تحلیل راهبردی و مدیریت نوسازی بافت‌های فرسوده(مورد: شاهین‌دژ)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جغرافیا

2 دانشجو

3 کارشناس ارشد

چکیده

بافت فرسوده به سبب قدمت و فقدان برنامه توسعه و نظارت فنی بر شکل‌گیری آن می‌تواند منجر به از بین بردن منزلت آن در اذهان شهروندان شود و لزوم توجه هر چه بیشتر به این بافتها و تامین امکانات بهداشتی-درمانی، بهبود تاسیسات وتجهیزات شهری و غیره در این قبیل مکانها از نیازهای ضروری برای جلوگیری از مهاجرت طبقات مرفه و متوسط از این بافتها و تبدیل شدن آنها به مکان تمرکز فقر می باشد.هدف از این مقاله تحلیل فضایی بافتهای فرسوده در شهر شاهیندژ می باشد. روش پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی و پرسشنامه خانوار و مطالعه میدانی انجام گرفته است. و از شاخص های اقتصادی، کالبدی ،اجتماعی و زیست محیطی که تعداد آنها غالب بر 28شاخص اولیه بود، برای جمع آوری داده ها استفاده شده است.. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از نرم افزاز SPSS استفاده شده است. در نهایت یافته‌ها منعکس کننده این مطالب است که شاخص کالبدی با میزان تاثیر 25.1درصد و شاخص اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به ترتیب با تاثیر (15.33)، (6.9) و (6.66) به عنوان مهمترین معضل در بافت فرسوده شهر شاهیندژ شناخته شدند برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از نرم افزاز SPSS استفاده شده است. در نهایت یافته‌ها منعکس کننده این مطالب است که شاخص کالبدی با میزان تاثیر 25.1درصد و شاخص اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به ترتیب با تاثیر (15.33)، (6.9) و (6.66) به عنوان مهمترین معضل در بافت فرسوده شهر شاهیندژ شناخته شدند و در نهایت برای شناسایی نقاط قوت، ضعف، تهدید و فرصتهای پیش روی بافت فرسوده در شهر مورد مطالعه از مدل(SWOT-AHP) بهره گرفته شد که بهترین راهبرد برای آن، راهبرد تهاجمی انتخاب شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategic analysis and management of the modernization of old (Case: Shahindezh)

چکیده [English]

Old texture due to age And lack of application development and technical supervision of its formation Can lead to the elimination of its status in the minds of the citizens And the need to pay more attention to the textures and the provision of sanitary facilitiesphysical, social, environmental and that they had most of the 28 primary index - health, Improving urban facilities and equipment Etc In such places the needs of affluent and middle classes necessary to prevent the migration of these tissues And they become places of poverty is concentrated.The purpose of this article is Shahindezh spatial analysis Distressed Areas in the city. Material and cross-sectional study And using documents and Inventory study and field study was conducted.The findings reflect the content of the physical indicators of the effectiveness of 25.1% And indicators of economic, social and environmental impact respectively (15:33), (6.9) and (6.66) were identified as the most And economic factors, physical, social, environmental and that they had most of the 28 primary index, was used to collect data. For data analysis software SPSS SPSS is used. The findings reflect the content of the physical indicators of the effectiveness of 25.1% And indicators of economic, social and environmental impact respectively (15:33), (6.9) and (6.66) were identified as the most important issue in the context of the old city Shahindezh And finally to identify the strengths, weaknesses, threats and opportunities facing the worn out tissues studied in the model (SWOT-AHP) was used The best strategy for the offensive strategy was selected.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Management
  • Worn tissue
  • SWOT
  • Shahindezh
  1. ابراهیم‌زاده. عیسی و گل آفرین ملکی. 1391. «تحلیلی بر ساماندهی و مداخله در بافت فرسوده‌ شهری (مطالعه موردی: بافت فرسوده‌ی شهر خرم‌آباد)». پژوهش‌های جغرافیای انسانی. شماره‌ 81. صص 234-217.
  2. ابوطالبی. صابر. 1388. «سیرقانونگذاری برای مدیریت و احیای بافت‌های فرسوده شهری در ایران». ماهنامه اطلاع رسانی. آموزشی و پژوهشی. شماره 40. صص 33-36.
  3. ادیبی سعدی نژاد. فاطمه. 1389. «مفهوم بافت فرسوده و ویژگی‌های آن». ماهنامه اطلاع رسانی. آموزشی و پژوهشی. شماره 54. صص 4-9.
  4. اسدیان. فریده و زهرا سیاحی. 1390. «نقش الگوی مشارکت مردمی در بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده شهری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی مطالعه موردی. محله عامری اهواز» . فصلنامه جغرافیایی آمایش محیط. شماره12. صص 139-163.
  5. اسمعیل‌پور. نجما. محمدحسن رحیمیان و سحر قربانی. 1391. «بازآفرینی بافت­های فرسوده شهری با تاکید بر بسیج اجتماعی؛ مطالعه موردی محله کشتارگاه در شهر یزد». مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه ای. سال چهارم. شماره پانزدهم. صص 123-140.
  6. افروخته. حسن و اصغر عبدلی. 1388. «جدایی گزینی فضایی و نابهنجاری‌های اجتماعی بافت فرسوده. مطالعه موردی: محله باباطاهر شهر خرم آباد». نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. شماره 13. صص53-81.
  7. توکلی نیا. جمیله و علیرضا محمدی. 1389. «اهداف و اصول راهبرد بهسازی. نوسازی و بازسازی مطالعه موردی: بافت مرکزی شهر زنجان». پژوهش­های دانش زمین. سال اول. شماره 1. صص 35-54.
  8. تیموری. پرویز. بیژن رحمانی و شادی عراقی. 1389. «بافت فرسوده ملایر و راه‌های ساماندهی آن». آمایش محیط. دوره 3. شماره 8. صص 117-134.
  9. جهانیان. منوچهر و موسی پژوهان. 1390. «بررسی و طبقه‌بندی انواع بافت­های فرسوده شهری کلانشهر تهران و راهکارهای مداخله در آن». فصلنامه جغرافیای انسانی. سال سوم. شماره دوم. صص 93-106.
  10. حکمت­نیا. حسن و میر­نجف موسوی. 1390. «کاربرد مدل در جغرافیا با تأکید بر برنامه­ریزی شهری و ناحیه­ای». یزد. نشر علم نوین

11. داوودپور. زهره و ملیحه نیک‌نیا. 1390. «بهسازی و نوسازی بافت فرسوده شهری راهبردی به سوی دستیابی به ابعاد کالبدی توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: بافت فرسوده کوی سجادیه)». فصلنامه آمایش محیط. شماره 15. صص 31-59.

12. دویران. اسماعیل. ابوالفضل مشکینی. غلامرضا کاظمیان و زینب علی‌آبادی. 1390. «بررسی مداخله در ساماندهی بافت‌های فرسوده و ناکارامد شهری با رویکرد ترکیبی (نمونه موردی: محله زینبیه زنجان) ». مجله پژوهش و برنامه‌ریزی شهری. سال2. شماره 7. صص 71-90.

13. رستمی. شاه‌بختی و نرگس نظری. 1392. «تحلیل فضایی بافت فرسوده شهری با تاکید بر راهبردهای ساماندهی فیزیکی- فرهنگی (نمونه موردی: شهر اسلام آباد غرب) ». برنامه‌ریزی فضا. سال سوم. شماره اول. صص 36-19.

14. زالی. نادر. حسن دارابی و عسگر میرزایی دورود خانی1392. «بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده محله پیرسرای کلانشهر رشت با رویکرد مشارکت مردمی». مجله پژوهش و برنامه‌ریزی شهری. سال چهارم. شماره دوازدهم. صص 79-94.

  1. زمانی. بهار. مهین نسترن. محمد مسعود و امید خسروی دانش. 1391. «برنامه‌ریزی مسکن با رویکرد توسعه پایدار و با تأکید بر اقشار کم درآمد (مطالعه موردی: کردآباد اصفهان)». فصلنامه ساخت شهری. سال نهم. شماره 19. صص 2-14.

16. زیاری، کرامت‌اله. مصطفی محمدی ده چشمه. احمد پوراحمد و محمدباقر قالیباف. 1391. «اولویت بخشی به ایمن سازی بافت فرسوده‌ی کلان شهر کرج با استفاده از مدل ارزیابی چند معیاری». پژوهش‌های جغرافیای انسانی. شماره‌ی. 79. صص 1-14.

17. سجادی. ژیلا و کاوه محمدی1390. «تحلیل اجتماعی- فضایی در بافت‌های فرسوده شهری مطالعه موردی: بافت مرکزی شهر سردشت». مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری. سال دوم. شماره ششم. صص 55-70.

  1. سرور. رحیم. 1390. «بررسی ظرفیت‌های بافت فرسوده و توانمندسازی آن». جغرافیا. دوره جدید. سال نهم. شماره31. صص 101-124.

19. شفیعی دستجری. مسعود. 1392. «نوسازی بافت‌های فرسوده و ضرورت تغییر نگرش در تهیه و اجرای طرحهای جامع و تفصیلی (نمونه موردی: شهر اصفهان) ». باغ نظر. شماره 24. سال دهم. صص 91-104.

20. شماعی. علی و حمیدرضا تلخابی. 1392. «تعیین اولویت‌های احیاء و مدیریت بهینه نوسازی بافتهای فرسوده مورد مطالعه: بخش مرکزی شهر اراک». فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس. سال پنجم. شماره 18. صص55-72.

21. عباس زادگان. مصطفی. رسول بیدرام و صفورا مختارزاده.1391.«نگاهی ساختاری به اصلاح شبکه معابر در بافت‌های فرسوده جهت حل مشکل نفوذ پذیری و انزوای فضایی این محلات؛ نمونه موردی: بافت‌های فرسوده شهر مشهد». فصلنامه مدیریت شهری. دوره 10. شماره 30. صص 163-178.

  1. عظیمی. آزاده 1389. «دیدگاه‌ها ونظریات بهسازی. نوسازی و مرمت شهری». ماهنامه اطلاع رسانی. آموزشی و پژوهشی. شماره 40. صص17-24.
  2. علی پور. روجا و مسعود خادمی. 1390. «تاثیر ساختارهای میان افزا بر تحرک نوسازی در بافت‌های فرسوده». منظر. شماره 14. صص80-83.

24. عندلیب و علیرضا. محمد مسعود و سوگند یوسفی آذر. 1393. «تاثیر توسعه شهر تهران بر گسترش بافتهای فرسوده (مشکلات و تنگانهای محله هفت چنار- بریانک از منظر گسترش بافت فرسوده)». باغ منظر. شماره 30. سال یازدهم. صص 3-14. 1393.

  1. فرشیدی. حسین. 1389. «رهگیری شیوه‌های مداخله دولت در بافتهای فرسوده شهری». ماهنامه اطلاع رسانی. آموزشی و پژوهشی. شماره 54. صص36-39.

26. فنی. زهره و یدا... صادقی. 1388. توانمندسازی حاشیه نشینان در فرایند بهسازی و نوسازی بافت فرسوده شهری. فصلنامه جغرافیایی آمایش. شماره 7. صص 57-73.

27. کمانرودی کجوری. موسی. 1392. «آسیب‌ها و راهکارهای قانونی- اجرائی تملک املاک واقع در طرحهای ساماندهی بافت‌های فرسوده شهر تهران». مدیریت شهری. شماره 31. صص241-256.

28. لرستانی. اکبر. محمدفعلی. سید جلال حسینی موحد و مریم بیرانوندزاده. 1390. «برنامه‌ریزی استراتژیک جهت ساماندهی بافت‌های فرسوده شهری (مطالعه موردی: بافت فرسوده اطراف مسجد جامع قم)». فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس. سال سوم. شماره7. صص 55-79.

29. محب‌یثرب. نازیلا. 1388 . «مدیریت آمایش بافت‌های فرسوده شهری با تاکید بر بهسازی فضاهای تاریخی و فرهنگی». ماهنامه اطلاع رسانی. آموزشی و پژوهشی. شماره چهلم. صص17-20.

30. محمدی. جمال و سید محمد زواره بیدگلی. 1388. «نگاهی به توسعه درونزای بافتهای فرسوده شهری (با تاکید بر بازنده سازی. بهسازی. نوسازی. بازسازی) و چالش‌های پیش روی آن». فصلنامه سپهر. دوره هجدهم. شماره 70. صص23-29.

  1. مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران. 1390. «بررسی نظام مداخله بهینه برای بهسازی و نوسازی پهنه‌های فرسوده شهر تهران. شهرداری تهران».

32. مسعود. محمد و امیرمحمدمعززی مهرطهران. 1391. «رویکرد دارایی مبنا ره‌یافتی نوین در سامان دهی بافت‌های فرسوده و تاریخی نمونه مورد مطالعه: محله باغ آذری تهران». نشریه مرمت آثار وبافت‌های تاریخی و فرهنگی. سال دوم. شماره سوم. صص 63-78.

33. مطوف. شریف و زهرا خدائی. 1388. «الگوهای رونق بخشی. نوسازی و بهسازی بافت­های فرسوده­ی شهری». فصلنامه مطالعات مدیریت شهری. سال اول. شماره سوم. صص127-148.

34. منزوی. مهشید. محمد سلیمانی. سیمین تولایی. اسماعیل چاووشی. 1389. «اسیب پذیری بافتهای فرسوده بخش مرکزی شهر تهران در برابر زلزله (مورد منطقه 12) ». پژوهش‌های جغرافیایی انسانی. شماره 73. صص 1-18.

  1. مهندسین مشاور شهر و بنیان (1381) و (1385).

36. موحد. علی. محمدعلی فیروزی. رضا زارعی و مسعود ظفری. 1392. «نقش سازمان‌های مردم نهاد برای مشارکت در بازسازی بافتهای فرسوده نمونه موردی: بافت فرسوده‌ی بخش مرکزی شهر اهواز». فصلنامه جغرافیا. دوره جدید. سال یازدهم. شماره36. صص 81-98.

  1. موسوی. سیروس. 1388. «فرسودگی شهری زمینه‌های پیدایش و راهکارهایی رویایی با آن». ماهنامه اطلاع رسانی. آموزشی و پژوهشی. شماره 40. صص4-8.

38. مومنی. مهدی. حسن بیک محمدی و زهره مهدیزاده. 1389. «تحلیلی بر طرح‌های احیاء و نوسازی بافتهای فرسوده نمونه موردی محله جویباره اصفهان». مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای. سال دوم. شماره هفتم. صص31-52.

39. نادری خورشیدی. علی رضا. فریدون درویش زاده و کاوه علی اکبری. 1393. «به طراحی نظام برون سپاری نوسازی بافت‌های فرسوده شهر تهران». اقتصاد و مدیریت شهری. دوره 2. شماره 7. صص101-116.

40. نسترن. مهین و سپیده هوشمندفر. 1389. «برنامه ریزی استراتژیک جهت ساماندهی قسمتی از بافت فرسوده شهر ارومیه». فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی. سال اول. شماره 3. صص 61-72.

  1. Carmon, N. 1999. "Three generations of urban renewal policies: Analysis and policies Implications".
  2. Goncalves, L., Fonte, C., Julio, E., and Caetano, M. 2009. "Assessment of the State of Conservation of Buildings through Roof Mapping Using Very High Spatial Resolution Images". Construction and Building Materials. 23: 2795-2802.
  3. Hall, P.1995. "Towards a General Urban Theory". New York University site, Longman Australia publishers. 31 p.
  4. Salvatore, N. 2010. "Render in urban planning (new approach)", michican, kliwan press.
  5. Trancik, R, 1981, "finding lost space theories of urban design".
  6. Un-Habitat, 2003. "THE un- habituate strategic Vision, the United Nations human settlements program", Nairobi, Kenya.
  7. Vosconcellos, M., and AnaMria, V. 2009." Partnership, Empowerment and local development", Interacoes, Campo Grande, 133-134.