سنجش و رتبه‌بندی سطح توسعه‌یافتگی اجتماعی در نواحی روستایی شهرستان مشگین‌شهر

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشگاه محقق اردبیلی- دانشکده علوم انسانی- گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و روستایی

چکیده

توسعه به مفهوم عام آن بهبود همه ابعاد و جنبه‌های حیات انسانی است، یعنی توسعه‌ای که همه اقشار جامعه را در همه ابعاد زندگی متأثر می‌سازد و در عین حال از منابع در اختیار به شکل عقلایی استفاده کند. در جامعه روستایی چنین توسعه‌ای جز از طریق ایجاد تعادل اجتماعی و اقتصادی برای همه اقشار مردم و احترام به حقوق آنها و مشارکت آنها بر پایه بازگشت و اتکای منطقی بر منابع فراموش شده محیطی امکان‌پذیر نیست. به این ترتیب برای چنین توسعه‌ای در روستا یقینا توجه به جنبه اجتماعی توسعه نقش بسیار پراهمیتی خواهد داشت. هدف این مقاله سنجش و رتبه‌بندی سطح توسعه یافتگی اجتماعی در نواحی روستایی شهرستان مشگین‌شهر می‌باشد. روش کار به صورت میدانی بوده و اطلاعات از طریق پرسش‌نامه از 383 نفر از روستاییان شهرستان مشگین‌شهر جمع‌آوری گردیده است. روایی صوری پرسش‌نامه با کسب نظرات صاحب‌نظران در دانشگاه و کارشناسان اجرایی مربوطه به‌دست آمد. هم‌چنین پس از انجام یک مطالعه راهنما و آزمون پایایی پرسش‌نامه ضریب آلفای کرونباخ 79/0 به دست آمد و داده‌های بدست آمده با استفاده از تکنیک تاپسیس فازی مورد تحلیل قرار گرفتند. در نهایت، نتایج مدل تاپسیس فازی بر اساس وزن‌های محاسبه شده نشان داد که در بین دهستان‌های مناطق روستایی شهرستان مشگین‌شهر؛ دهستان شعبان و صلوات از حیث توسعه اجتماعی در رده اول و دوم و دهستان ارشق شمالی در رده آخر قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Measurment and Get Priority of Rural Areas in term of Social Development Surfaces by way Fuzzy Topsis Method (Case Study:Meshkinshahr Cuounty

چکیده [English]

The meaning of development is improvement of all aspects of human life, commonly. Development affects all of society stratums on all aspects of life. And use from available resources, rationality. In the rural areas the realization of such development is results of creating of social and economical equilibrium for whole of people aspects and to honor their civil and their participation in the base of return and logical reliance to environmental forgotten resources. Therefore, social development is important role on rural development. The aim of this research measurement and get Priority of social development in the rural areas by way Fuzzy Topsis Technique, in the Meshhinshahr county. The methodological approach was a descriptive –analytical of the survey type. Statistical population of this study consisted of all Farmers in Meshkinshar County. The sample size determined by using Cochran formula (n=185). The content and face validity of the instrument was specified after several times review and correction by the faculty of members at university and several expertise of administrative offices. A pilot test was conducted to determine to reliability of the questionnaire and Cronbach Alpha coefficient of 0.79 was achieved. The achieved data’s were analyzed by Fuzzy Topsis techniques. In the end, the results of multi –attribute decision making methods in the base of calculated weights showed that dehstans of Shaban and Salavat lied in the first rank in view of social development, respectively, and dehestans of Shomali arshagh lied in the last rank. Finally, based on the results analysis, some applied recommendations have been provided.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Development
  • Rural Development
  • Fuzzy TOPSIS
  • Meshkinshar County
  1. آزاد ارمکی، تقی، مبارکی، مهدی و زهره شهبازی. 1392. بررسی و شناسایی شاخص‌های کاربردی توسعه اجتماعی (با استفاده از تکنیک دلفی)، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی-فرهنگی، سال اول، شماره اول، صص 30-7 .
  2. بابایی‌فرد، اسداله. 1389. توسعه فرهنگی و توسعه اجتماعی در ایران، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، شماره 37، صص 56-7 .  
  3. پور طاهری، مهدی. 1389. کاربرد روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه در جغرافیا، تهران: انتشارات سمت.
  4. پورطاهری، مهدی، سجاسی، حمداله و صادقلو، طاهره. 1389. سنجش و اولویت‌بندی پایداری اجتماعی درمناطق روستایی، با استفاده از تکنیک رتبه‌بندی بر اساس تشابه به حل ایده آل فازی، مجله پژوهش های جغرافیایی، صص56-21.
  5. تودارو، مایکل. 1364. توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه غلامعلی فرجادی، تهران: سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی-اجتماعی، جلد اول، چاپ اول.
  6. حیدری ساربان، وکیل، 1394. نقش فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه اجتماعی مناطق روستایی، مطالعه موردی: شهرستان مشگین‌شهر،  فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی و فرهنگی، شماره 2، صص 101- 85.
  7. راش، مایکل، 1389. جامعه و سیاست؛ مقدمه ای بر جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: انتشارات، سمت.
  8. رضوانی، محمدرضا. 1383. مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی توسعه روستایی در ایران، تهران: نشر قومس.
  9. رضوانی، محمدرضا. 1383. سنجش و تحلیل سطوح توسعه یافتگی نواحی روستایی در شهرستان سنندج، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، شماره سوم، صص 162-149.  

10. زیاری، کرامت‌اله، شریفی امیر و کیومرث نعیمی، 1393. ارزیابی نقش توسعه اجتماعی در تحکیم حس مکانی، مطالعه موردی: محله ناحیه 10 شهر سنندج، فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، سال چهارم، شماره چهاردهم، صص 97-83.

11. فتاحی، حمداله، بیات، ناصر، امیری، علی و رضا نعمتی، 1392. سنجش و اولویت‌بندی پایداری اجتماعی در مناطق روستایی شهرستان دلفان با استفاده از مدل تصمیم‌گیری ویکور (مطالعه موردی: دهستان خاوه شمالی)، فصلنامه علمی-پژوهشی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال سوم، شماره 11، صص 78- 56.

  1. کلانتری، خلیل. 1377. «مفهوم و معیارهای توسعه اجتماعی»، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره 11 و 12، صص 36- 12.
  2. متوسلی، محمود. 1384. توسعه اقتصادی، تهران: انتشارات سمت.
  3. نراقی، یوسف. 1370. توسعه و کشورهای توسعه نیافته، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  4. نظرپور، محمدتقی. 1378. ارزش ها و توسعه، تهران: نشر قومس.
    1. Barr, A. 2009. ‘Trust and expected trustworthiness: experimental evidence from Zimbabwean villages’, Economic Journal, 113: 614-631.
    2. Buckley, J. 2003. Fuzzy hierarchical analysis, Fuzzy Sets and Systems 17: 233-340.
    3. Chapman, Y. 2006. ICTs and rural development: review of the literature, current interventions and opportunity for action. 5(12): 324-326.
    4. Chen, S., and Hawang, C. 1992. Fuzzy multiple attribute decssion making methods and applications, Springer, Berlin, 5(9): 11-15.
    5. Chu, T. 2002. Facility location selection using fuzzy TOPSIS under group decisions, International Journal if Uncertainty, Fuzziness and Knowledge –Based systems, 6(11): 687-690.
    6. Grootaert, C. 2000. "Social capital, Household welfare and poverty in Indonesia" Local Level Institutions Study, Social Development Department, Washington, D.C. The World Bank, 2(13).
    7. Johnston, M. 1993. Social Development as an Anti – Corruption Strategy”, International – Corruption Conference, November, Cancun. Quintana. Roo Mexico.
    8. Li, Y,, et al. 2002. Dynamics of social capital, Sociological Research, 7:3.
    9. Narayan, D., and Lant, P. 2006. ‘Cents and sociability: Household income and social capital in rural Tanzania,’ Economic Development and Cultural Change, 47(4): 817-822.
    10. Orbell, J.M., and Dawes, R.M. 2005. ‘Social welfare, co-operators’ advantage, and the option of not playing the game,’ American Sociological Review 58: 54-56.
    11. Portes, A. 2001. “Social Capital: its origins and applications in modern sociology.” Annual Review of Sociology, 24: 1-24.
    12. Sarantakos, S. 2005. Social research (3rd Ed.). New York: Palgrave McMillan, 5(22).
    13. Singh, N. 2009. Information technology and rural development in India, in integrating the rural poor into markets, in Bibek Debroy and Amir Ullah Khan, eds., New Delhi: Academic Foundation, pp. 221-225.
    14. Triantaphyllou, C. 2005. Development and evaluation five fuzzy multi-attribute decsioon making methods, International Journal of  Approximate Reasoning, Reaonong 14: 281-290.
    15. United Nations. 2005. The Millennium Development Goals Report2005. New York: Published by the United Nations Department of Public Information.