دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 2 6 2012 05 01 Analysis of Some Morphotectonic Indices of Shirinrud Subcatchment, Central Kopeh Dagh تجزیه و تحلیل برخی از شاخص های ریخت زمین ساختی حوضه شیرین رود، کپه داغ مرکزی 1 16 5364 FA مریم عزتی دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک دانشکده‌ علوم دانشگاه گلستان مریم آق آتابای استادیار دانشکده‌ علوم دانشگاه گلستان مصطفی رقیمی استاد دانشکده‌ علوم دانشگاه گلستان شعبان شتایی دانشیار دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Journal Article 2012 06 27 Geomorphic indices are useful for determining level of tectonic activity which is used for planning research to obtain detailed information about active tectonics. In this paper, in order to evaluate rate of tectonic activity, the drainage basin asymmetry index (AF), stream length-gradient index (SL), ratio of valley floor width to valley height (Vf), transverse topographic system (T), and drainage basin shape (Bs) were calculated. Goal of this research is to separate high activity areas to low activity. For calculating morphometric indices we utilize topographic map & satellite images in GIS & Global mapper. AF index of main basin is 17.20 obtain which is indicating high tilting of this sub-catchment. It seems that folds and trusts parallel to the basin caused such tilting. The results show that the value of AF index in the west and east part of the basin is high. The highest value of SL index is related to the intersection of the conjugate faults and fractures which cut the stream. Computing of Vf for study area shows that almost valleys particular at the north of the basin are V shape and suggest a high rate of incision associated with tectonic uplift. Values of Vf index is high at the areas that SL index increased. High rate erosion of rock is, at the result of, different type of rock's erosion and strike slip faulting. Results of this research show that study area is tectonically active. شاخص‌های مورفومتریک برای تعیین سطح فعالیت‌های تکتونیکی مفید هستند و در پروژه‌های تحقیقاتی از این شاخص‌ها برای به ‌دست‌آوردن جزئیات تکتونیک ‌فعال استفاده می‌شود. در این پژوهش، برای ارزیابی میزان فعالیت تکتونیکی شاخص‌های ریخت‌زمین‌ساختی، نظیر فاکتور عدم‌تقارن AF، طول- شیب رودخانهSL ، نسبت عرض کف دره به ارتفاع دره Vf، فاکتور عدم‌تقارن توپوگرافی T و شاخص شکل حوضه Bs محاسبه گردید. هدف از این پژوهش تفکیک مناطق فعال تکتونیکی از مناطق با فعالیت کم‌تر می‌باشد. برای محاسبه‌ شاخص‌های مورفومتریک از نقشه‌های توپوگرافی و عکس‌های هوایی در محیط GIS و Global mapper استفـاده شد. میزان شـاخص AF حوضه‌ی اصلی 17.20 به‌دست آمد که نشان‌دهنده‌ی کج‌شدگی زیاد آن است. به نظر می‌رسد وجود گسل‌های تراستی و چین‌‌های مرتبط با آن‌ها در راستای موازی حوضه، باعث کج‌شدگی آن شده است. نتایج نشان می‌دهد بیشترین میزان شاخص AF، مربوط به زیر حوضه‌های شرقی و غربی می‌باشد. بالاترین میزان شاخص SL مربوط به محل‌های تقاطع گسل‌ها و شکستگی‌های مزدوجی است که مسیر آبراهه‌ی اصلی را قطع می‌کند. شاخص Vf محاسبه ‌شده نشان می‌دهد که اکثر دره‌ها به‌خصوص در شمال منطقه، اغلبV شکل و عمیق بوده و مرتبط با بالاآمدگی تکتونیکی می‌باشد. نکته جالب این تحقیق این است که مقدار شاخص Vf بر خلاف انتظار در محل‌هایی که شاخص SL افزایش پیدا کرده، زیاد است که نشـان‌دهنده U شکل بودن دره‌ها در این محل‌هاست. به نظر می‌رسد علت این امر فرسایش‌ بالای سنگ‌ها به علت تقاطع گسل‌های مزدوج، اختلاف فرسایشی سنگ‌ها و نیز عملکرد گسل‌های امتدادلغز باشد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که فعالیت تکتونیکی در منطقه بالا است.

https://gps.gu.ac.ir/article_5364_46cd618b83bec844b0dc2c7258f4de11.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 2 6 2012 05 01 Priority of Health Needs of Informal Settlements in Mashhad City Based on Multiple Criteria Spatial Decision of Supporting System اولویت بندی نیاز به خدمات بهداشتی درمانی محلات حاشیه‏نشین شهر مشهد بر اساس سیستم پشتیبانی فضایی چند معیاره (MC-SDSS) 17 37 5365 FA مصطفی امیرفخریان عضو هیات‌علمی جهاد دانشگاهی مشهد 0000-0003-4799-8907 محمدرحیم رهنما دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد و جهاد دانشگاهی مشهد حسین آقاجانی هیات‌علمی جهاد دانشگاهی مشهد Journal Article 2011 08 23 Mashhad city, with 8main zones and 42 Informal settlements neighborhoods, according to 2006 census has population of 804000 in 6354 hectares. That order consists of 33% and 22% of the population and area this city. Health indicators in these areas have highly undesirable condition. For example, per capita indicator for hospital bed is 8040, for pharmacy is16090, for emergency service is 134079, and for the clinic is 73174. Due to a high extent and frequency neighborhoods, the program executive scheduling is essential to develop health services in these neighborhoods. Prioritize the Neighborhoods based on their need to health care is an important step in realizing this goal. In this study using space-based systems to support multi-criteria (MC-SDSS) and indices of population and distance to health care, this has been done. Advantage of this method is combining GIS and statistical techniques with together. The findings show that Golshahr, Shahrak Shahid Rajai and Baze Shikh neighborhoods have first priority to the health services are in Mashhad. So it is necessary to improve the health condition of these villages and to get short term point of views (providing comprehensive plan to develop health services in villages) and to get medium period (providing spaces like hospital and health centre) شهر مشهد با 8 پهنه عمده، شامل 42 محله حاشیه‏نشین، براساس آمار 1385 دارای 804000 نفرجمعیت و 6354 هکتار وسعت است که به ترتیب 33 و 22 درصد از جمعیت و وسعت شهر مشهد را در بردارد. ارزیابی شاخص‌های بهداشتی درمانی در این مناطق حاکی از وضعیت بسیار نامطلوب آن است. به گونه‏ای که سرانه تخت بیمارستان 8040، داروخانه 16090، داروخانه شبانه‏روزی و پایگاه اورژانس 134079 و درمانگاه 73174 نفر است. با توجه به وسعت بالا و تعدد محلات، تعیین برنامه زمان‏بندی اجرایی به منظور توسعه و تجهیز خدمات درمانی در این محلات ضروری است. اولویت‏بندی محلات براساس نیاز آنها به خدمات درمانی گامی مهم در خصوص تحقق این هدف است. براین اساس در این مطالعه با طرح این فرضیه که، به نظر می‏رسد اولویت محلات حاشیه‏نشین شهر مشهد از نظر بهره‏مندی و توسعه خدمات بهداشتی درمانی با یکدیگر متفاوت است، با استفاده از روشهای مبتنی بر سیستمهای پشتیبانی فضایی چند معیاره (MC-SDSS) و ترکیب آن با سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و بهره‏گیری از شاخص‌های جمعیت و فاصله به خدمات درمانی، این مهم به انجام رسیده است. مزیت این روش تلفیق روشهای آماری با سیستم اطلاعات جغرافیایی و فضایی کردن نتایج است. یافته‏ها نشان می‏دهد که محلات حاشیه نشین شرایط نامناسبی را از نظر دسترسی به خدمات بهداشتی درمانی دارند و در بین این محلات، محله گلشهر، شهرک شهید رجایی و بازه شیخ دارای اولویتهای نخست نیاز به خدمات بهداشتی درمانی در شهر مشهد می‏باشند. لذا جهت ارتقای شرایط بهداشتی درمانی محلات ضرورت اتخاذ رویکردهای کوتاه مدت (تدوین طرح جامع توسعه خدمات بهداشتی درمانی محلات حاشیه‌نشین) و میان‌مدت (احداث فضاهای مورد نیاز نظیر بیمارستان و درمانگاه شبانه روزی) ضروری است

https://gps.gu.ac.ir/article_5365_b105e5a192f80ef3ec4ee4756af089a3.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 2 6 2012 05 01 Evaluation and Compare of Sidewalk in Haft Hose and Moghadam سنجش و مقایسه کیفیت پیاده راه در محله های هفت حوض و مقدم شهر تهران 37 56 5366 FA احمد پوراحمد استاد جغرافیای دانشگاه تهران 0000-0003-0224-5995 آرزو حاجی شریفی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تهران مهدی رمضان‌زاده لسبویی عضو هیأت علمی گروه مدیریت جهانگردی دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران Journal Article 2011 11 03 City views and people’s lifestyle change with the invention of personal cars and their over and over production. After that, urban cities which were defined based on the humanity scale, the slow motion of pedestrian and also his understanding level, designed due to the vehicles scales , their speeds and understanding level from inside of the cars. Gradually, the existence of human as a major member of urban space was forgotten and his need to the peace and safety was ignored. Statistically, the high number of pedestrian’s death is the result of vehicle dominance on our urban areas. The research methodology of this study is descriptive-analytical. The required information has been gathered through the documentation and questionnaires. In this research we consider and compare formation and quality of paths and sidewalks in HaftHose and Moghaddam neighborhood in 17 municipality of Tehran. Evaluations show that pedestrian rights and appropriate paths designs in a stable area like Haft Hoze have been suitably considered by urban designers so that acceptable condition has been provided for pedestrian walking while breaking pedestrian rights still clearly observe in Moghadam neighborhood. This component seems to be a forgotten element in formation of sidewalks in the neighborhood. Moghadam neighborhood is intensely in need of walking as well as creational space for residents and the reason is existence of small size homes (fine textured applications), old and highly dense urban texture, utilization of non-standard construction materials in buildings, and green space shortage.[1] *Corresponding author; apoura@ut.ac.ir با اختراع خودروی شخصی و تولید روزافزون آن، چهره‌ی شهرها و نوع زندگی مردم دچار تغییراتی شد. فضای شهری که تا آن زمان بر اساس مقیاس انسانی و با توجه به حرکت کند عابر پیاده و سطح ادراک او تعریف می‌شد، از آن پس با مقیاس خودروها و با توجه به حرکت سریع و سطح ادراک از درون آن‌ها طراحی شد. رفته‌رفته وجود انسان به‌عنوان کاربر اصلی فضاهای شهری رو به فراموشی گذاشت. تجاوز به حریم پیاده و آمار بالای تصادفات منجر به مرگ عابرین، نتیجه تسلط کامل اتومبیل بر فضای شهری ماست. هدف ما در این تحقیق، بررسی کیفیت و مقایسه‌ پیاده‌راه‌ها در دو محله هفت‌حوض واقع در منطقه 8 و محله‌ مقدم واقع در منطقه 17 شهر تهران و ارائه راه‌کارهایی برای ارتقای سطح کیفی آن‌ها است. روش تحقیقی که در این پژوهش از آن استفاده شده، توصیفی-تحلیلی و گردآوری اطلاعات با استفاده از روش میدانی و پیمایشی به همراه تهیه و تنظیم پرسش‌نامه است. در تدوین پرسش‌نامه از ده مؤلفه‌ اصلی استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که تقریباً اکثر معیارهای کیفی در محله‌ هفت‌حوض در سطحی متوسط و حتی بالاتر از متوسط ارزیابی شده است. در مورد مؤلفه‌های فرم و کالبد، آسایش و راحتی و تنوع با میانگین‌های 5/40، 8/19 و 2/15، نسبت به معیار مشابه در محله‌ مقدم با میزان 2/7، 5/10، 8/6 تفاوت زیادی بین دو محله مشاهده می‌شود و میانگین سایر مؤلفه‌ها نیز در این محله، وضعیت بهتری نسبت به محله‌ی مقدم دارد که نشان از طراحی مناسب معابر در محلهی پایدار هفت‌حوض به شیوه‌ای مطلوب و در مقابل فراموشی انسان پیاده به‌‌عنوان بخشی از مؤلفه‌ سازنده‌ی شهر در محله‌ی مقدم دارد. چندین راه‌کار از جمله اختصاص دادن زمین به فضای سبز و پارکینگ، مطالعات احداث خط دوچرخه، بهبود وضعیت روگذر و زیرگذرها و تعریض معابر و اصلاح شبکه‌ی حمل و نقل درونی منطقه پیشنهاد شده است.

https://gps.gu.ac.ir/article_5366_2c79b73d2716e9470ec621310f08e6fe.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 2 6 2012 05 01 Management and Planning of Crisis in Urban Spaces with Passive Defense Approach and SWOT Model مدیریت و برنامه ریزی بحران در فضاهای شهری با رویکرد پدافند غیرعامل و مدل SWOT 57 74 5377 FA مسعود تقوایی استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان علی جوزی خمسلویی دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه اصفهان و مدرس دانشگاه پیام نور Journal Article 2013 04 27 However, nowadays cities and metropolitans of worlds archives the considerable progress with advance of technology and knowledge in different dimensions; but probability of vulnerability of them have been increased in recent decades as bombing, urban riots and terrorist activities with progresses simultaneously. Therefore, in recent years with new approaches of urban planning and design as passive defense; urban managers and planners have been trying to structure the somatogenic construct, planning of urban spaces and arrangement of different uses according to these new strategies of trends. Isfahan metropolitan is one of the most important cities of Iran which each year in special days (Qods day, 22th of bahman) in 8 march passes is the host of great gatherings of people and it seems that this passes subject to vulnerability and need to reorganization. Assessment of vulnerability rate of uses in 8 March passes and their spatial transmittance in GIS software indicate which 5, 6 and 8 passes are in critical situation and others have moderate vulnerability. The aim of researchers in this paper introduces the new march passes with little vulnerability and offers the management strategies to reduce crisis with SWOT models. It is necessary to mention that introduce of new march passes are not remote from crisis, but in this paper the little crises and vulnerability is regarded. CCTV cameras installed in the routes, cooperation between organization in planning, implementation and management of rallies, wide narrow street, scheduling time and enhancing crisis management organizations is the best strategy to reduce of crisis in march passes. اگر چه امروزه با پیشرفت فناوری و دانش بشر در عرصه‌های مختلف، شهرها و کلان‌شهرهای دنیا به پیشرفت‌های چشمگیری دست پیدا کرده‌اند ولی همزمان با این پیشرفت احتمال آسیب‌پذیری آن‌ها در برابر بحران‌های انسانی در دهه‌های اخیر مانند بمب‌گذاری، شورش‌های شهری و فعالیت‌های تروریستی افزایش پیدا کرده است. از این‌رو مدیران و برنامه‌ریزان شهری در سال‌های اخیر با استفاده از رویکردهای نوین برنامه‌ریزی و طراحی شهری از قبیل پدافند غیرعامل سعی کرده‌اند تا ساخت کالبدی، برنامه‌ریزی فضاهای شهری و چیدمان کاربری‌های مختلف را بر اساس راهبردهای نوین این رویکردها، ساختاربندی نمایند. مسیرهای هشت‌گانه راهپیمایی در شهر اصفهان در روزهای خاصی از سال (22 بهمن، روز قدس) شاهد گردهمایی انبوهی از جمعیت می‌باشد و به نظر می‌رسد که این مسیرها در معرض آسیب‌پذیری قرار داشته و نیاز به ارزیابی مجدد دارند. بررسی میزان آسیب‌پذیری کاربری‌ها در مسیرهای هشت‌گانه و پراکنش فضایی آنها در محیط GIS نشان می‌دهد که مسیرهای شماره پنج، شش و هشت در وضعیت بحرانی و مابقی مسیرها نیز تا حدودی آسیب‌پذیر هستند. هدف پژوهشگران در این مقاله معرفی مسیرهای جدید راهپیمایی با آسیب‌پذیری کمتر و ارائه راهبردهای مدیریتی برای کاهش بحران با بهره‌گیری از مدل SWOT می‌باشد. لازم به ذکر است که معرفی مسیرهای جدید راهپیمایی نیز چندان دور از بحران نیست و در این پژوهش حداقل بحران و آسیب‌زایی مدنظر می‌باشد. نصب دوربین مداربسته در مسیرها، همکاری بین سازمانی در برنامه‌ریزی، اجرا و مدیریت راهپیمایی‌ها، عریض‌سازی خیابان‌های تنگ، زمان‌بندی ساعتی و تقویت سازمان‌های مدیریت بحران از مهم‌ترین راهبردهای پیشنهادی برای کاهش بحران در مسیرها است.

https://gps.gu.ac.ir/article_5377_23451391cd1399019fa0421129066bc6.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 2 6 2012 05 01 Physical Vulnerability of Rural Settlements in Areas Earthquake آسیب پذیری عناصر کالبدی سکونتگاه های روستایی در مناطق زلزله خیز 75 99 5378 FA محمود فال‌سلیمان استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه بیرجند محمد حجی پور دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی 0000-0001-5168-0753 کمال جمشیدی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی از دانشگاه بیرجند Journal Article 2013 06 22 In the terms of exposure to environmental crises, Iran is first out of ten countries in the world. This study attempts to classify vulnerability of county villages according to establishing in the earthquake zone by select a seismic geographic axis in east of Iran (Qaenat and Zirkouh county), and afterward help relevant organizations to prioritize and implement activities to improve the resistance of rural residential structures. This study is based on exploratory - descriptive and methods of data collection are the library. First of all 1:250000 tectonic map of the region derived out, and after import to GIS environment, based on strike, length and fault distance to rural areas, zoning map of the region's vulnerability ratio made in three division: high, medium, and low danger zones, then defined the priorities which should be placed at the head of the relevant organs for retrofitting 357 rural points counties then check settlements status of each villages. In addition to the observed frequency range in the northern of study region earthquakes, earthquakes of highest intensity as it happened. Despite the major improvements in the villages in high-risk areas have been, but nonetheless the most common class of high-risk villages has also been upgraded with a 74.4 percent. Evaluation of villages of the loan of housing improvement receiving in Qaenat and Zirkouh counties shows that in terms of geographical distribution, mainly in the area of the city is a narrow strip in the middle. According to the result of this study, Afeen Village between two Zohan and Isfdn cities and Hashemiyeh town in western Part of Qaen will be the first priority. The second priority is a village located between Isfdn, Haji-Abad (particularly southern part) and Zohan cities, which make three corners of a triangle. ایران از نظر بحران‌های زیست‌محیطی، ده کشور اول دنیا محسوب می‌شود. از آن‌جایی‌که زلزله به‌ عنوان یکی از مخاطرات زمین‌ساخت، در کوتاه‌ترین زمان بیش‌ترین سطح تلفات انسانی و مالی را دارد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سکونتگاه‌های روستایی ـ که دارای بیش‌ترین پراکنش جغرافیایی است. در مقایسه با مراکز شهری، همواره آسیب‌پذیرترین فضاهای انسانی در برابر تهدیدات ناشی از این مخاطره طبیعی نیز بوده است. پژوهش حاضر با انتخاب یک محور جغرافیایی زلزله‌خیز در شرق ایران (شهرستان‌های قاینات و زیرکوه) تلاش کرده تا میزان آسیب‌پذیری روستاهای شهرستان را با توجه به استقرار در منطقه‌ی خطر زلزله طبقه‌بندی کرده، سپس در اولویت‌بندی و اجرای فعالیت‌های به‌سازی و مقاوم‌سازی مساکن روستایی، به سازمان‌های ذیربط یاری رساند. این مقاله با رویکردی کاربردی و با روشی اکتشافی نوشته شده است. داده‌های لازم، با مطالعات اسنادی تهیه شده است؛ به گونه‌ای که ابتدا نقشه 1:250.000 زمین‌ساخت منطقه استخراج و پس از ورود به محیطِ GIS، با توجه به روند، طول و فاصله‌ی گسل‌ها تا نقاط روستایی، نقشه‌ی پهنه‌بندی از نظر میزان آسیب‌پذیری منطقه از خطر زلزله در سه طبقه‌ی «بسیار پرخطر»، «پر خطر» و «خطرناک» تهیه شد. در گام بعدی پس از بررسی وضعیت مساکن روستایی در منطقه‌ی مورد[1] مطالعه و روند به‌سازی آن، فضاهای روستایی اولویت‌دار از میان 357 کانون روستایی شهرستان تعیین شد که باید در رأس توجه سازمان‌های مربوطه برای انجام مقاوم‌سازی قرار گیرد. نتایج نشان داد در اولویتِ نخست: روستاهای حد فاصل شهرهای زهان و اسفدن (یعنی افین) و غربی‌ترین روستای شهر قائن (یعنی شهرک هاشمیه) قرار می‌گیرد؛ در اولویت دوم: روستاهای واقع در بین شهرهای اسفدن، حاجی‌‌آباد (به ویژه جنوب آن) و زهان- که این محدوده، تشکیل اضلاع یک مثلث را می‌دهد - قرار دارد.

https://gps.gu.ac.ir/article_5378_543e83748234f7cbab21aa0ade66565f.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 2 6 2012 05 01 Favorable vision of rural settlement system in the seimareh چشم انداز مطلوب نظام اسکان سکونتگاههای روستایی مستقر در دریاچه سد سیمره 99 116 5379 FA هدایت‌اله درویشی 1کارشناس ارشد معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و مدرس دانشگاه پیام نور فرهاد عزیزپور استادیار دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی تهران عبدالرضا رحمانی فضلی استادیار دانشکده علوم زمین- دانشگاه شهید بهشتی تهران مریم بیرانوندزاده دانشجوی دکتری جغرافیا برنامه‌ریزی شهری دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر جهاد دانشگاهی واحد لرستان Journal Article 2012 11 09 One of the most importantelementsofthe political (planning) iseffectson thestructure and function of rural settlements is construction projects, especially the construction of dams. Seimareh damis located on the river between the provinces of Lorestan and Ilam Seimareh, is one of the dams. These dams, strongly affect the Implementation area of the settlement system, due to its structural and functional characteristics. This study was done to explore the effects of Seimareh dams on the settlement system of the case study area and mapped of interventiongood vision in this system. Research method is descriptive-analytical and combination. Data collection method, is library - survey. Geographical case study is 14 villages of Zyrtang area. Samples number in a geographic case study includes 10 villages and 184 households. The selections of sample villages and households have been used the formula of Cochran. Sampling method was selected stratified& random techniques. Also, Analysis of data and information was used AHP and SOWT models. The studies have shown that construction Seymare dam in Zyrtang rural area, although its realization was inevitable from view point policy makers but policy intervention (assets buying) was inappropriate to order the settlement system to structural& functional characteristic’s. یکی از مهمترین عواملی که از بعد سیاسی (برنامه‌ریزی) بر ساختار و کارکرد سکونتگاه‌های روستایی اثر می‌گذارد، پروژه‌های عمرانی به‌ویژه احداث سدها است. سد سیمره که بر روی رودخانه سیمره بین استانهای لرستان و ایلام قرار گرفته است، یکی از این سدهاست. این سد، به علت ویژگی ساختاری و کارکردی اش شدیدا نظام اسکان را در محدوده اجرایش تحت تاثیر قرار داده است. این تحقیق با هدف تبیین اثرات احداث سد سیمره بر نظام اسکان محدوده مورد مطالعه و ترسیم چشم‌انداز مطلوب مداخله در این نظام انجام شده است. روش انجام این تحقیق، توصیفی، تحلیلی وترکیبی است. روش جمع‌آوری اطلاعات، روش جمع آوری کتابخانه‌ای– پیمایشی می‌باشد. محدوده جغرافیایی این تحقیق 14روستای دهستان زیرتنگ است. تعداد نمونه مورد مطالعه در محدوده جغرافیایی شامل 10روستا و 184خانوار می‌باشد. برای تعیین حجم نمونه روستاها و خانوارها، از فرمول کوکران استفاده گردیده است. روش نمونه گیری با توجه به تعداد نمونه‌ها روشهای طبقه ایی و تصادفی انتخاب گردید. همچنین، برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و اطلاعات به دست آمده از مدل تحلیل سلسله مراتبی (A.H.P) و مدل سوات (SOWT) استفاده گردید. بررسی انجام گرفته، نشان داده است که ایجاد سد سیمره در محدوده دهستان زیرتنگ به عنوان عامل بیرونی، اگرچه از نگاه سیاستگذاران امری اجتناب ناپذیر بود، ولی سیاست مداخله ( خرید داراییها) برای سامان دادن به نظام اسکان متناسب با ویژگیهای ساختاری-کارکردی آن نبود.

https://gps.gu.ac.ir/article_5379_b62d343d76d2ab4e2d65e547b0f4c75c.pdf

دانشگاه گلستان مجله آمایش جغرافیایی فضا 2538-5739 2 6 2012 05 01 Selecting Place and Time Patterns in Golestan Province Rainfall by Clustering Analysis تعیین الگوی زمانی مکانی بارش استان گلستان با استفاده از تحلیل خوشه ای 117 132 5380 FA عباسعلی آروین (اسپنانی) استادیار و عضو هیأت‌علمی دانشگاه پیام نور اراز محمد مفیدی خواجه کارشناسی‌ارشد رشته اقلیم شناسی دانشگاه پیام نور فرشته مازینی دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2012 09 15 Recognition of precipitation areas can define the potential of regional development in Golestan Province. For this aim, we used the precipitation data of 52 stations including synoptic, climatology, rain gauge and transpiration stations. The missing values were reconstructed by interpolation methods. The precipitation local variation was surveyed by isorain maps and variation coefficient. Province stations were grouped using cluster analysis and the significance of this groping was tested by One-Way ANOVA. Then the province was divided by Arc_GIS based on the obtained grouping. The results showed that the most rainy and driest season belonged to winter and summer, respectively. The results of cluster analysis on rainfall also showed that the Golestan province could be divided in to three precipitation regions: maximum in the mountainous region, average in the mountainside region and minimum in the plain region as adapted with Golestan topography map. The significance of this classification was certified by One-Way ANOVA with the confidence level of 95%. Spatial distribution of rainfall in Golestan Province showed that the highest rainfall in the area was devoted to the Foothills area in three seasons of spring, autumn and winter. Most precipitation in the plain region was in the summer, indicating that Golestan, summer rainfall had local sources. In three rainy seasons of winter, autumn and spring, the highest amount of rainfall was in the mountainous region. This stressed that the nature of the rainfall in the north of the country has not changed in Golestan Province. The highest rainfall in winter (47.7 mm) was related to Foothills Precipitation type that included 17 percent of the province's total area. تعیین مناطق بارشی بر اساس تشابه مقادیر بارش ایستگاه‌ها می‌تواند برای اعمال مدیریت بهینه‌ی منابع آب استفاده شود. با توجه به متوسط 487 میلی‌متری بارش استان گلستان، شناسایی نواحی بارشی این استان به‌عنوان یکی از نواحی مستعد تولید کشاورزی کشور اهمیت ویژه‌ای دارد. از این‌رو بر اساس داده‌های بارش 52 ایستگاه سینوپتیک، اقلیم‌شناسی، باران‌سنجی و تبخیرسنجی استان در یک دوره‌ی زمانی 37 ساله، نواحی بارشی این استان با استفاده از روش تحلیل خوشه‌ای گروه‌بندی شد. سپس اعتبار گروه‌بندی‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس یک طرفه آزمون شد. نتایج حاصل از تحلیل آنالیز واریانس یک طرفه بر گروه‌بندی‌های حاصل از تحلیل خوشه‌ای نشان داد که تقسیم استان در همه‌ی فصول به سه ناحیه‌ی بارشی: حداکثر در ناحیه‌ی کوهستانی، متوسط در ناحیه‌ی کوهپایه‌ای و حداقل در ناحیه‌ی پست در سطح اطمینان 95 درصد تأیید شد. نتایج این بررسی نشان داد که روش خوشه‌بندی وارد بهترین روش برای تعیین گروه‌ها و روش مربع فاصله اقلیدسی به بهترین شکل تمایز بین گروهی را نشان می‌دهد. سپس بر اساس گروه‌بندی به ‌دست آمده، پهنه‌های بارشی استان در محیط Arc_GIS و بروش کرجینگ مشخص شد. نتایج این بررسی نشان داد بیش‌ترین مقدار وزنی بارش در فصول بهار، تابستان و زمستان در ناحیه کوهپایه‌ای ریزش دارد و فقط در فصل پاییز، وزن بارش نوع کوهستانی بیش‌تر است. باوجود آن‌که 17 درصد مساحت استان در فصل زمستان، بارش نوع کوهستانی دارد لیکن به دلیل بالا بودن میانگین بارش در این ناحیه، 7/47 درصد نیاز آبی استان را تأمین می‌کند.

https://gps.gu.ac.ir/article_5380_b3dd760eb02d2e669c604f6b2f1e803f.pdf