نابرابری‌های ناحیه‌ای در توسعۀ پایدار آموزشی. نمونۀ موردی: شهرستان‌های استان آذربایجان غربی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران، ایران

چکیده

توسعه را فرایند تحول بنیادین باورهای فرهنگی، نهادهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی به منظور خلق و متناسب شدن با ظرفیت­های جدید و ارتقای کمّی و کیفی قابلیت­ها و توانایی­های انسانی، آموزشی، اقتصادی و... دانسته­اند که رسیدن به چنین مرتبه­ای بیش از همه مستلزم تحول فرهنگی و ارزشی جوامع است. به بیانی دیگر دانش و دانایی ملی، رکن اصلی توسعه است و جامعه زمانی به اهداف خود دست می­یابد که از راه توسعۀ انسانی راه خود را هموار کند. در این راستا؛ تحقیق حاضر با هدف بررسی وضعیت شاخص­های آموزشی در قالب 42 شاخص آموزشی در استان آذربایجان ­غربی تدوین شده است. نوع تحقیق کاربردی و روش بکارگرفته؛ نیز توصیفی - تحلیلی است؛ گردآوری داده‌ها با استفاده از منابع اسنادی و کتابخانه‌ای و آمارهای موجود در زمینه موضوع تحقیق صورت گرفته است. تحلیل داده‌های تحقیق در قالب روش ویکور و تحلیل خوشه­ای صورت گرفته است. نتایج حاصل از مدل ویکور نشان می‌دهد؛ که شهرستان ارومیه، خوی و نقده به ترتیب با امتیاز 0.0342، 0.2491 و 0.4296 در رتبۀ اول تا سوم قرارگرفته‌اند یعنی سه شهرستان مذکور به لحاظ وضعیت برخورداری از شاخص‌های آموزشی مورد استفاده در وضعیت مناسب‌تری نسبت به دیگر شهرستان‌های استان قرار دارند. در مقابل شهرستان شاهین‌دژ با امتیاز (0.9647) و چالدران با امتیاز (1) در پایین‌ترین رتبه و در وضعیت نامناسب‌تری قرار دارند؛ همچنین طبق یافته‌های تحلیل خوشه‌ای؛ شهرستان‌های ارومیه و خوی با بیشترین سهم از برخورداری از شاخص‌های آموزشی در خوشۀ اول و فراتوسعه قرار دارند. در گروه دوم، شهرستان‌های نقده و پیرانشهر و در گروه سوم شهرستان­های بوکان، ماکو، میاندوآب، سلماس و مهاباد قرار دارند و در نهایت شهرستان‌های تکاب، پلدشت، شوط، شاهین‌دژ، چالدران، چایپاره، سردشت و اشنویه به‌عنوان شهرستان­های فرو برخوردار شناخته شدند. در نهایت جهت افزایش پایداری آموزشی و کاهش نابرابری‌ها پیشنهادهایی مانند افزایش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها توسط بخش خصوصی و عمومی، تقویت فرهنگ آموزش، توجه به شهرستان‌های محروم و غیره اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Regional disparities in education for sustainable development (Case city in West Azarbaijan province)

نویسنده [English]

  • n s
gf
چکیده [English]

The development process of fundamental transformation cultural beliefs, social organizations, Political and economic to create and fit the new capacities and improving the quality and quantity of human capabilities and abilities, Educational, economic and expressed to achieve this state requires cultural change and worth more than all the communities. In other words, the national knowledge and wisdom, the main pillars of development and the time to achieve your goals That makes its way through human development. With respect to this research to evaluate the educational indicators in West Azerbaijan province, with the implementation of 42 indicators has been developed. Applied research and it is also descriptive. as well as to analyze information from VIKOR Is a multi-criteria decision-making methods and cluster analysis was used spss software environment. Based on the results VIKOR City of Urmia, Khoy and tinsel Respectively with a score of 0.0342, 0.2491 and 0.4296 have been in the first place to third. The city Shahindej points (0.9647) And Chalderan points (1) At the lowest rank are located. Also, according to the results of cluster analysis urmia and Khoy cities with the largest share In the first cluster And learning development. In the second group, Tinsel and city of Piran and the third group Bukan County, Maku, mentioned, Salmas, Mahabad, with and finally Counties takab, demands, round, Shahindezh, Chalderan, Chaypareh, Sardasht and Oshnavieh As the city was known for its collapse. So to reduce regional disparities and increase sustainable development in terms of education and out of the current state of all management aspects, social, cultural and infrastructural recommended

کلیدواژه‌ها [English]

  • Education Indicators
  • Sustainability
  • Azerbaijan West
منابع

  1. ازکیا، مصطفی و غلامرضا غفاری. 1388. جامعه‌شناسی توسعه، چاپ هشتم، انتشارات کیهان.
  2. افقه، سید مرتضی، مائده غرافی و مهدی بصیرت. 1394. تأثیر نابرابری آموزش بر توزیع درآمد در ایران، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی در ایران، سال چهارم، شماره 16، صص 179-203.
  3. آ.الیوت، جنیفر. 1378. مقدمه­ای بر توسعـــــه پایـــدار در کشورهای درحال توسعه، مترجم؛ عبدالرضا رکن‌الدین افتخاری و حسین رحیمی، انتشارات توسعه روستایی، چاپ اول.
  4. آراسته، حمیدرضا و الهام امیری. 1391. دانشگاه‌ها در آموزش توسعه پایدار، نشاء علم، شماره 2، صص 29- 36.
  5. بابادی عکاشه، زهرا، سید مصطفی شریف و عبدالرسول جمشیدیان. 1389. تأمین و گسترش برابری فرصت‌ها و عدالت آموزشی در آموزش ‌و پرورش استان اصفهان، دوره 10، شماره 37، صص 287-305.
  6. بارو، سی. جی. 1376. توسعه پایدار: مفهوم، ارزش و عمل، ترجمه سید علی بدری، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 44، مشهد.
  7. بیات، باقر، متکان، علی‌اکبر، رحمانی؛ بیژن و عربی، بهناز. 1390. برنامه‌ریزی جامع کاربری اراضی و آمایش سرزمین در حوضه­های آبریز شهری با استفاده از GIS- مطالعه موردی: حوضه آبریز ماهیدشت، نشریه آمایش محیط، دوره 4.13. صص 119-135.
  8. بیگدلی، الهه. 1385. توسعۀ پایدار در شهرهای جدید، مجموعه مقالات طرح‌های توسعۀ شهری، اقتصاد، مدیریت، حمل‌ونقل و ترافیک در شهرهای جدید، وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت عمران شهرهای جدید.
  9. پروین، احسان، سعید غیاثی ندوشن و شراره محمدی، «ارائه مدل مفهومی رابطه بین کیفیت برونداد آموزش عالی و توسعه پایدار بر اساس رویکرد سیستمی»، پژوهش­های رهبری و مدیریت آموزشی، دوره یک، شماره 1، صص 97-117، 1393.
  10. پور اصغر، فرزام؛ ویسی، رضا.1390. آمایش سرزمین مبنایی برای توسعه صنعت گردشگری پایدار، نشریه علوم اقتصادی، 5 (14) صص 181-95.
  11. پورمحمدی محمدرضا، رنجبرنیا، بهزاد، ملی، کیومرث، شفاعتی، آرزو. 1391. تحلیل توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان کرمانشاه، مجله علمی تخصصی برنامه­ریزی فضایی، سال دوم، شماره اول.
  12. پورمحمدی، محمدرضا و نادر زالی. 1388. تحلیل نابرابری‌های منطقه‌ای و آینده‌نگاری توسعه (نمونه موردی: استان آذربایجان شرقی)، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، سال 15، شماره 32.
  13. پیشگاهی فرد، زهرا، سزدان پناه، کیومرث؛ رضوانی، محمدرضا و رشیدی، مصطفی. 1393. تحلیل ژئوپلیتیکی لزوم تغییرات جمعیتی و سیاست‌گذاری آمایشی در عرصه توزیع جغرافیایی آن در ایران، مجلۀ آمایش سرزمین، 6(1) صص 30-1.
  14. تقوایی، مسعود و شهره نیلی‌پور. 1385. بررسی شاخص‌های توسعه در مناطق روستایی استان‌های کشور با استفاده از روش اسکالوگرام، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال 14، شماره 56.
  15. توکلی نیا، جمیله و محمد شالی.1391. نابرابری‌های منطقه‌ای در ایران، فصلنامه آمایش محیط، شماره 18.
  16. حاتمی‌نژاد، حسین و یوسف اشرفی. 1388. دوچرخه و نقش آن در حمل‌ونقل پایداری شهری نمونه موردی: شهر بناب، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 70، صص 45-63.
  17. حافظ‌نیا، محمدرضا؛ قادری حاجت، مصطفی؛ احمدی پور، زهرا؛ رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا و گوهری، محمد. 1393. طراحی الگوی سنجش عدالت فضایی- مطالعۀ موردی: ایران، فصلنامه برنامه­ریزی و آمایش فضا، 19(1)، صص 33-52.
  18. حسین زاده دلیر، کریم و فرزانه ساسان‌پور. 1385. روش جای پای اکولوژیکی در پایداری کلان‌شهرها با نگرشی بر کلان‌شهر تهران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 82.
  19. حکمت نیا، حسن و موسوی، میر نجف.1390. کاربرد مدل در جغرافیا تأکید بر برنامه‌ریزی شهری و ناحیه‌ای، انتشارات علم نوین، چاپ دوم،1390.
  20. خلیلی، فاطمه. 1389. تحلیلی بر تغییر و تحولات شاخص‌های توسعه نمونه موردی شهرستان‌های استان زنجان، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، سال اول، شماره سه.
  21. خوش فر، غلامرضا، رضا بارگاهی و شهاب کرمی. 1392. سرمایه اجتماعی و پایداری شهری مطالعه موردی: شهر گرگان، مطالعات شهری، شماره هشتم، صص 31-46.
  22. خوشنویسان، فاطمه و عاطفه ساعدی. 1397. امایش سرزمین در نظام آموزش عالی، موانع و چالش‌ها، سومین همایش ملی آموزش عالی دانشگاه شهید بهشتی تهران.
23.رضایی، محمدرضا و محمدامین اعطار.1390. سطح‌بندی میزان برخورداری شهرستان‌های استان فارس به لحاظ شاخص‌های توسعه با استفاده از مدل HDI، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال اول، شماره 4.

  1. رفیعی، کامبیز و حیدر لطفی. 1389. آموزش شهروندی و نقش آن در تحقق و دستیابی به توسعه پایدار شهری مطالعه موردی: منطقه 5 شهر تهران، فصلنامه جغرافیای انسانی، سال دوم، شماره چهارم، صص 1-12.
  2. زارعی، صمد. 1387. تعیین درجه‌ی توسعه‌نیافتگی مناطق استان فارس، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده‌ی اقتصاد. دانشگاه شهید چمران اهواز.
  3. زاهدی، شمس‌السادات و غلامعلی نجفی. 1385. بسط مفهومی توسعه پایدار، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 10، شماره 4.
  4. زیاری، کرامت اله. 1387. برنامه‌ریزی شهرهای جدید، انتشارات سمت.
  5. سازمان مدیریت و برنامه­ریزی.1380. مطالعات آمایش سرزمین؛ سابقه، مفاهیم و شرایط کنونی، تهران.
  6. سامری، مریم، محمد حسنی، میرمحد سید عباسزاده و میر نجف موسوی. 1394. تحلیل وضعیت و ارائه الگویی کاهش نابرابری­های آموزشی و عدالت گستری بر اساس آموزه های دینی و ارزش های انقلاب اسلامی (مطالعه موردی دانش آموزان مقطع متوسط استان اذربایجان غربی)، مجله تربیت اسلامی، شماره 20، صص 77-98.
  7. سرخ جعفر، اسماعیل. 1386. نابرابری‌های آموزشی و نابرابری‌های فضایی در بعد قومی و منطقه‌ای (مطالعه موردی دوره ابتدایی استان آذربایجان غربی در سال تحصیلی 81-1380. فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 91، صص 103-124.
  8. سرور، رحیم. 1384. جغرافیای کاربردی، تهران، انتشارات سمت.
  9. شفیعی رودپشتی، میثم و سید حبیب اله میرغفوری. 1387. شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت خدمات آموزشی بخش آموزش عالی (مطالعه موردی: دانشکده مدیریت دانشگاه یزد. آموزش عالی ایران، دوره 1، شماره 2، صص 67-93.
  10. طیفوری، وحید و صادق اکبری. 1392. بررسی شاخص توسعه سرمایه انسانی ایران 1390«با تأکید بر استان گیلان»، ارائه‌شده در همایش تحلیل یافته‌های سرشماری نفوس و مسکن، 5 و 6 آذرماه 1392.
  11. عباسی، محمدرضا. 1388. بررسی توزیع فضایی خدمات شهری در مناطق شهر شیراز (نمونه مراکز آموزشی شهر شیراز)، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی گروه جغرافیا، سال اول، پیش‌شماره دو، صص 45-54.
  12. علوی مقدم، سید محمدرضا، رضا مکنون و احمد طاهر شمسی. 1387. ارتقاء آموزش و پژوهش مهندسی در راستای توسعه پایدار- راهبردها، مجله فناوری و آموزش، سال دوم، جلد 3، شماره 3.
  13. عیسی‌زاده، ابراهیم، محمود اکبری و سیدعلی موسوی.1392. تحلیل فضایی شاخص های توسعه و وضعیت سنجی نماگرهای آن در استان خوزستان، فضای جغرافیایی، دوره 13، شماره 41، صص 57-75.
  14. غازی، ایران.1371. مفهوم آمایش سرزمین و رابطۀ آن با تحلیل­های جغرافیایی توسعه، در مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین­المللی طرح ریزی کالبدی، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، اصفهان.
  15. فنی، زهره.1382. شهرهای کوچک رویکردی دیگر در توسعه منطقه‌ای، انتشارات سازمان شهرداری‌های کشور.
  16. قره باغیان، مرتضی.1372. اقتصاد رشد و توسعه. انتشارات نشر نی. تهران.
  17. قنبری، سیروس، جواد بذرافشان و مهدی جمالی‌ نژاد.1390. سنجش و تحلیل میزان توسعه یافتگی بر اساس رویکرد توسعه همه جانبه روستایی؛ نمونه موردی: دهستان خانمیرزا، شهرستان لردگان، نشریه مدیریت شهری، شماره 28، صص 175-192.
  18. کاشانی، مجید و منیره رستم پور.1392. آموزش و پرورش، حیاتی ترین ابزار در مسیر توسعه ی پایدار، علوم اجتماعی، شماره 67.
  19. کاظمی، سیدمهدی موسی، محمدتقی رهنمایی، قدیر فیروز نیا و محسن گلپایگانی.1392. تحلیل عملکرد فضایی مراکز آموزش عالی در توسعه پایدار فرهنگ شهری کلانشهر تهران نمونه موردی: مناطق 3 و 19، مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال سوم، شماره هشتم.
  20. کریمیان بستانی، مریم و آزیتا رجبی.1389. تحلیل عدالت اجتماعی در شهر با تأکید بر نابرابری‌های آموزشی مورد شناسی: شهر زاهدان، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، سال هفتم، شماره 26.
  21. مجتهد زاده، غلامحسین.1379. معنی و مفهوم توسعه پایدار در مناطق شهری، کتاب مجموعه مقالات اولین سمینار مدیریت توسعه پایدار در نواحی شهری، تبریز، شهرداری تبریز.
  22. محمدپور زرندی، حسین و محسن طباطبایی مزدآبادی.1394. جایگاه آموزش در توسعه پایدار شهری، اقتصاد و مدیریت شهری، شماره دهم، صص 125-111.
  23. محمدی، جمال، اصغرعبدلی و محمد فتحی بیرانوند.1391. بررسی سطح توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان لرستان به تفکیک بخش‌های مسکن و خدمات رفاهی-زیربنایی، کشاورزی و صنعت، نشریه تحقیقات کاربری علوم جغرافیایی سال دوازدهم، شماره 25.
  24. موسایی، میثم و مریم احمدزاده.1388. آموزش توسعه‌ای و توسعۀ 3 پایدار، نشریه راهبرد توسعه، شماره 18، صص 209-223.
  25. موسوی، میر نجف و حسن حکمت نیا.1384. تحلیل عاملی و تلفیق شاخص‌ها در تعیین عوامل مؤثر بر توسعه انسانی نواحی ایران، مجله جغرافیا و توسعه، شماره 6، صص 69-55.
  26. مولایی، محمد.1387. بررسی و مقایسه درجه توسعه­یافتگی بخش کشاورزی استان­های ایران طی سال‌های 1373 و 1383، مجله اقتصاد، کشاورزی و توسعه، سال شانزدهم، شماره 63، پاییز.
  27. میرمحمدی، محمد.1386. آمایش سرزمین و ملاحظات امنیت اقتصادی، موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.
  28. نظم فر، حسین و آمنه علی بخشی.1393. سنجش نابرابری فضایی در برخورداری از شاخص های آموزشی با استفاده از روش تاپسیس (مطالعه موردی: استان خوزستان)، دو فصلنامه مطالعات برنامه ریزی اموزشی، دوره سوم، شماره 6، صص 115-135.
  29. نقی زاده، محمد.1380. توسعه پایدار شهری و مسکن، فصلنامه مسکن و انقلاب، شماره 95 و 96.
  30. وارثی، حمیدرضا؛ رحمتی، قائد؛ صفدر و ایمان باستانی فر.1386. بررسی اثرات توزیع خدمات شهری در عدم تعادل فضایی جمعیت-مطالعه موردی: مناطق شهر اصفهان، مجله جغرافیا و توسعه،5(9)، صص 91-106.
  31. واستیوا، گوستا.1377. توسعه در نگاهی نو به مفاهیم توسعه، ترجمه دکتر فریده فرهی و وحید بزرگی، تهران، انتشارات نشر مرکز.
  32. وچانی، محمد حسین.1385. بررسی عدم تعادل های فضایی- اجتماعی شهر ایلام از دیدگاه توسعه پایدار، تهران، مجله شهرداری ها، سال ششم، شماره 73، ص 66.
  33. هاروی، دیوید.1376. عدالت اجتماعی و شهر، مترجمان فرخ حسامیان، محمدرضا حائری و بهروز منادی زاده، چاپ اول، انتشارات شرکت برنامه ریزی شهری.
  34. یزدانی، محمدحسن، گیلانده غفاری و یوسف عطا ولیزاده.1392. بررسی ورتبه بندی توسعه آموزشی نواحی نوزده گانه آموزش و پرورش استان اردبیل، دو فصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی، دوره 2، شماره 4.
  35. یوسفی، امیر.1393. جایگاه و نقش آموزش و پرورش در فرایند توسعه پایدار، اولین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران، موسسه آموزش عالی مهر اروند، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.
59.Arbakaf, A.2008. On the measurement of service sector in urban economy, Rouledge- London.

60.Attah, Nkechinyere Vanessa. 2010. Environmental sustainability and sustainable Growth: A global outlook, graduate division of the school of arts and sciences in partial fulfillment of the requirements for the degree of master of science in organizational dynamics at the University of Pennsylvania.

61.Azeiteiro, Ulisses Miranda. Paula Bacelar-Nicolau, Fernando J.P. Caetano, Sandra Caeiro. 2014. Education for sustainable development through e-learning in higher education: experiences from Portugal, Journal of Cleaner Production.

62.Beckers Ronald, Voordt Theo van der, Dewulf Geert. 2015. "A conceptual framework to

63.Blau, J.R., and Blau, P.M. 1982. "The cost of inequality: Metropolitan structure and violent crime", American Sociological Review 47: 114-129.

64.Budget Plan. 1997. Including Supplementary Information and Notices of Ways and Means Motions, Tabled in the House of Commons by the Honourable Paul Martin, P.C. M.P. Minister of Finance.

65.Cristina, M., and Gomes, D.C. 2002. “Households and Income: Aging and Gender Inequalities in Urban Brazil and Colombia”, Journal of Developing Societies, l18: 149-168.

66.Dariah, atih rohaeti, salleh. Muhammad syukri and Shafiai. Hakimi M. 2016. a new approach for sustainable development goals in Islamic perspective, 3rd global conference on business and social science-2015, gcbss-2015, 16-17 December 2015, kuala lumpur, Malaysia. pp: 159-166.

67.Dixon J. and Ramutsindela, M. 2006. Urban resettlement and environmental justice in Cape Town, Cities, 23(2): 129-139.

68.Faghihimani, M. 2012. A Systemic approach for measuring environmental sustainability at higher education institutions: A case study of the University of Oslo. University of Oslo.

69.Frazier, J.C. 1997. Sustainable Development: modern elixir or sack dress? Journal of Environmental Concervation, 24: 182-193.

70.Ganzeboom, H.B.G., Treiman, D.J., and Ultee, W. 1991. Comparative intergenerational stratification research: Three generations and beyond, Annual Review of Sociology, 17: 277-302.

71.Goodwin, J. and Lambert, R. 2000. Landscape principles and issues to be- considered when developing district plan. Newzealand: Ministry for the environment.

72. Hadder, R. 2000. Development Geography, Rutledge, London. NewYork, P3.

73.Hall, P. 1993. Toward sustainable, liveable and innovative cities for 21st century, in proceeding of the third conference of the world capitals, Tokyo, 22-28.

74.Hanik, D.2007. "Application of urban economy", Oxford university.

75.Hansen, N.M., French Regional Planning, Edinburgh Indi au University Press, 1978

76.Harvey, D. 1969. Explanation in Geography, Martin Press.

77.Holm, Tove, Kaisu Sammalisto, Thomas S. Grindsted, Timo Vuorisalo. 2015. Process framework for identifying sustainability aspects in university curricula and integrating education for sustainable development, Journal of Cleaner Production.

78.identify spatial implications of new ways of learning in higher education", Facilities, Vol. 33 Iss: 1/2, pp.2 – 19.

79.Jilcha K and Kitaw D,.2017.,Industrial occupational safety and health innovation for sustainable development, Engineering Science and Technology, an International Journal 20.2017. 372–380.

80.Joao, Oliveira, S. Maria, Manuela, L..2001. A Multivariate Methodology to Uncover Regional Disparities. European Journal of Operational Research, Vol 145: 121-135.

81.Kankovskaya, Alina R.2016. Higher Education for Sustainable Development: Challenges in Russia, 23rd CIRP Conference on Life Cycle Engineering, Procedia CIRP 48.2016. 449 – 453, Available online at www.sciencedirect.com.

82.Kunzmann, K R.1998. planning for spatial equity in Europe. International Planning Studies3.8., 848–808.

83.Malmberg, A. 2000. Agglomeration and firm preformation, Economic of scale, Environmental and planning, Vol. 22, No. 2.

84.Marcotullio, Peter J,.2001.Asian Urban Sustainability in the era of globalization, united Nation University, Institute of Advanced Studies, and Tokyo, Japan.

85.Mascarenhas André, Ramos Tomás B., Haase Dagmar, Santos Rui .2014. Integration of

86.Miller, D.1999. "Principles of social justice", Harvard college, USA.

87.Okan E. 2012. Application of Geographic Information System (GIS) in Education, Journal of Technical Science and Technologies, 1(2): 53-58.

88. Opricovic, S., Tzeng, G. 2004. Compromise solution by mcdm methods: a comparative analysis of vikor and topsis, European journal of operational research, 156: 445-455.

89.Sharama, B. 2004. Regional disparities in agricultural labour prodoctivity in the Brahmaputra valley. Department of Geoghraphy, Gauhati University, Asseam, India.

90.Storper M. A. Scott .2006. The wealth of regions. Futures, 27, 5: 505-526.

91.Tsou, K., Hung, Y. and Chang, Y. 2005. An accessibility-based integrated measure of relative spatial equity in urban public facilities, Cities, 22(6): 424-435.

92.UNDP. 2010. Human Development Report: 40-year Trends Analysis Shows Poor Countries Making Faster Development Gains.

93.United Nations. 2008. Spatial Planning, Key Instrument for Development and.

94.Wals, A. and Jickly, B. 2002. Sustainability in Higher Education International journal of sustainability in Higher Education, 3(3)