آمایش ژئومورفولوژیکی جهت توسعه مناطق مسکونی بر اساس تلفیق مدل فازی و ANP (مطالعه موردی: جنوب استان خراسان رضوی)

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی(ژئومورفولوژی)، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی گروه جغرافیای دانشگاه جامع امام حسین ع

3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

چکیده

مطالعه و شناخت عوامل ژئومورفولوژیک محدودکننده در شکل‌گیری سکونتگاه‌های جدید و همچنین مدیریت سوانح طبیعی امری ضروری و لازم می‌باشد. بر این اساس در تحقیق حاضر به آمایش ژئومورفولوژیکی مناطق مسکونی جنوب استان خراسان رضوی جهت توسعه مناطق مسکونی پرداخته شده است. روش کار به‌گونه‌ای است که ابتدا لایه‌های اطلاعاتی تهیه و به‌صورت فازی‌شده و قابل مقایسه در آمده‌اند، سپس با استفاده از مدل ANP ارزش هر کدام از لایه‌ها محاسبه شده است. در نهایت هر کدام از لایه‌ها در نرم‌افزار ARC GIS در وزن بدست آمده از طریق مدل‌ANP ضرب شده و با استفاده از منطق فازی این لایه‌های اطلاعاتی با هم تلفیق شده‌اند. در نهایت پس از همپوشانی، نقشه مناطق مساعد برای توسعه مسکونی در منطقه مورد مطالعه بر اساس تلفیق دو مدل فازی و ANP بدست آمده است. بر طبق نتیجه نهایی مناطق مساعد برای اهداف توسعه مسکونی به پنج طبقه تقسیم شده است. نتایج نشانگر نامساعد بودن شرایط ژئومورفولوژیکی بخش زیادی از منطقه جهت فعالیت‌های ساخت‌وساز و ایجاد سکونتگاهی جدید می‌باشد. حدود 59 درصد مساحت منطقه مورد مطالعه که دارای مساحتی حدود 17545 کیلومترمربع، در طبقات بسیار نامناسب و نامناسب واقع شده و حدود 5/19 درصد مساحت منطقه مورد مطالعه که دارای مساحتی در حدود 5786 کیلومترمربع می‌باشد، در طبقات بسیار مناسب و مناسب قرار گرفته است که نشان از محدود بودن مکان‌های مناسب با توجه به شرایط ژئومورفولوژیکی منطقه جهت فعالیت‌های ساخت‌وساز و ساخت نواحی سکونتگاهی جدید می‌باشد. منطقه مورد مطالعه از نظر توان ژئومورفولوژیکی با محدودیت های زیادی به دلیل وجود واحدهای کوهستان، تپه ماهور و تپه های ماسه ای رو برو می باشد که لازم است برنامه ریزان امر در طرح‌های توسعه‌ای مد نظر قرار دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geomorphological planning for residential development based on combining the fuzzy model and ANP (Case Study: South of Razavi Khorasan province)

نویسندگان [English]

  • Anvar Moradi 1
  • Abbas Alipour 2
  • Hamid Ganjaeian 3
1 Department of physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran
2 Faculty Member of Imam Hossein University (AS)
3 Department of Physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran
چکیده [English]

Study and understanding of geomorphological factors limiting the formation of new settlements as well as natural disaster management is the essential and necessary. On this basis, in the present study the territoial planning geomorphological residential areas south of Razavi Khorasan province has been the development of residential areas. Methods such is, the first layer of information provided, and fuzzy and have been comparable then, using ANP model calculated the value of each of the layers. Finally, each of the layers in Arc GIS software using the command Raster calculator in weight obtained by ANP model multiplied and using fuzzy logic data layers are combined. Finally after the overlay, map of suitable areas for urban development in the study area based on combining the fuzzy model and ANP have been obtained. According to the final result of suitable areas for purposes of urban development is divided into five class. Reviews zoning map and the classes it represents unfavorable geomorphological conditions much of the area for construction activities and the creation of new settlements. Approximately 59 percent of the study area which has an area of about 17545 square kilometersm, the classes are very unsuitable and unsuitable located and approximately 19.5 percent the study area has an area of about 5786 square kilometers is The classes are very suitable and suitable are located, Which indicates the limitation of appropriate places according to the geomorphological conditions area for construction activities and construction of new residential areas. The studied area is geomorphologically potent with a lot of restrictions due to the presence of mountainous, hills and sand dunes that need to be considered by planners in development projects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • geomorphology
  • Residential development
  • Fuzzy
  • ANP
  • Khorasan Razavi