واکاوی « شبکه مقاصد متن فضایی‌گردشگری» در استان گلستان (خوانشی پساساختاری)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم گردشگری ـ موسسه آموزش عالی حکیم جرجانی گرگان

2 دانشجوی دکتری جغرافیا ـ دانشگاه شهید بهشتی تهران

3 کارشناس ارشد مدیریت جهانگردی ـ موسسه آموزش عالی حکیم جرجانی گرگان

چکیده

نگرش پساساختاری و رویکرد متن محوری به گردشگری به عنوان یک متن فضایی که تولید ، مهیا و عرضه می شود، ارتباطات استراتژیک بین عناصر مختلف و توجه به همکاری ذی نفعان در فرآیند برنامه ریزی و توسعه ؛ رکن اساسی توسعه گردشگری به حساب می آیند. این ارتباط ریزوم حول محور شبکه مقاصد متن فضایی گردشگری شکل می گیرد. از منظر این تئوری است که می توان همپیوندهای متن فضایی گردشگری را در بینامتن های منطقه ای مورد واسازی قرار داده و از طریق به شناسایی و مهیا نمودن نیازها و خواست گردشگران ، برقراری امکانات و تسهیلات مناسب با نیازها و اطلاع رسانی به گردشگران جهت انتخاب مسیر مناسب اقدام نمود. در این راستا جهت خوانش متن فضایی گردشگری در استان گلستان با تاکید بر ترسیم شبکه مقاصد متن فضایی گردشگری با استفاده از روش تحقیقی تحلیلی ـ توصیفی انجام گرفته که با بهره گیری از نظریه شبکه، روش دلفی و تکنیک گلوله برفی و با پرسش از متخصصان در مقیاس منطقه ای و ملی ، شبکه مقاصد متن فضایی گردشگری در استان گلستان در ابعاد مختلف ترسیم گردید.نتایج نشان می دهد که اندازه تراکم شبکه مقاصد گردشگری در این تحقیق برابر با 0.437 می باشد . با توجه نسبتاً نزدیک به میانه ( 0.5 ) می توان متصور شد که این شبکه ، دارای تراکم کمتری است. ضریب خوشه بندی حاصل برابر با 0.678 ، که نسبتاً بالاست که نشان دهنده تمایل بالای مقاصد برای تشکیل خوشه در شبکه می باشند. یعنی ارتباط با اطمینان مشترک بین مقاصد گردشگری تشکیل شود. همچنین چهار مقصد متن فضایی گردشگری استان گلستان، برج قابوس گنبد با 78.002% و بازارچه اینچه برون آق قلا با 44.446% ، جنگل ناهار خوران گرگان با 23.549% و اسکله بندرگز با 18.882% با دارا بودن بیشترین مرکزیت بینابینی می توانند به عنوان مقاصدی باشند که گردشگران می توانند برای انتخاب مقصد گردشگری بعدی از آنها عبور کنند و با توجه به مرکزیتی 100% دارای بالاترین مرکزیت نزدیکی هستند.این بدان معنی است که این چهار مقصد دارای فاصله کوتاهتری نسبت به هر یک از مقاصد مجاور خود را دارند و دارای مرکزیت بیشتری هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The research of “Tourism spatial text destinations network “in Golestan province (Post-Structural Reading)

نویسندگان [English]

  • mehdi saghaii 1
  • zohreh javanbakht 2
  • alireza eslami 3
چکیده [English]

Post-structural theory and text based approach of tourism are produced, and provided as a spatial text strategic communication between different elements and attention to cooperation of beneficiary in planning and development process are accounted as essential part of tourism development. This communication is formed around of tourism spatial text destinations network. Based on this theory perspective we can put tourism spatial text associations in regional Intertextual deconstruction to this method, we can proceed to identify and provide tourist’s needs and requirements, providefacilities according to the needs and inform tourists about choosing the appropriate path. When using network theories which have complex processes, reading destinations network in tourism spatial text would be enabled and through this we can try to read tourism space text in regional scale to make tourism stable.
Regard to this, in order to reading tourism spatial text in Golestan province with emphasis on drawing tourism spatial text destinations networkby descriptive- analysis research method have been done, tourism spatial text destinations network in Golestan is drawn in different dimension by utilizing network theory, Dolphin method and snowball technique and by asking experts in national and regional scale. The results show that the density value of the tourism destinations network in this research is 0.437. With relatively close attention to mean, we can suppose that this network has lower density. The resulted clustering coefficient is 0.678 which is rather high and shows high trend of destinations toorganizecluster in the network. This means the establishment of relationship with common trust (confidence)between tourism destinations. In addition, four space text destinations of Golestan including Gonbad-e Qabus Tower with 78.002%, IncheboronAqqalamarket with 44.446%, Gorgan Nahar Khoran forest with 23.549% and Bander Gaz Port waterfront with 18.882% having the most intermediate centrality can be the destinations through them the tourists can pass to choose the next tourism destination and based on 100% centrality they have the highest proximity centrality. This means that these four destinations have a shorter distance compared to each of the nearbydestinations and have more centrality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • spatial text
  • Tourism destinations
  • Post- structural
  • Network Theory
  • Golestan province
  1. آذرباد،نسرین، سلمانی، محمد، سید حسن مطیعی لنگرودی، و عبدالرضا رکن الدین افتخاری. 1389. تحلیل شبکه سکونت گاهی با تأکید بر جریانهای جمعیتی در شهرستان فیروزکوه، پژوهشهای جغرافیای انسانی، دوره 42، شماره 72، دانشگاه تهران
  2. رضوانی، محمدرضا، مهدی حسام و‌هادی کریمی. 1393. تحلیل شبکه در گردشگری، چاپ اول، تهران: انتشارات مهکامه
  3. رنجبریان،بهرام و محمد زاهدی. 1388. خدمات صنعت گردشگری، اصفهان، انتشارات چهارباغ.
  4. سازمان جهانی جهانگردی. 1381. برنامه ریزی ملی و منطقه ای جهانگردی، ترجمۀ محمود عبداله زاده، چاپ اول، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  5. سپهری، محمد مهدی و بابایی، ادریس 1389. واکافت شبکه مقاصد گردشگری،رویکردی تئوری تحلیل شبکه‌های اجتماعی، هفتمین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی اصفهان، شناسه 1817.
  6. سقایی، مهدی و سید دانا علیزاده. 1392.امکان سنجی محصول گردشگری در شهرستان پاوه، فضای جغرافیایی، دوره 13، شماره41، دانشگاه آزاد اسلامی اهر.
  7. سقایی، مهدی. 1393. صورتبندی واسازی در تکاپوی نظری جغرافیای رادیکال، در : جستارهای در فلسفه جغرافیا، چاپ اول، تهران،  انتشارات انجمن ژئوپلتیک ایران.
  8. سقایی، مهدی نودهی، فرامرز، جوانبخت، زهره و طباطبایی، محمدباقر. 1391. متن فضایی زیارت امام رضا(ع)، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره ششم، شماره 3 و 4.
  9. سقایی، مهدی و مسعودی، محمدباقر. 1393. اکوسیستم‌های طبیعی و اکوتوریسم با تاکید بر ایران، چاپ اول، تهران، انتشارات مهکامه.

10. سقایی، مهدی، زهره جوانبخت قهفرخی و محدثه عیدی. 1395. ارزیابی شکل گیری گردشگری اجتماع محور در استان گلستان، فصلنامه جغرافیا، سال چهاردهم، شماره 49، تهران.

11. ضرغام بروجنی، حمید، ایوبی یزدی و تقی اکبرپور. 1390. مشارکت ذی نفعان در توسعه گردشگری پایدار جایگاه مدیریت چالش‌ها، همایش مدیریت و توسعه پایدار گردشگری، چالش‌ها و راهکارها،تهران،دوم مهر ماه.

12. محمدی کنگرانی،حنانه، اردشیر شایسته، ارشک حلی ساز و دیبا غنچه‌پور. 1393. ترسیم و تحلیل شبکه‌های ارتباطی میان شاغلان بخش گردشگری با استفاده از رویکرد تحلیل شبکه‌ای؛ مطالعه موردی روستای طبل جزیره قشم، پژوهش‌های فرهنگی هرمزگان، شماره 8 و 9، بوشهر.

13. مطیعی لنگرودی، سیدحسن، مجتبی قدیری معصوم و آئیژ عزمی. 1390.  نقش بازارهای دوره ای محلی در توسعه گردشگری محلی، مطالعه موردی: استان گیلان، فضای جغرافیایی، دوره 13، شماره 43، دانشگاه آزاد اسلامی اهر.

  1. میرمحمد صادقی، میلاد. 1393. تحلیل شبکة اجتماعی با  NodeX، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاهی کیان.
    1. Ahmad, G. and Morrison, A. 2004. Small firm social networking in tourism and hospitality. Tourism: State of the ArtII, refereed papers. Glasgow: University of Strathclyde.
    2. Baggio, R., & Cooper, C. 2008. Proceedings of the IASK Advances in Tourism Research (ATR2008), Aveiro, Portugal, 26-28 May, 44-53.
    3. Baggio, R. 2008. Symptoms of complexity in a tourism system. Tour. Anal. 13(1), 1–20
    4. Barnard,Alan, Jonatjan Spencer. 1996. Encyclopedia of Social and Cultural Anthrophology , Routledge
    5. Beerli, A. and Martin, J.D. 2004. Tourists’ characteristics and the perceived image of tourist destinations: A quantitative analysis—a case study of Lanzarote, Spain. Tourism Management, 25.
    6. Bernardes, A.T., Stauffer, D. and Kertész, J. 2002. Election results and the Sznajd model on Barabasi network. The European Physical Journal B, 25: 123-127.
    7. Bjork, P. and Virtanen, H. 2005. What tourism project managers need to know about co–operation facilitators? Scandinavian Journal ofHospitality and Touris, 5: 212-30.
    8. Borgatti, S. 2005. Centrality and Network Flow, Social Networks. 27: 55-71.
    9. Borgatti, S.P., Everett, M.G. and Freeman, L.C. 2002. UCINET 6 for Windows: Software for Social Network Analysis. Analytic Technologies, Harvard, MA
    10. Borgatti, S.P., Everett, M.G. and Shirey, P. 1990. LS sets, lambda sets and other cohesive subsets. Soc. Netw. 12: 337–357.
    11. Borgatti, S.P., Everett, M.G.1992. Notions of positions in social network analysis. Social. Method. 22: 1–35.
    12. Brandes U. and Erlebach Th. 2005. Network analysis- Methodological foundations, Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
    13. Buhalis, D. 2000. Marketing the Competitive Destination of the Future. Tourism Management, 21: 97-116.
    14. Burt, R.S. 1982. Toward a structural theory of action. New York: Academic Press.
    15. Burt, R.S. 1992. Structural holes: The social structure of competition. Cambridge: Harvard University Press.
    16. Butler, R.W. 1980. The concept of a tourist area cycles of evolution: Implications for management of resources. Canadian Geographer, 24(1): 4–12. k
    17. Carlsen, J.1999. A systems approach to island tourism destination management. Syst. Res. Behav. Sci. 16(4): 321–327
    18. Carson, D. and Waller, I. 2002. The nature of drive tourism in Australia.In D. Carson, I. Waller, & N. Scott (Eds.), Drive tourism: Up the walland around the bend (pp.1-10) Melbourne: Common Ground Publishing
    19. Castlles, M. 2005. The Information Age: Economy, Society and Culture (The Rise of the Society Network), Vol. 1, Tarhe No, Tehran
    20. Chandler J. 2008. Introduction to Network Theory. American Marketing Association, Available in:www.marketingpower.com
    21. Cilliers, P. 1998. Complexity and postmodernism: Understanding complex systems.London: Routledge.
    22. Degenne, A. and Forse, M. 1999. Introducing social networks. London: Sage Publications.
    23. Douglass, M. 1998.A Regional Network Strategy for Reciprocal Rural- Urban Linkages: An Agenda for Policy Research with Reference to Indonesia, Third World Planning Review,. 20 (1).
    24. Douglass, M. 1999. Rural-Urban Integration and Regional Economic Resilience: Strategies for the Rural-Urban Transition in Northeast Thailand, Department of Urban and Regional Planning University of Hawaii.
    25. Ermen, D.F. 2011. A Framework for Tourism Destination Marketing in Network Destination Structures (Thesis, Doctor of Philosophy). University of Otago. Retrieved from http://hdl.handle.net/10523/1751.
    26. Fukugawa, N. 2006. Determining Factors in Innovation of Small Firm Networks: A Case of Cross Industry Groups in Japan, Small Business Economics, 27(2): 91-183.
    27. Gardner, D.M. 1987. Product life cycle: A critical look at the literature. In M. Houston (Ed.), Review of Marketing (pp. 162-194). Chicago: American Marketing Association.
    28. Gunn, C.A. 1997. Vacations cape, Developing Tourist Areas. Washington, DC: Taylor & Francis.
    29. Gunn, C.A., and Var, T. 2002. Tourism planning: basics, concepts and cases (4th ed.). New York: Routledge.
    30. Hagget, P. 2001. Geography: A Global Synthesis, Printed and bound in Italy by G. Canale &C.S.P.A.
    31. Halme, M. 2001. Learning for sustainable development in tourism networks, Business Strategy and the Environment Volume 10, Issue 2, pages 100–114, March/April
    32. Jones, Q. 1997. Virtual-Communities, Virtual Settlement & Cyber Archaelogy: A Theoretical Outline. Journal of Computer Mediated Communication [On-line], 3(3). Retrieved August 2002, from http://www.ascusc.org/jcmc/vol3/issue3/jones.html.
    33. Knoke, D. and Burt, R.S. 1983. Prominence. In R. S. Burt, & M. J.Minor (Eds.), Applied network analysis. Beverly Hills, CA: Sage Publications.
    34. Leiper, N. 1990. Partial industrialization of tourism systems”. Annals of Tourism Research, 17 (4): 600–605.
    35. Levin, S,A. 2003. Complex adaptive systems: Exploring the known, the unknown and the unknowable. Bulletin of the American Mathematical Society 40(1): 3-19k.
    36. Lynch, P. 2000. Networking in the homestay sector, The Services Industries Journal, 20(3): 95–116
    37. Morrison, A., Lynch, P. and Johns, N. 2004. International tourism networks. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 16(3): 197-202.
    38. Newman, M.E.J. 2010. Networks An Introduction. New York. Oxford University Press.
    39. Novelli, M., Schmitz, B., and Spencer, T. 2006. Networks, clusters and innovation in tourism: AUK Parkhe A., Wasserman S. and Ralson, D.A. 2006. New Frontiers in Network Theory Development, The Academy of Management Review , 31 (3): 560-568.
    40. Porter, M.E. 1990. The Competitive Advantage of Nations. London: MacMillan & Co.
    41. Porter, M.E. 1998. Clusters and the New Economics of Competition. Harvard Business Review, 76 (6): 77-90.
    42. Ritchie, J.R B. and Crouch, G.I. 2003. The Competitive Destination: A Sustainable Tourism Perspective. Oxon, UK: CABI Publishing.
    43. Ritchie, R.J.B. and Ritchie, J.R.B. 2002. A framework for an industry supported destinationmarketing information system. Tourism Management, 23: 439-454.
    44. Rosario D’Agata Simona Gozzo Venera. 2012. Network analysis approach to map tourism mobility, University of Catania, Catania, ItalyTomaselli
    45. Rossello J. and Saenz-De-Miera O. 2011. Road accidents and tourism: The case of the Balearic Islands (Spain), Accident Analysis and Prevention, 43: 675–683.
    46. Ruggieri Giovanni e Iannolino Salvatore. 2014. Network analysis of a tourist destination”, Revista Turydes: Turismo y Desarrollo, NO. 17. En línea
    47. Schucan, C. 1998. The role of an information concept in relation to destination management. In D. Buhalis, A.M. Tjoa & J. Jafari (Eds.), Information and Communication Technologies in Tourism 1998: Proceedings of the International Conference in Istanbul, Turkey (pp. 84-94). Wien: Springer.
    48. Scott, N., Cooper, C. and Baggio, R. 2008. Network Analysis and Tourism: From Theory to Practice (Aspects of Tourism) Channel View Publications
    49. Scott, N., Cooper, C. and Baggio, R. 2008. Destination networks. Four Australian cases. Annal. Tour. Res. 35(1): 169.
    50. Shih, H. 2006. Network characteristics of drive tourism destinations: an application of network analysis in tourism. Tour. Manag. 27
    51. Skinnere Malcom, et al. 1997. Dictionary of Geography,Fitzroy Dearborn
    52. Smeral, E. 1998. The Impact of globalization on small and medium enterprises: New challenges for tourism policies in European countries. Tourism Management, 19(4): 371-380
    53. Tinsley, R. and Lynch, P. 2001. Small tourism business networks and destination development, International Journal of Hospitality Management, 20(4): 67–378.
    54. UNWTO. 1995. Concepts, Definitions, and Classifications for Tourism Statistics. TechnicalManual No. 1. Madrid: World Tourism Organization.
    55. UNWTO. 1999. Tourism Satellite Account (TSA): The Conceptual Framework. Madrid: World Tourism Organization.
    56. UNWTO. 2000. Basic References on Tourism Statistics. Madrid: World Tourism Organization.
    57. UNWTO. 2002. Tourism proves as a resilient and stable economic sector. Retrieved July, 2004, fromhttp://www.worldtourism.org/newsroom/Releases/more_releases/june2002/data.htm.
    58. Van Mieghem, P. 2011. Graph Spectra for Complex Networks. Cambridge University Press, Cambridge, U.K.
    59. Wasserman, Stanley, and Faust, K. 1994. Social Network Analysis: Methods and Applications, Cambridge: Cambridge University Press.