ارزیابی جاپای بوم شناختی وسایل حمل و نقل شهری؛ رویکردی نوین به منظور برنامه ریزی حمل و نقل پایدار

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه سنندج

2 سایر

چکیده

            با گسترش مفهوم توسعه پایدار در سطح بین المللی، دانشمندان مدل‌های کمی و کیفی متعددی برای اندازه گیری توسعه پایدار جوامع و شهرها ارائه نموده‌اند. یکی از این شاخص‌ها که توجه بیشتری را در سطوح آکادمیک، سیاسی و آموزشی به خود جلب کرده، ارزیابی جاپای بوم شناختی (EFA) است. رشد روز افزون جمعیت شهر ارومیه و در پی آن ازدیاد تعداد وسایل نقلیه درون شهری، مشکل حمل و نقل و ترافیک را به یکی از اصلی‌ترین مشکلات این شهر تبدیل کرده است. هر چند در سال‌های اخیر در قالب طرح‌های توسعه شهری و نیز طرح جامع ترافیک تدابیری به‌منظور کاهش اثرات این مشکل صورت گرفته، اما تاکنون نتوانسته است موفقیت چندانی در این امر ایجاد کند. بنابراین در این پژوهش سعی شده است تا با روشی توصیفی- تحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی، و نیز با استفاده از مدل جاپای بوم شناختی میزان پایداری هر کدام از شیوه‌های حمل و نقل شهری در شهر ارومیه مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بیشترین میزان جاپای بوم شناختی در شهر ارومیه مربوط به مینی‌بوس ‌(0.00055هکتار) و کمترین مقدار نیز مربوط به موتورسیکلت (0.000016 هکتار) می‌باشد. مقایسه میزان جاپای وسایل حمل و نقل شهری با مقادیر استاندارد نیز حاکی از آن است که به جز اتوبوس، سایر شیوه‌های حمل و نقلی شهر ارومیه از میزان جاپای بیشتری نسبت به استانداردهای جهانی برخوردارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ecological Footprint Assessment of Urban Transportation; New Approach for Sustainability of Urban Transportation Planning)

نویسندگان [English]

  • qiomars habibi 1
  • a r 2
  • m a 2
چکیده [English]

Ecological footprint is an indicator that estimates the pressure of population and industrial processes on ecosystem by evaluating and determining energy and used materials in a city. This indicator has illustrated that both of the energy consumption and exploitation of resources that could be directly linked to any land uses in the city, region or country which can be evaluated. The centralization of services and facilities in Urmia made this city as capital of west Azerbaijan province and as one of the most important cities of the northwest of Iran that can provides services for this part of the country. This centrality can also increase population growth and it turns transportation and traffic issues to one of the main problems of this city. However in recent years in terms of the urban development plan and traffic general plans and with a special emphasis on public transportation, some policies has been taken that aim to alleviate this problem. Therefore, the main purpose of this study is to determine the sustainability amount of various modes of public transportation by means of the ecological footprint model In order to assess the level of sustainability in Urmia city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecological Footprint
  • Transportation
  • Sustainability
  • Urmia city

- فریادی، شهرزاد و پریماه صمدپور، 1388. تعیین تناسب بهینة استفاده از انواع شیوه­های حمل و نقل با هدف کاهش جای پای اکولوژیک در شهر تهران، مجله محیط شناسی، سال سی و ششم، شماره 54، صص 108 – 97.

2- طرح جامع ترافیک شهر ارومیه. 1387. مهندسین مشاور طرح و آمایش.

3.Amekudzi, A., Khisty, C., and Khayesi, M. 2009. Using Sustainability Footprint Model to Assess Development Impacts of Transportation Systems, Journal of Transportation Part A, Vol. 43, pp: 339-348.

4.Bagliani, M., Galli, A., Niccolucci, V., and Marchettini, N. 1998. Ecological Footprint Analysis Applied to a Sub-national Area: the Case of the Province of Sienna (Italy).

5.Barrett, J., Vallack, H., Jones, A., and Haq, G. 2002. A Material Flow Analysis and Ecological Footprint of York. Stockholm Environmental Institute, York.

6.Bell, I., Curry, V., Kuperus, S., Myers, L., Walsh, A. and Walton, S. 2008. An Ecological Footprint Analysis of the Dept. of Zoology, University of Otago, Otago Management Graduate Review,Vol. 6.

7.Chi, G. and Stone, B. 2005. Sustainable Transport Planning: Estimating the Ecological Footprint of Vehicle Travel in Future Years, journal of urban planning and development, Vol. 131, No. 3.

8.Collins, A., Flynn, A., Wiedmann, T., and Barrett, J, 2006. The Environmental Impacts of Consumption at a Sub-national Level. Journal of Industrial Ecology 10, 9–24.

9.Flint, K. 2001. Institutional l Ecological Footprint Analysis–a Case study of University of New Castle, Australia. International Journal of Sustainability in Higher Education 2, 48–62.

10.GFN–Global Footprint Network, 2011. http://www.Footprint network. org/en/index.php.

11.Gottlieb, D., Kissinger, M., Vigoda-Gadot, E., and Haim, A .2012. Analyzing the Ecological Footprint at the Institutional Scale – The Case of an Israeli high-school, journal of Ecological Indicators 18, 91–97.

12.Hadley, S.W., Erickson, III., D.J., Hernandez, J.L., and Thompson, S.L. 2004. Future U.S. energy use for 2000–2025 as computed with temperatures from a global climate prediction model and energy demand model. Paper presented at 24th US AEE/IAEE North American Conference, Washington, DC.

13.Holden, E. 2004. Ecological footprints and sustainable urban form. Journal of Housing and the Built Environment.

14.Kissinger, M., Fix, J., and Rees, W.E. 2007. Wood and Non-wood Pulp production: comparative ecological foot printing on the Canadian prairies. Ecological Economics Vol. 62, pp: 552–558.

15.Kissinger, M., and Gottlieb, D. 2010. Place oriented ecological Footprint Analysis: the case of Israel’s grain supply Ecological Economics, Vol. 69, pp: 1639–1645.

16.Kitzes, J., Peller, A., Godfinger, S., and Wackernagel, M. 2007. Current Methods for Calculating National Ecological Footprint Accounts. Science for Environment and Sustainable Society Vol. 4, pp: 1–9.

17.Moran, D., Wackernagel, M., Kitzes, J.A., Goldfinger, S.H., and Boutaud, A. 2008. Measuring Sustainable Development–Nation by Nation. Ecological Economics Vol. 64, pp: 470–474.

18.Rees, W.E. 1992. Ecological Footprint and Appropriated Carrying Capacity: what urban economics leaves?Environment and Urbanization, Vol. 10, pp: 123-134.

19.Rees, W.E. 2000. Eco-Footprint Analysis: Merits and Brickbats. Ecological Economics, Vol. 32, pp: 371–374.

20.Venetoulis, J. 2001. Assessing the ecological impact of a university: the ecological footprint for the University of Redlands. International Journal of Sustainability in Higher Education 12, 180–196.

21.Wackernagel, M., and Rees, W.E. 1996. Our Ecological Footprint: Reducing Human Impact on the Earth, first ed. New Society Publishers, Gabriola Island, BC, Canada.

22.Wackernagel, M., Onisto, L., Bello, P., Linares, A.C., Falfgn, I.S.L., Garcda, J.M., Guerrero, A.I.S., Guerrero, and M.G.S. 1999. National Natural capital accounting with the ecological footprint concept .Ecological Economics 29, 375–390.

23.Wackernagel, M., Schulz, N.B., Dumling, D., Linares, A.C., Jenkins, M., Kapos, V., Monfreda, C., Loh, J., Myers, N., Norgaard, R., and Randers, J. 2002. Tracing the ecological overshoot of the human economy, Journal of PNAS, Vol. 99, No. 14.