مکان‌یابی ایستگاههای آتش نشانی شهر گرگان با استفاده از سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

چکیده

هدف اصلی تاسیس ایستگاه‌های آتش نشانی تامین بخشی از امنیت شهر در راستای اهداف از قبل تعریف شده آنها می‌باشد. لازمه رسیدن به این هدف، اعمال دید سیستماتیک و یکپارچه به عناصر شهری بصورت میکرو و جهت‌دهی ساختار شهر در قالب ماکرو است که این مهم در قالب استفاده از سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) تا حد زیادی دست یافتنی است. در تحقیق حاضر، هدف اصلی، تعیین بهترین مکان‌ها برای تاسیس ایستگاه‌های آتش نشانی شهر گرگان یا جابجایی مکانی برخی از آنها (درصورت لزوم) می‌باشد. بدین‌منظور در ابتدا و پس از تعریف مدل مفهومی، ضوابط موثر در مکان‌یابی ایستگاه‌های آتش نشانی مشخص شده و اطلاعات مرتبط با هر یک از آنها آماده‌سازی گردید. در مرحله بعد و از میان مدل‌های ارزیابی تصمیم‌گیری چندمعیاره، فرایند تحلیل سلسله مراتبی تحلیلی (AHP) به‌عنوان مدل مورد استفاده در وزن‌دهی معیارها در قالب مقایسات زوجی و بر اساس نظرات کارشناسان اعمال گردید. پس از جمع‌آوری نظرات کارشناسان و به‌منظور جلوگیری از ورود برخی از نظرات احتمالی غیرکارشناسی، مقادیر سازگاری قضاوت‌ها، محاسبه گردید و پس از قابل قبول واقع‌شدن مقادیر CR، از این اوزان جهت بررسی‌های بعدی استفاده گردید. از بین مدل‌های ترکیب، مدل منطق فازی و در قالب استفاده از توابع عضویت که اکثراً بصورت کاربر مبنا بودند، بکارگرفته شدند. با توجه به اهمیت تحلیل شبکه و نقشی که GIS می‌توانست در بررسی شبکه حمل و نقل شهری گرگان داشته باشد، در بخشی مجزا، قابلیت‌های تحلیلی آن در انجام برخی از آنالیزهای معمول از جمله بهینه‌ترین مسیرها برای حرکت ماشین‌های آتش نشانی از ایستگاه به محل وقوع حادثه و همچنین محدوده خدماتی ایستگاه‌ها در اوج بار ترافیک شبکه شهری (ساعت 5/11 صبح) مورد بررسی قرار گرفت، وجود همپوشی‌های مکانی بالا در بین ایستگاه‌ها در برابر خلاهای خدمات رسانی در بخش‌های دیگری از شهر، می‌تواند موید مکان گزینی ناعادلانه فضایی خدمات رسانی ایمنی شهر باشد. لذا پس از اولویت‌بندی مناطق مختلف شهر در جهت تاسیس ایستگاه‌ها، با در نظر داشتن موقعیت کنونی آنها از یک طرف و جابجایی پنجره‌ای نقاط در نقشه اولویت‌بندی شهر و در تناظر با شبکه حمل و نقل شهری، مکان‌های جدید پیشنهاد شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Site Selection for Fire Station in Gorgan City Using Geographic Information Systems

چکیده [English]

Fire fighting stations are one of the elements of public security in the cities. To make them have the supposed role in public security, we should look at different urban facilities in detail and lead the city structure as a whole. Appropriate site selection of fire fighting stations is one of the most important obligations of the city planners, which should be carefully planned and implemented. He better site selection is meant to avoid waste of resources in one hand and better capability of the stations on the other hand. In this research, the best sites for the construction of new stations and moving of those stations with improper location in Gorgan city has been studied. First, conceptual model of the study was defined; then, spatial layers and other information about site selection of the stations collected. In the next session, Analytical Hierarchy Process from the MCE model used to assign weights to spatial layers. This process was done based on the expert's views and pair wise comparison method. After collection of expert views and in order to avoid wrong views, judgment compatibility amounts were calculated. After accepting of CR values, these weights used in future analyses. Fuzzy logic model, using weights of membership functions employed as combination model.Network analysis, one of GIS spatial functions, used to find the best routes from fire stations to affected area and service areas of each station. Based on the analyses of this section and field checks, gave good attitudes in terms of stations functionality. Big overlaps between different stations service areas in some parts and gaps of coverage (where no station covered those areas) in other parts are indicate that security services are not well allocated in the city. Regarding to the locations of current stations, new stations proposed using a moving window on the potential sites map. This last map was prepared using two criteria, available land for new construction and sites where a fire station needed most urgently

کلیدواژه‌ها [English]

  • GIS
  • Fire Fighting Stations
  • Site Selection
  • Fuzzy logic
  • Network analysis
  • Gorgan