Spatial-physical criteria and economic and social criteria have the least impact. The analysis of the ranking of Yazd's development potentials based on the Vikor model indicates that the best direction is in the first priority of the north one and in the second priority is the south three.The final map of the overlay and space syntax analysis showed that in the northeast and south areas as well as the proximity of the city to the development of the communication network, the rate of selection along these lines showed a tendency for continuous and clinging to the city yazd. در این پژوهش که با رویکرد توصیفی- تحلیلی صورت گرفته، شناسایی عوامل و الگوی توسعه و رشد مناطق شهری و مکانیابی جهات مطلوب گسترش فیزیکی شهر یزد به‌عنوان هدف اصلی پژوهش مد نظر است. بعد از شناسایی عوامل تأثیرگذار در امر توسعه و رشد شهر یزد، برای تحلیل و شناسایی این عوامل ابتدا چهار معیار اصلی (محیطی، اقتصادی- اجتماعی، فضایی- کالبدی، طرح و سیاستهای دولت) با 33 زیر معیار با شبررسی منایع داخلی و خارجی برای شهر یزد تعیین و بر اساس نتایج پرسش نامه‌هایی که توسط 20 تن از مسئولان سازمان‌های مربوطه پرشده، با روش آنتروپی شانون ارزش‌گذاری شدند. در تحلیل نهایی با استفاده از تکنیک ویکور جهات مطلوب توسعۀ شهری تعیین و در نهایت با روش همپوشانی وزندار و تکنیک چیدمان فضا، تحلیل الگوی توسعه و هدایت رشد شهری انجام‌گرفته، نتایج بهدست آمده نشان میدهد که مهمترین عوامل تأثیرگذار بر توسعۀ فیزیکی شهر یزد معیار فضایی- کالبدی و معیارهای اقتصادی و اجتماعی کمترین تاثیر را دارند. تحلیل رتبه بندی مناطق مستعد توسعۀ شهر یزد بر اساس مدل ویکور حاکی از آن است که بهترین جهت در اولویت اول منطقۀ یک واقع در شمال شرقی و در اولویت دوم منطقۀ سه واقع در جهت جنوب شهر استۀ همچنین بررسی نقشه نهایی حاصل از روش همپوشانی وزندار و چیدمان فضا نشان داد که در مناطق شمال شرقی و جنوب و همچنین نزدیکی شهر به شبکۀ ارتباطی توسعه بیشتر بوده و میزان انتخاب در این خطوط نیز، تمایل به سکونت پیوسته و چسبیده به شهر را نشان میدهد.

https://gps.gu.ac.ir/article_134098_790f70042f200e878fa12440d51682cd.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Futures study of regional development with emphasis on employment in the marine economy, A case study of Bushehr province تبیین توسعۀ منطقه‌ای با تأکید بر اشتغال در حوزۀ اقتصاد دریا. مورد مطالعه: استان بوشهر 129 152 134100 10.30488/gps.2020.203059.3108 FA علی حسینی عضو هیات‌علمی گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران 0000-0002-3942-2222 بهادر زارعی عضو هیات‌علمی گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران سیدعباس احمدی عضو هیات‌علمی گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران رسول رستمی پژوهشگر دکتری پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران Journal Article 2019 09 27 In today's world, the futures study of different countries, regions, and cities is thought of as regular, coherent and harmonious. They are thinking about a desirable future in a world that is increasingly moving towards becoming more complex. Futures study is a purposeful process that brings together key players in the fields of science and technology to chart a possible future and ways to achieve such a future. In essence, it is based on a descriptive-analytical approach to future research. This study, using futures study approaches and relying on planning models based on this approach, discusses the development of employment in three dimensions of the marine economy -tourism, aquaculture, and biotechnology- in the province of Bushehr. ،The Bushehr province, as one of the coastal provinces of the country, has a very high capacity to develop the maritime economy, especially in the areas highlighted in this research. This study presents the propellants of futures study for employment development in the aforementioned sectors. The data collection method was documentary, survey and Delphi group data, and data processing models were using MICMAC. The results showed that urban competitiveness, prominent areas and tourism villages, local people's investment are important investments in the tourism sectot. In addition to private sector investment, desirable and extensive coastal areas in the aquaculture sector and also, the existence of a special marine science and technology area, support for domestic production, export of biotech products in the marine biotechnology sector have the most impact on the employment development process in Bushehr province. اقتصاد دریامحور فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد میکند و منجر به افزایش تولید ناخالص منطقه ای و درآمد نیروی کار می شود. آینده نگاری فرآیند سازماندهی شده هدفمندی است که باعث گردهم آمدن بازیگران کلیدی عرصه های علم و فناوری برای ترسیم آیندهای امکانپذیر و راههای رسیدن به چنین آینده ای می شود. استان بوشهر به عنوان یکی از استانهای ساحلی کشور دارای ظرفیت بسیار بالایی در راستای توسعۀ اقتصاد دریامحور به خصوص در زمینه های مورد تأکید در این پژوهش است. هدف این پژوهش، بهره گیری از رویکردهای آینده‌پژوهی و اتکا به مدلهای برنامه ریزی بر پایه این رویکرد، به بحث در خصوص توسعۀ اشتغال در سه بُعد اقتصاد دریا (گردشگری دریایی، آبزیپروری دریایی و زیستفناوری دریایی) در استان بوشهر است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر ماهیت بر اساس روشهای آینده پژوهی توصیفی- تحلیلی است. روش گردآوری داده ها، اطلاعات اسنادی، میدانی و گروه دلفی است و مدلهای پردازش داده ها آینده نگاری با استفاده از نرم افزار MICMAC است. در این پژوهش پیشران های کلیدی آینده پژوهی در ارتباط با توسعۀ اشتغال در بخشهای اشاره شده، ارائه شد. نتایج نشان داد که رقابت پذیری شهری، مناطق نمونه و دهکده های گردشگری، سرمایه گذاری مردم محلی در بخش گردشگری، سرمایه گذاری بخش خصوصی، زمینهای ساحلی مطلوب و گسترده در بخش آبزی پروری و وجود منطقۀ ویژه علم و فناوری دریایی، حمایت از تولیدات داخلی، صادرات محصولات زیست فناوری در بخش زیست فناوری دریایی بیشترین میزان تأثیرگذاری بر فرآیند توسعۀ اشتغال در استان بوشهر را خواهند داشت.

https://gps.gu.ac.ir/article_134100_55a04f9a1a855d65932bee53909ecc67.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Assessment of Loyalty in Cultural Heritage Tourists at Ramsar Destination ارزیابی وفاداری گردشگران میراث فرهنگی در مقصد رامسر 153 166 134102 10.30488/gps.2020.206010.3121 FA سیّد محمّد میرتقیان رودسری دانشجوی دکتری گردشگری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی 0000-0002-5064-6112 احمد پوراحمد استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران 0000-0003-0224-5995 Journal Article 2019 10 21 Understanding how tourist loyalty is formed and at what level this loyalty is, has become a principle for tourism destinations marketing management. The purpose of this study was to evaluate the level of loyalty of cultural heritage tourists to Ramsar destination with emphasis on loyalty stages. The statistical population of the study was visitors to Ramsar cultural heritage. Using the Cochran formula, the sample size was estimated to be 384. The sampling method was non-random convenience. Questionnaire was used for data collection. The validity of the questionnaire was confirmed by formal validity and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha test (α = 0.866). Data analysis was performed using SPSS 25 software. The findings indicated that the level of loyalty was approximately equal in all four stages, but conative loyalty (Stage Three: Trust Variable) was higher than other stages. Also, the level of Attitudinal loyalty was slightly higher than behavioral loyalty. Based on these findings, conclusions were made and suggestions were made to increase the level of loyalty and bring it closer to practical loyalty. Understanding how tourist loyalty is formed and at what level this loyalty is, has become a principle for tourism destinations marketing management. The purpose of this study was to evaluate the level of loyalty of cultural heritage tourists to Ramsar destination with emphasis on loyalty stages. The statistical population of the study was visitors to Ramsar cultural heritage. Using the Cochran formula, the sample size was estimated to be 384. The sampling method was non-random convenience. Questionnaire was used for data collection. The validity of the questionnaire was confirmed by formal validity and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha test (α = 0.866). Data analysis was performed using SPSS 25 software. The findings indicated that the level of loyalty was approximately equal in all four stages, but conative loyalty (Stage Three: Trust Variable) was higher than other stages. Also, the level of Attitudinal loyalty was slightly higher than behavioral loyalty. Based on these findings, conclusions were made and suggestions were made to increase the level of loyalty and bring it closer to practical loyalty. درک این که وفاداری گردشگر چگونه شکل میگیرد و میزان این وفاداری در چه سطحی می‌باشد، برای مدیریت بازاریابی مقصدهای گردشگری به یک اصل و قاعدة کلی تبدیل شده است. پژوهش حاضر، با هدف ارزیابی سطح وفاداری گردشگران میراث فرهنگی در مقصد رامسر با تاکید بر مراحل وفاداری صورت پذیرفت. جاﻣﻌﮥ آماری پژوهش بازدیدکنندگان میراث فرهنگی مقصد رامسر بودند. با استفاده از فرمول کوکران تعداد نمونه، 384 نفر برآورد گردید. روش نمونهگیری، غیرتصادفی در دسترس بود. از پرسشنامه برای جمعآوری دادهها بهرهگیری شد. روایی پرسشنامه به صورت صوری و پایایی آن از طریق آزمون آلفای کرونباخ (866/0= α) تایید شد. تجزیه و تحلیل دادهها با به کار گیری نرمافزار SPSS25 انجام شد. یافتهها مشخص ساخت که سطح وفاداری در هر چهار مرحله، به طور تقریبی برابر است، امّا وفاداری میلی (مرحله سوم: متغیر اعتماد) سطح بالاتری نسبت سایر مراحل داشت. همچنین، سطح وفاداری نگرشی، کمی از وفاداری رفتاری بالاتر بود. مبتنی بر این یافتهها، نتیجهگیری شد و پیشنهادهای لازم جهت افزایش سطح مراحل وفاداری و نزدیک نمودن آن به وفاداری عملی ارائه گردید.

https://gps.gu.ac.ir/article_134102_231d06cc8e7e5905367bc711c97a4b72.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Investigating the Affecting Factors in the Creation of a Happy City (Case Study: Hamedan City) بررسی عوامل اثرگذار در ایجاد شهر شاد. نمونۀ موردی: شهر همدان 167 182 134103 10.30488/gps.2020.208509.3135 FA منصور رضاعلی دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری- دانشگاه تربیت مدرس 0000-0003-4131-6696 ولی اله نظری ولی اله نظری،استادیار گروه علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه فرهنگیان ،پردیس حکیم فردوسی کرج محمد غلامی استادیار جغرافیا،دانشگاه پیام نور، ایران مریم صمدیان کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، موسسه آموزش عالی علامه دهخدا-قزوین Journal Article 2019 11 12 Because social happiness is a very important and necessary thing to deal with people's mental and psychological problems, so it is very important to pay attention to this issue. Considering that several factors can play an important role in creating happiness among people and these reasons can have aspects of psychology and sociology, it can be said that urban environments in meeting basic needs Human beings have an important role in achieving healthy and happy cities. The review of the literature of the subject shows that, despite the various views on the role of joy in urban spaces among the experts of this knowledge globally, studies on the impact of urban planning and the role of urban design on increasing social happiness and liveliness Citizens are less well-regarded. Based on this, the present study emphasizes on a case study in the city of Hamedan and examines each of the factors that play a role in creating Happy city, and each of these factors in four areas (managerial, Physical, environmental, socioeconomic) has been analyzed. This research was descriptive-analytic and data gathering method was based on survey. The data gathering tool is based on a researcher-made survey questionnaire. The sample size is based on the population of the city of Hamedan in the last official census of the country and using the Cochran formula with a 5% error rate of 384 people. Based on the results of completed questionnaires among citizens of Hamedan, it was revealed that socioeconomic and environmental components have the most impact on the happiness of Hamedan residents. شادی و نشاط اجتماعی امری مهم و ضروری برای مقابله با مشکلات روحی و روانی افراد می‌باشد، بنابراین توجه به این موضوع مهم، بسیار ضروری است. با توجه به این‌که عوامل متعددی می‌تواند در ایجاد شادی در بین افراد نقش اساسی داشته باشد، این دلایل می‌توانند جنبه‌های روانشناسی و جامعه‌شناسی داشته باشند؛ بنابراین می‌توان گفت که محیط‌های شهری در پاسخگویی به نیازهای اولیه انسان در جهت دستیابی به شهرهای سالم و شاد نقش بسزائی دارند. مرور ادبیات موضوع نشان می‌دهد که علی‌رغم وجود نظریه‌های گوناگون در زمینه نقش شادی در فضاهای شهری در بین متخصصان این دانش در سطح جهانی، مطالعات مربوط به تأثیر برنامه‌ریزی شهری و نقش طراحی شهری بر افزایش شادی و نشاط اجتماعی شهروندان کمتر مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. بر همین مبنا هدف از انجام این پژوهش، بررسی عوامل اثرگذار بر ایجاد شهرهای شاد در نمونۀ موردی شهر همدان است. به همین منظور عوامل مختلف چهارگانۀ اثرگذار بر ایجاد شهر شاد شامل ابعاد مدیریتی، کالبدی، زیست‌محیطی و اجتماعی- اقتصادی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری داده‌ها بر مبنای پیمایشی بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش پیمایشی مبتنی بر یک پرسش‌نامۀ محقق ساخته است. حجم نمونه بر مبنای تعداد جمعیت شهر همدان در آخرین سرشماری رسمی کشور و با استفاده از فرمول کوکران با ضریب خطای 5 درصد برابر با 384 نفر تعیین شده است. بر اساس نتایج حاصل شده از پرسش‌نامه‌های تکمیل‌شده در بین شهروندان شهر همدان، مشخص شد که مؤلفه‌های اجتماعی- اقتصادی و زیست‌محیطی بیشترین تأثیر را بر میزان شادی ساکنان شهر همدان دارند.

https://gps.gu.ac.ir/article_134103_ccc525184d694d883090fca453c06718.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Survey of Drinking Water System from Passive Defense Perspective In Yasuj City بررسی سیستم تأسیسات آب شرب از دیدگاه پدافند غیرعامل در شهر یاسوج 183 198 134106 10.30488/gps.2020.209510.3139 FA مجید ریاحی پور دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان ، زنجان، ایران محسن کلانتری دانشیار ،دانشکده علوم زمین ،گروه جغرافیای انسانی و آمایش ،دانشگاه شهید بهشتی ،تهران، ایران سیده پریا پرهیز کارشناس ارشد شهرسازی و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم تحقیقات یاسوج Journal Article 2019 11 27 Urban safety is one of the most basic presuppositions of the international community for human-centered planning; passive defense against the prevailing patterns of urban risk is one of the most important strategies for securing urban spaces. The occurrence of natural and human disasters causes heavy casualties in cities. This makes attention to the dimensions of vulnerability and the achievement of standards the comfort of the city in passive defense. The methodology of this research is based on developmental-purpose and based on descriptive and analytical nature used for review and analysis of Arc View and Arc Gis software. And by presenting a method of city and urban elements influential on the issue of non-operating defense are analyzed in the context of Yasuj drinking water system which seeks to reduce the potential damages caused by human and natural hazards in the city in order to identify vulnerable elements with Based on previous studies in this paper, the Delphi method was used in this paper. After identifying the criteria, it prepared a geospatial database in Arc GIS and then standardized it. Criteria (ahp) in software environment using tools Identification was assigned a specific weight for each criterion. Then, by integrating and compiling these criteria, based on (ahp model), the final map showing vulnerable and non-vulnerable areas was obtained. The study area in the map was divided into high and low vulnerability class for planning various types of non-operating defense activities. Influential urban indicators such as distance from (health centers and transportation centers, etc.) were also studied and based on them the vulnerability zoning of the city was presented. ایمنی شهری یکی از اساسی‌ترین پیش‌فرض‌های جامعۀ جهانی برای برنامه‌ریزی انسان‌محور است و پدافند غیرعامل در برابر الگوهای غالب خطرپذیری شهری از مهم‌ترین راهبردهای ایمن‌سازی فضاهای شهری می‌باشد. وقوع حوادث طبیعی و انسانی تلفات سنگینی را در شهرها ایجاد میکند این مسئله توجه به ابعاد آسیبپذیری و دستیابی به استانداردهای آسایش شهر را از منظر پدافند غیرعامل گریزناپذیر می‌کند.هدف این پژوهش بررسی سیستم تأسیسات آب شرب از دیدگاه پدافند غیرعامل در شهر یاسوج است. پژوهش بر این فرض استوار است که سیستم تأسیسات آب شرب شهر یاسوج از دیدگاه پدافند غیر عامل دارای آسیبپذیری بالایی است. روش پژوهش بر اساس هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی و تحلیلی است و جهت بررسی و تجزیه و تحلیل این موضوع از نرمافزارهای Arc View و Arc Gis و روش دلفی استفاده شده است در روش انجام کار پس از شناسایی معیارها اقدام به تهیه پایگاه داده‌های مکانی در سامانۀ اطلاعات جغرافیایی (Arc GIS) شد در ادامه پس از استانداردسازی این معیارها به روش (AHp ) در محیط نرمافزار با استفاده از ابزارهای شناسایی به هر یک از معیارها وزن خاصی اختصاص داده شد، سپس با تلفیق و رویهمگذاری این معیارها، بر اساس (مدل AHp )، نقشۀ نهایی که بیانگر مناطق آسیبپذیر و غیر آسیبپذیراست، حاصل شد. نتایج پژوهش نشان میدهد: با وجود اهمیت بسیار زیاد آب در تداوم زندگی عادی در شهر و نیاز مبرم و روزانۀ شهروندان و بخشهای مختلف شهری به آن، قسمتهای مختلف این تأسیسات از مرحلۀ تامین تا توزیع در برابر حملات نظامی و تروریستی و بحران‌های طبیعی به شدت آسیبپذیر هستند، لذا منطقۀ مورد مطالعه در نقشۀ تولیدشده به طبقه آسیبپذیری زیاد وکم به منظور برنامهریزی جهت انواع فعالیت‌ها در راستای پدافند غیر عامل تقسیم شد. شاخص‌های شهری تأثیرگذار در این موضوع نظیر فاصله از (مراکز درمانی و مراکز حمل و نقل و...) نیز مورد بررسی قرار گرفته و بر اساس آنها پهنهبندی آسیبپذیری شهر ارائه گردید

https://gps.gu.ac.ir/article_134106_9af37d82bb977f84f69db68af304ab6d.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Explaining Proccess Of Monitoring The Economic Balance In Balanced Renovation Model Of Deteriorated Urban Areas Using The System Dynamic Method(Case Study: Zanjan Central Deteriorated Areas) تبیین فرایند پایش توازن اقتصادی در مدل نوسازی متوازن بافت‌های فرسوده ی شهری با استفاده از روش سیستم داینامیک. نمونه موردی: بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان 199 216 134115 10.30488/gps.2020.209863.3141 FA علی اوصانلو گروه شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران علیرضا عندلیب دانشیار گروه شهرسازی واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران شیرین طغیانی گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Journal Article 2019 11 30 One of the controversial and critical phenomena of today's cities is the deteriorated tissue phenomenon. The issue of environmental degradation of neighborhoods is a more comprehensive phenomenon than construction depreciation, construction of quality and instability of the building. This research is based on the theory of the balanced modernization of urban exhausted tissues and in the area of the worn out tissues of Zanjan city. The purpose of this research is to explain the process of modernization of worn out tissue in a systematic way. Research variables include the components and elements of the urban wastewort system. This research was of fundamental type and after drawing of equilibrium circles, a dynamical system model was developed. Indicators and criteria of elite opinion consensus are obtained and provided to interviewers in the form of questionnaires. For data analysis, methods and statistical techniques, Delphi technique, AHP and dynamic analysis software "Vensim" have been used.The corroded tissues of the cities of the country, which in many cases form the core of these cities, are, on the one hand, part of the cultural and historical heritage of those cities, and preservation, physical improvement and functional empowerment are inevitable, and on the other hand, most of these tissues With time and lack of attention and maintenance, they are burned out and destroyed physically and functionally. Accordingly, the most important issue in the planning of this part of the city is the attention to the human factor and its participation in the planning process (Rahnema, 2009, 12). امروزه در مسائل شهری همچون نوسازی بافتهای فرسوده ضرورت بهره برداری از تجارب گذشته با استفاده از مدلها، به ویژه مدلی مفهومی که از نظریه ای بومی استفاده کرده و با شرایط زمینهای کشور ما سازگاری داشته باشد، ضروریست؛ لذا این پژوهش چارچوب خود را بر مبنای فرایندی نوین در این زمینه قرار داده است. در این مقاله ابتدا نظریه "نوسازی متوازن بافتهای فرسودۀ شهری" تبیین گشته و از آن در نمونۀ موردی (بافت فرسودۀ مرکزی شهر زنجان) استفاده میشود. نتایج حاصلشده از گام نخست، برای استفاده در "مدلسازی داینامیکی سیستم بافت فرسوده" مورد استفاده قرار میگیرد. متغیرهای پژوهش که برای استفاده در مدلسازی استفاده میشوند، شامل تعداد فراوان شاخصها، مؤلفه‌ها و عناصر اقتصادی بافت فرسودۀ شهری هستند که از منابع معتبر نظری و مطالعات میدانی و پرسش نامه و نیز استفاده از نظر نخبگان به روش دلفی، به‌دست می‌آیند و در نهایت با استفاده از روش تحلیلعاملی، به شاخصهای مهم و تأثیرگذار کاهش مییابند. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش، پیمایشی محسوب می شود. جامعه آماری این پژوهش 375 نفر بود که به صورت نمونه‌‌گیری تصادفی انتخاب شدند و معیار انتخاب نمونه در این پژوهش، خانوارهای ساکن و کاربران بافت بود و برای تکمیل پرسش نامه از آزمون آلفای کرونباخ استفاده گردید، در نتیجه آن ضریب بهدست آمده برابر 0.782 است که نشان از پایایی پرسش نامه است. نتایج این پژوهش، نشان میدهد که بافت فرسودۀ مرکزی زنجان، در بُعد اقتصادی، از توازن خارج گشته و اولویت‌های اقدام برای به توازنرسانیدن بافت را مشخص می‌نماید. خروجی "مدل سیستم داینامیک نرمافزار ونسیم" نیز از اینرو به نامتوازن بودن سیستم بافت فرسوده در آینده حکایت دارد؛ همچنین مدلهای سیستم داینامیک، صحت نتایج نظریه متوازن را تأیید میکند

https://gps.gu.ac.ir/article_134115_79ee9a2cced9361ca0ddb853acabdcf4.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Challenges and Strategies of Spatial Development of Informal Settlements in Intermediat Cities: A Case Study in Babol تحلیلی بر تنگناها و راهبردهای توسعۀ کالبدی و فیزیکی سکونتگاههای غیررسمی. نمونۀ موردی: محله‌های حاشیه‌ای و پیرامونی‌ بابل 217 238 134117 10.30488/gps.2020.219392.3187 FA عل اکبر نجفی کانی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران 0000-0003-0518-0277 خدیجه حمیدی کارشناس‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2020 02 10 Abstract Existence of different economical, social and cultural facilities in cities has made many villagers to leave their hometown and to immigrate to cities. This is when the expensiveness of land and housing makes the new immigrants to build shelter for themselves and to hide it from city officials and without out permission. This causes a lot of problems for other citizens. As a result, this study tries to provide necessary and functional strategies about development of informal housing while analyzing the challenges of place development of informal housing in studying region. For achieving this goal, analytical study approach was used and needed information was gathered by documentaries and field research. The population under study was the families residing in four neighborhoods of Muziraj, eastern and western Katy, Baghabadian and Sadat mahalle (14599) in 1390 that among them and based on typical Cochran formula, 310 people were given selected questionnaires and then according to the number of households in each one of the four neighborhoods, the questionnaires were distributed based on simple randomized method. Results of hypothesis testing indicated that there is a meaningful relationship between citizen participation in informal settlement with the level of development in different neighborhoods which means that the more residents participate in various activities related to the city, more the neighborhood problems are reduced and neighborhoods become developed and vice versa. Also the hypothesis test about the relationship between economic and social challenges and underdevelopment of neighborhoods indicated that economically, the lack of investment by public and private investors were the main challenges raised by residents. Also socio-culturally, the lack of access to recreational facilities was the main challenge raised by residents and environmental-physically the main challenge was the poor goal, status and quality of the roads in neighborhoods and this challenge was bigger in eastern and western Katy neighborhood compared to others. Keywords: Challenge, strategy, informal settlement, Babol city وجود امکانات و زیرساختهای مختلف در شهرها موجب شده تا بسیاری از روستاییان محل زندگی خود را ترک کرده و به شهرها مهاجرت کنند. این درحالی است که گرانی قیمت زمین و مسکن مهاجران تازه‌وارد را مجبور می‌کند تا به دور از چشم مسئولان و بدون اخذ مجوز از دستگاههای متولی به ساخت سرپناه در حاشیه شهرها اقدام کنند که به تبع آن مشکلات زیادی را برای مسئولان در زمینه خدماترسانی و همچنین برای حاشیهنشینان به وجود می‌آورد. از اینرو این پژوهش سعی دارد تا ضمن بررسی چالش‌های توسعه‌ در ناحیه مورد مطالعه، راهبردهای کلیدی را در راستای توسعۀ مساکن غیررسمی ارائه نماید. به منظور دستیابی به این هدف از روش تحقیق توصیفی و تحلیلی و میدانی استفاده شده و اطلاعات مورد نیاز به دو صورت اسنادی و پرسشنامه گردآوری شده است. جامعۀ آماری پژوهش، ساکنان چهار محلۀ، موزیرج، کتی شرقی و غربی، باغ‌آبادیان و سادات‌محله هستند که بر اساس فرمول کوکران 310 خانوار از بین آنان به عنوان جامعۀ نمونه انتخاب شدند. سپس با توجه به تعداد خانوارها در هر یک از چهار محله‌، پرسشنامهها با روش تصادفی ساده/ سیستماتیک توزیع گردید. نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها نشان داد که بین میزان مشارکت شهروندان در سکونتگاههای غیررسمی با میزان توسعه‌یافتگی در محله‌های مختلف تفاوت معناداری تا سطح اطمینان 99 درصد وجود دارد. یعنی هر چقدر مشارکت حاشیهنشینان در زمینههای مختلف عمرانی و خدماتی بیشتر باشد، به همان نسبت از مسائل و مشکلات محلات کاستهشده و محلات توسعه‌یافته‌تر هستند. همچنین نتایج تحقیق در مورد رابطه بین چالش‌های اقتصادی و اجتماعی با توسعه‌نیافتگی محلات حاکی از آن است که عدم سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران به عنوان مهمترین چالش اقتصادی و همچنین عدم دسترسی به امکانات تفریحی، ورزشی و علمی به عنوان مهمترین چالش اجتماعی پیشروی حاشیهنشینان مطرح شده است. مهم‌ترین چالش اکولوژیکی و کالبدی محلههای مورد مطالعه، وضعیت و کیفیت بد معابر چه به لحاظ عرض کوچهها و چه به لحاظ بهداشتی با عنایت به فقدان زیرساختهای دفع و کنترل سیلاب (سیستم اگو) است. بهنحویکه نتایج حاصل از تحلیلهای همبستگی تا سطح اطمینان 99 درصد رابطۀ معناداری را تبیین مینمایند. نتایج حاصل از آزمون رگرسیون خطی چندگانه نیز برای تبیین میزان چالشها پیشروی توسعهیافتگی نشان میدهد که مؤلفه‌های بررسیشده تاحد قابل قبول و معناداری وابسته به متغیرهایی هستند که مورد بررسی قرار گرفتند. ضریب تعیین محاسبه شده در معادلۀ رگرسیونی حاکی از آن است که تنگناهای متعدد پیشروی توسعهیافتگی قریب به 75 درصد وابسته به متغیرهای مورد بررسی است و حدود 25 درصد وابسته به متغیرهای دیگر است که در این پژوهش مورد شناسایی قرار نگرفتند. شایان ذکر است که عدم توسعۀ نواحی پیرامون شهر که عمدتاً محل اسکان مهاجران روستایی هستند را باید در پایین بودن درآمد حاشیهنشینان، وجود بافتهای آشفتۀ که بهتدریج شکلگرفته و یا روستاهای الحاقی به شهر و هزینهبر بودن عمران و آبادانی مناطق حاشیهای جستجو نمود.

https://gps.gu.ac.ir/article_134117_78e1e57e8fa336173ffbe7db58f00dfa.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Survey of Rural Tourism status and its Role in Rural Development with Emphasis on Entrepreneurship (Case study: The villages of Amlash and Rudsar) بررسی وضعیت گردشگری روستایی و نقش آن در توسعۀ روستایی. مطالعۀ موردی: روستاهای شهرستان‌های املش و رودسر 239 260 134119 10.30488/gps.2020.200679.3097 FA حسن حبیبی کوشکوهی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران رحمت الله منشی زاده دانشیار جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران محمدتقی رضویان استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0001-6759-6054 Journal Article 2019 09 06 Nowadays tourism creates considerable subjects, economic, socio-cultural and biological advantages for rural and under-developed areas through income and infrastructural development, and on the other hand relying on its features and effects it can help in terms of movement and motion of various parts of rural economy in an effective way. Thus, the current study has been conducted with the aim of specifying the role of tourism in rural development and insisting on the impact of entrepreneurship on the villages of Amlash and Roudsar cities, so as to find the answer to this question that how rural tourism can provide the basis for the development of the rural areas? . Based on this perspective, the current study adopts descriptive approach and an analysis has been designed through gathering information to fill out a questionnaire in framework of Likert Spectrum, and the questions of the research has been provided through the SPSS and EXCEL statistical software. The statistical society of this study are 14 rural spots, among which 383 people out of the heads of rural families have been chosen as sample. The results indicate direct connection between tourism and rural development in eastern villages of Guilan province. There is also a correlation among income, creating job opportunities, cultural developments, enhancing social changes, raising environmental and biological pollutions and spatial modifications in the area of study through Sperimen correlation rate. On one side, the results of the study indicate that, the variable expressing the most variance of rural development is the economic factor. امروزه توجه به موضوع گردشگری امتیازات اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و زیستمحیطی قابل ملاحظه‌ای برای نواحی روستایی و کمتر توسعه یافته از طریق توسعۀ درآمدی و زیرساختی ایجاد مینماید و از طرف دیگر با اتکا به ویژگی‌ها و تأثیرات خود میتواند به گونه‌ای کاملاً مؤثر در تحرک و پویایی بخش‌های مختلف اقتصادی جوامع محلی، به توسعۀ نواحی روستایی کمک نماید. برایناساس، این پژوهش با هدف تبیین نقش گردشگری در توسعۀ روستایی و با تأکید بر کارآفرینی بر روی روستاهای شهرستانهای املش و رودسر به دنبال پاسخ به این پرسش است که گردشگری روستایی چگونه میتواند زمینۀ توسعۀ نواحی روستایی را فراهم کند؟ از این منظر، این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی از طریق گردآوری اطلاعات به تکمیل پرسشنامه در قالب طیف لیکرت طراحی شده و پرسشهای پژوهش از طریق نرمافزار آماری SPSS و EXCEL و نقشهها با استفاده از نرم‌افزارARC GIS تهیه شدهاند. جامعۀ آماری این پژوهش 14 نقطۀ روستایی است، که از آن میان 383 نفر از سرپرستان خانوار روستایی به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بین گردشگری و توسعۀ روستایی در سطح روستاهای مورد مطالعه یک نوع رابطۀ مستقیم وجود دارد؛ همچنین از طریق بررسی ضریب همبستگی اسپیرمن بین افزایش درآمد، ایجاد اشتغال، تحولات فرهنگی، افزایش تعاملات اجتماعی، افزایش آلودگی‌های زیستمحیطی و تغییرات کالبدی –فضایی در محدودۀ مورد مطالعه همبستگی وجود دارد. از طرفی نتایج تحلیل نشان می‌دهد، متغیری که بیشترین واریانس توسعۀ روستایی منطقه را تبیین می‌کند بُعد اقتصادی است.

https://gps.gu.ac.ir/article_134119_4c10f7b35ea47cdc708ad074a0d84114.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Recognition of the legibility concept In the perception of Residential complexes Case studies: Ekbatan Residential Complex بازشناسی مفهوم خوانایی در فرآیند ادراک ساکنان از مجتمع‌های مسکونی. نمونۀ موردی: مجتمع اکباتان تهران 261 276 134122 10.30488/gps.2019.207058.3126 FA حسن نظیف دکتری معماری، دانشکده معماری ، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران علیرضا عینی فر دکتری معماری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران Journal Article 2019 10 30 Legibility concept added to the terminology of the spatial quality after Kavin Lynche's efforts. However, extensive research is done regarding this concept in different disciplines the legibility has less been studied as an individual subject of study. Even though legibility is introduced as a perception-related concept, the intention to define tangible measures for legibility has led to a concentration on physical characteristics. However, if we consider spectators` imagination as the criteria to assess legibility over the physical image, then other factors that affect legibility could be found. This research aims to define a comprehensive and multi-faceted indicator of legibility based on the mental imagination. The research question is, what is the perceptual process of creating a clear, coherent image of the environment in the observer's mind? This is qualitative research that uses a content analysis method to develop a conceptual framework that explains the relationship among the mental imagination criteria and utilizes logical reasoning to connect those criteria to the legibility concept. Then, evaluating it in a quantitative framework within a residential complex through survey, questionnaire, and confirmatory factor analysis in LISREL software, while elaborating its theoretical framework for the validity of legibility assessment. The results showed a correlation between the data and the validity between the components. They indicated the simultaneous effect of spatial, temporal, and emotional layers on the perception of the physical environment. Therefore, the perceived legibility of the physical environment, in addition to the creation of spatial imagination, is subject to the nature of temporal and emotional mental imagery. با وجود معرفی خوانایی به‌عنوان یک مفهوم مرتبط با ادراک انسانی، نگاه کالبدمحور به سنجش این مفهوم، منجر به تمرکز بر معیارهایی از محیط فیزیکی شده است. اگر مبتنی بر تعاریف، مبنای سنجش خوانایی کالبدی را بهجای تصویر محیطی، تصور ناظر از محیط کالبدی بدانیم که مبنای تعامل افراد با محیط است، زوایای دیگری از وجوه مؤثر بر خوانایی را می‌توان تشخیص داد. هدف این پژوهش دست یافتن به معیاری جامع‌ برای سنجش مفهوم خوانایی مبتنی بر تصور ذهنی است، لذا پرسش پژوهش این است که فرآیند ادراکی ایجاد تصویری روشن و منسجم از محیط در ذهن ناظر چگونه است؟ این مقاله در چارچوب مطالعات کیفی بوده و ضمن بررسی اسناد و مطالعات مرتبط و با روش تحلیل محتوا سعی دارد تا به مدلی مفهومی از ارتباط مؤلفه‌های تصویر ذهنی دست‌یافته و از طریق استدلالی منطقی ارتباط آن را با خوانایی برقرار نماید، سپس ضمن ارزیابی آن در چارچوبی کمّی و در محدودۀ یک مجتمع مسکونی به روش پیمایشی و با ابزار پرسش‌نامه و تحلیل عامل تأییدی در نرم‌افزار لیزرل ضمن شرح و بسط چارچوب نظری اعتبار آن را برای سنجش خوانایی بررسی نماید. نتایج تحلیل‌ها نشان از همبستگی بین داده‌ها و روایی بین مؤلفه‌ها داشته و حاکی از تأثیر توأمان لایه‌های مکانی، زمانی و عاطفی در تصور ناظر از محیط کالبدی است؛ لذا خوانایی ادراک‌شده از محیط کالبدی علاوه بر ایجاد تصویر ذهنی- مکانی منوط به ایجاد تصویر ذهنی- زمانی و ذهنی- عاطفی است

https://gps.gu.ac.ir/article_134122_13721622e3398c1f3c2583f0aa52174d.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 11 39 2021 05 22 Urban roads' typology codification in urban design process with emphasis on the economy of movement (Case Study: Farahzad Neighborhood, Tehran) ارزیابی معیارهای مؤثر بر گونه‌بندی معابر در فرآیند طراحی شهری با تأکید بر اقتصاد حرکت. مطالعه موردی: محله فرحزاد، تهران 277 294 114638 10.30488/gps.2020.219622.3189 FA میرناصر میرباقری هیر دانشکده اقتصاد، استادیار اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران سید یحیی خاتمی دانشجوی دکترای شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2020 02 12 EXTENDED ABSTRACT Urban roads are important elements of cities structural framework which form the urban fabric. In majority cases, most important and critical parts of city's public realm devoted to the urban roads, which are one of the main affective component in urban design and planning process. The purpose of this paper is to define impressive elements of road's typology classification based on their common characteristic. The objective is to codify urban qualitative parameters, such as their characteristic, functional role, spatial form, ect, and to develop a model which could apply these valuable and qualitative characteristic in to urban design process. Hence this procedure will prevent the gradual deterioration of valuable existing road qualities. This paper is going to study, the affective elements which impress road's typology classification, in order to develop a theoretical framework. Hence, related documentaries, previous experiences and literature, such as, typology according to the road functionality, its capacities and characteristic had been reviewed, firstly. Secondly, a case study of Farahzad neighborhood had been done through field observation. Farahzad district appears as semi-independent urban-rural zone in Tehran's North West. This paper will present various roads' typology classification criteria. In order to investigate Farahzad roads typology, the area had been studied firstly, and the impressive criterion which affects road's typology classification had been defined. Walkability, topography, functionality, connectivity and overall aspects and landscape are the affective criteria which determine the neighboring road's identity. The next step is to categorized collected data and parameters in GIS, which had been produced through integrating layers in informative environment .finally roads in Farahzads neighborhood had been classified in to several typology from A to J in order to develop perfect guidance in every different situation. موضوع معابر شهری از جمله موضوعات اصلی و تأثیرگذار در طرح‏های شهری هستند. بررسی نوشتگان موجود در مورد گونه‏بندی معابر نشان می‏دهد گونه‏شناسی و طبقهبندی معابر شهری اغلب با استفاده از معیارهای عملکردی، مقیاس آمد و شد، عرض معبر یا ترکیبی از این معیارها صورت می‏گیرد و فرآیندهای گونه‌بندی بر اساس معیارهای چندگانه و کیفی کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. هدف از انجام این پژوهش، تعیین شاخصه‏ها و پارامترهای کیفی مؤثر بر گونهبندی معابر بر اساس ویژگیهای مشترک‌شان و تدوین مدلی که بتواند این پارامترها، ارزش‏ها و ویژگیهای کیفی و مکانمحور را در فرآیند ارائه پیشنهادات طراحی شهری مورد استفاده قرار دهد، میباشد، بدین منظور، با استفاده از مطالعات اسنادی، مرور نوشتگان و تجربیات مشابه گونهبندی، ابتدا به بررسی جامع عوامل مؤثر بر گونه‏بندی معابر پرداخته شده است تا چهارچوب نظری گونه‌شناسی معابر حاصل شود. در گام بعد، بر اساس نقد معیارهای گونهبندی در نوشتگان موجود و مطالعات اکتشافی انجامشده در مورد این موضوع، پنج معیار 1) پیاده مداری، 2) توپوگرافی، 3) نقش عملکردی، 4) میزان همپیوندی فضایی و 5) کیفیت سیما و منظر به عنوان معیارهای گونهبندی معابر معرفی شدهاند. با بهکارگیری معیارهای بالا، از انطباق اسنادی و تحلیل برداشتهای میدانی با استفاده از سامانۀ اطلاعات مکانی (GIS) و روش چیدمان فضا، معابر محله فرحزاد به عنوان نمونۀ موردی مورد بررسی قرار گرفتهاند. گونه‏بندی معابر فرحزاد نشان می‏دهد که در یک بافت قدیمی و ارگانیک، گونه‏های متعددی از معابر با ویژگی‏های مختلف و متنوع وجود دارند که نیازمند رهنمودهای مداخلۀ متناسب هستند. همچنین ممکن است کل یک معبر در یک تیپ معین قرار نگیرد و به سبب داشتن شخصیتهای چندگانه در بخشهای مختلف، هر یک از این بخشها، در گونههای مختلفی قابل دستهبندی باشند و در مرحلۀ پیشنهاد روش مداخله یا راهنمای طراحی، با سیاستگذاری متناسب، زمینۀ برخورد مناسب با هر یک از این بخشها میتواند فراهم شود.

https://gps.gu.ac.ir/article_114638_acfd0f9be1d669eb3ef5676320d4b06c.pdf