تبیین فرآیند شناسایی و اولویت بندی مؤلفه‌های سلامت کیفیت محیطی در مناطق روستایی با استفاده از روش ارزیابی نسبت تجمعی(ARAS)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس

10.30488/gps.2020.102607

چکیده

چکیده
امروزه سلامت کیفیت محیطی، به عنوان یکی از مباحث مهم و اساسی در سکونتگاههای روستایی تبدیل شده است. به عبارت دیگر در ادبیات توسعه و رویکردهای وابسته به آن مبحث سلامت کیفیت محیطی و تلاش در جهت ارتقاء این شاخص در سطح جوامع روستایی از اهمیّت بسزایی برخوردار شده است. امّا به دلیل نسبی بودن مفهوم سلامت و کیفیت محیطی در شرایط متفاوت مکانی- زمانی، پیچیدگی‌های چشمگیری نیز فراروی پژوهشگران است. به همین دلیل تحلیل و بررسی سلامت کیفیت محیطی مستلزم در دسترس بودن نماگرهای مشخصی است که در انطباق کامل با واقعیات مورد نظر بوده و نیز امکان شناخت کامل ویژگی‌های جامعه مورد مطالعه را فراهم نماید.این پژوهش ضمن شناسایی و معرفی مؤلفه‌های سلامت کیفیت محیطی بر آن بوده تا چارچوب روش شناختی نوینی را با استفاده از نظر سنجی خبرگان ارائه نماید. بدین منظور تعداد 153 نماگر مشتمل بر 21 نماگر اکولوژیکی، 21 نماگر اقتصادی، 50 نماگر اجتماعی-فرهنگی و 61 نماگر کالبدی-فضایی برای سنجش و ارزیابی پایداری سلامت کیفیت محیطی در مناطق روستایی شناسایی شده تا بر این مبنا امکان بررسی واقع بینانه تری از پایداری سلامت کیفیت محیطی در سکونتگاههای روستایی فراهم آید. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مؤلفه کالبدی-فضایی با میانگین 42/8 در مقایسه با سایر نماگرها از وزن بیشتری در تحلیل سلامت کیفیت محیطی برخوردار بوده است. مؤلفه محیطی-اکولوژیک با 7.38 امتیاز، مؤلفه اجتماعی-فرهنگی با 5.74 امتیاز و مؤلفه اقتصادی با 5.42 امتیاز در رتبه‌های بعدی قرار دارند. همچنین نتایج تکنیک روش ارزیابی نسبت تجمعی(ARAS) نشان می‌دهد که مؤلفه کالبدی-فضایی با 0.867 در رتبه اول، مؤلفه محیطی-اکولوژیک با 0.816 در رتبه دوم، مؤلفه اقتصادی با 0.580 در رتبه سوم و اجتماعی-فرهنگی با 0.460 در رتبه چهارم قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the process of identifying and prioritizing the components of environmental health in rural areas by using ARAS

نویسندگان [English]

  • reza nemati 1
  • mehdi pour taheri 2
  • abdolreza roknedene eftekhari 3
1 PhD student of Geography and Rural Planning, Tarbiat Modares University
2 assistant professor of Tarbiat modarres
3 Professor of Geography and rural planning, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

Today, environmental quality of health has become one of the most important issues in rural settlements. In other words, in the development literature and its related approaches, the issue of environmental health and efforts to promote this indicator is of great importance at the level of rural communities. However, due to the relative importance of the concept of health and environmental quality in different spatial-temporal conditions, the researchers are faced with a lot of complications.But due to the relative importance of the concept of health and environmental quality in different spatial-temporal conditions, there are also significant challenges for researchers. For this reason, the analysis of the health of the quality of the environment requires the availability of specific indicators that are in full compliance with the facts and allow the full recognition of the characteristics of the studied population. This research, while identifying and introducing the environmental quality components, has been designed to provide a new methodological framework using experts' opinion polls. For this purpose, 153 indicators were identified including 21 ecological indicators, 21 economic indicators, 50 socio-cultural indicators and 61 physical-space indicators for assessing and assessing the environmental sustainability of rural areas. Therefore, a more realistic assessment of sustainability the health of the quality of the environment is provided in rural settlements. Environmental-ecological component with 7.38 points, socio-cultural component with 5.74 points and economic component with 5.42 points in the next rank. Also, the results of the technique of the cumulative ratio estimation method (ARAS) indicate that the physical-space component with 0.867 was ranked first, the environmental-ecological component with 0.816 in the second rank, the economic component with 0.580 in the third rank and sociocultural with 0.460 in the fourth rank contract.

کلیدواژه‌ها [English]

  • " Environmental Health-Health"
  • " Rural Environmental Quality"
  • " Health Indicators Environmental Quality"
  • "Cumulative Ratio Evaluation (ARAS)"
  • " Rural Areas"