تحلیل نابرابری‌های فضایی توزیع خدمات شهری از منظر عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهر مریوان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

عدالت فضایی از مباحثی است که در سال‌های اخیر در میان برنامه ریزان و جغرافیدانان اهمیت ویژه‌ای یافته است. ازآنجاکه خدمات عمومی شهری ساختار دهنده‌ی شکل و ماهیت کالبدی، اجتماعی و فضایی شهر می‌باشد، بی‌عدالتی در نحوه‌ی توزیع آن، تأثیر جبران‌ناپذیری بر ساختار، ماهیت شهر و جدایی گزینی طبقاتی محلات شهر گذاشته و مدیریت شهری را با چالش‌های جدی روبرو کرده است. با بررسی میران نابرابری‌ها در توزیع خدمات و شناسایی الگو فضایی بی‌عدالتی در سطح شهر می‌توان پی برد که کدام‌یک از خدمات در وضعیت نامناسب‌تری هستند و بی‌عدالتی بیشتر در بخش و محله شهری تمرکزیافته است تا از این طریق مدیریت شهری با عمل آگاهانه در توزیع فضایی خدمات عمومی و منافع اجتماعی، نابرابری‌های فضایی را کاهش داده و کیفیت رندگی را ارتقا دهد. هدف مقاله حاضر بررسی وضعیت توزیع خدمات در سطح محلات شهر مریوان بر اساس جمعیت، مساحت و سرانه کاربری‌های خدماتی است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. به‌منظور تحلیل نحوه توزیع خدمات در سطح محلات، مدل VIKOR، تکنیک نزدیک‌ترین همسایه به کمک نرم‌افزار GIS و ضریب همبستگی پیرسون به کار گرفته‌شده است. نتایج نشان می‌دهد خدمات شهری به‌طور عادلانه در سطح محلات شهر مریوان توزیع نشده است؛ به‌طوری‌که محله 11 در بهترین وضعیت و محله 7 در پایین‌ترین وضعیت قرار دارند. همچنین بیانگر نوعی بی‌نظمی در پراکنش فضایی کاربری‌ها به‌ویژه در رابطه با جمعیت می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Spatial Inequalities in Distribution Utilities in Term of Righteoysness (Case Study: City Marivan

نویسندگان [English]

  • Taher Parizadi 1
  • Fereshth Hosseini 2
  • Hossein Bhboody Moghadam 3
1 Assistant professor, Department of Geography and Urban Planning ,Faculty of Geographical Sciences, University of Kharazmi, Tehran, Iran.
2 .A of Geography and Urban Planning, Faculty of Geographical Sciences, University of Kharazmi, Tehran, Iran.
3 .A. in Geography and Urban Planning, Faculty of Earth Sciences, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In recent years, spatial equity has becomes an important issue in the field of planning and geographical studies. As urban public services configure the form and the nature of urban physical, social and spatial dimensions, inequity in distribution might have irreparable effects on the structure and the form of the city. Inequity in spatial distribution could lead to the segregation of city neighborhoods and urban management would face with serious challenges. The study of inequalities in the distribution of services and identify spatial pattern of injustice in the city, we can know which of the services are unhappy in situation. However , recognizing and revising each one of the city uses to achieve the appropriate criteria and the principles of planning in city sustainable development are the most important activities in this field The research method is descriptive – analytical. In order to analysis of how the distribution of services in neighborhoods, the correlation coefficient Pearson, VIKOR model and method (RN).is used. The results show that an urban public services is not distributed fairly in neighborhoods of this city. So that neighborhood eleven in the best position and neighborhood seven, are located at the lowest level in having of urban services distribution. Also findings indicated that the spatial distribution of population and services is not fair. The results show that an urban public services is not distributed fairly in neighborhoods of this city. So that neighborhood eleven in the best position and neighborhood seven, are located at the lowest level in having of urban services distribution. Also findings indicated that the spatial distribution of population and services is not fair.

کلیدواژه‌ها [English]

  • spatial analysis
  • spatial equity
  • distribution utilities
  • Spatial Inequalities
  • Marivan City
  1. حاتمی نژاد، حسین. رحمت‌اله فرهودی و مرتضی محمدپورجابری. 1387. تحلیل نابرابری اجتماعی در برخورداری از کاربری خدمات شهری (مطالعه موردی؛ شهر اسفراین). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 40، شماره 65.
  2. رهنما، محمدرحیم و غلامرضا عباس­زاده. 1387. اصول، مبانی و مدل‌های سنجش فرم کالبدی شهر. چاپ اول، مشهد، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
  3. سعیدنیا، احمد. 1383. کتاب سبز راهنمای شهرداری‌ها. جلد اول، چاپ چهارم، تهران، انتشارات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور.
  4. شریفی، عبدالنبی. 1385. عدالت اجتماعی و شهر: تحلیلی بر نابرابری‌های منطقه‌ای در شهر اهواز. رسالة دکتری جغرافیا و برنامه­ریزی شهری. استاد راهنما: دکتر حسین حاتمی نژاد. دانشگاه تهران، دانشکده جغرافیا، گروه جغرافیا.
  5. عظیمی، ناصر. 1382. روش‌شناسی شبکه سکونت‌گاه‌ها در طرح‌های کالبدی منطقه‌ای. چاپ اول، تهران، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.
  6. کرکه آبادی، زینب. معصومه تدینی و حسین الماسی مفیدی. 1393. بررسی و ارزیابی نحوه توزیع خدمات شهری از منظر عدالت فضایی (نمونه موردی: شهر بومهن). فصلنامه مدیریت شهری،دوره 13 شماره 36.
  7. مرصوصی، نفیسه. 1383. توسعه‌یافتگی و عدالت اجتماعی شهر تهران. فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، دوره 4، شماره 14.
  8. مهندسین مشاور نقش محیط. 1390. طرح تفصیلی شهر مریوان. سازمان مسکن و شهرسازی استان کردستان.
  9. موحد، علی و محمدحسین صمدی.1390. ارزیابی کمی و کیفی کاربری اراضی شهر مریوان. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره 43، شماره 78.
    1. Bass, Ronald. 1998. Evaluating environmental justice under the National Environmental Policy Act, Environmental Impact Assessment Review, 18(1).
    2. Bromberg, Ava, Morrow, Gregory, Pfeiffer, Deirdre. 2007. Critical Planning-Spatial Justice, Journal of Urban Planning, 2(14).
    3. Dixon, Jacqueline, Ramutsindela, Maano .2006. Urban resettlement and environmental justice in Cape Town, Journal of Cities, 23(2).
    4. Fainstein, Susan. 2005. Planning theory and the Just city, Journal of Planning Education and Research, 2(25).
    5. Hewko, Jared Neil. 2001. Spatial Equity in the Urban Environment: Assessing Neighborhood Accessibility to Public Amenities, Masters theses, University of Alberta. Edmonton.
    6. Lynch, Kevin. 1981. A Theory of Good City Form, Cambridge, MIT Press.
    7. Opricovic, Serafim, Tzeng, Gwo-Hshiung. 2007. Extended VIKOR Method in Comparison with Outranking Methods, European Journal of Operational Research, 2(178).
    8. Prange, Julia. 2009. Spatial Justice: A new frontier in planning for just, sustainable communities. Masters theses, Tufts University.
    9. Savas, E.S. 1978. On Equity In Providing Public Services, Management Science, 24 (8).
    10. Smith, David. 1994. Geography and Social Justice: Social Justice in a Changing World, 1st Edition Oxford: Wiley-Blackwell
    11. Tsou, Ko-Wan, Yu-Ting Hung, Yao-Lin Chang. 2005. An accessibility-based integrated measure of relative spatial equity in urban public facilities, Journal of Cities, 22(6).
    12. Young, Irish-Marion.1990. Justice and the politics of difference, Princeton University Press