شبیه‌سازی جدایی‌گزینی شهری با به ‌کارگیری مدل‌سازی عامل مبنا. مطالعه موردی: مادر شهر شیراز

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری- دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

امروزه به‌صورت کلی، به موضوع جدایی‌گزینی در شهر به‌عنوان یک معضل نگریسته می‌شود و به طبیعت، علل و نتایج ناشی از آن پرداخته می‌شود. می‌توان به‌آسانی ایده‌های مرتبط با جدایی‌گزینی را در اصطلاحات و شاخص‌های کاملاً اجتماعی و اقتصادی فرمول‌بندی نمود، بدون اینکه توجهی به موضوع فضا داشته باشیم. اما جدایی‌گزینی یک اصطلاح و مفهوم فضایی نیز هست. جدایی‌گزینی در بسیاری از شهرهای کشورهای درحال‌توسعه، به‌عنوان یک پدیده‌ی معمول در حال افزایش است. در پژوهش حاضر، یک شبیه‌سازی شهری با کمک سیستم‌های عامل مبنا برای بررسی چگونگی جدایی‌گزینی آتی طبقات مختلف اقتصادی و اجتماعی ساکنین شهر شیراز ارائه‌شده است که در آن طراحی رفتار عوامل مبتنی بر تئوری مدل جدایی‌گزینی اسکلینگ می‌باشد و از نرم‌افزار پرکاربرد شبیه‌سازی اجتماعی Repast برای این منظور بهره گرفته‌شده است. درمجموع، نتایج پژوهش نشان می‌دهد اکثر خانوارهای متعلق به سه پایگاه اجتماعی– اقتصادی ساکن در شهر شیراز، بخش قابل‌توجهی از بلوک‌های آماری فعلی خود را نیز در پایان 16 گام اجرای شبیه‌سازی حفظ می‌نمایند. همچنین، به نظر می‌رسد پایگاه اجتماعی– اقتصادی متوسط نوعی تمایل به سکونت در نواحی شرقی شهر پیدا خواهد نمود. پایگاه اجتماعی– اقتصادی بالا، حرکت به سمت مناطق درونی‌تر بافت شهری و نیز به سمت شمال غربی شهر شیراز را ادامه خواهد داد و پایگاه اجتماعی– اقتصادی پایین، نوعی تمایل به سکونت در نواحی غربی شهر پیدا خواهد نمود. لذا، می‌توان گفت با استمرار وضعیت فعلی، انتظار تغییر و تحول جدی در نظام استقرار پایگاه‌های مختلف اجتماعی– اقتصادی در شهر شیراز و نیز تعدیل میزان جدایی‌گزینی مسکونی در آینده این شهر، غیرمحتمل به نظر می‌رسد. مگر اینکه سیاست‌گذاری‌های شهری از قبیل توجه به بافت‌های فرسوده و نابسامان شهری، حاشیه‌نشینی، رشد هوشمند شهری و ... بتواند تحولاتی را در این روند به وجود آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Simulation of urban segregation by Agent-Based Modeling Case study: Shiraz Metropolis

نویسنده [English]

  • Mohammad Amin Attar
Ph.D student of Geography and Urban Planning, University of Mohaghegh Ardebili
چکیده [English]

Today the segregation is posed in a more general form as the problem in the city and to consider the its nature ,its causes and its consequences. We can easily formulate ideas about segregation purely in terms of social and economic factors without invoking space. But segregation is a spatial term. The urban segregation is becoming increasingly a common phenomenon in many cities in developing countries. this study presents an urban simulation of economic and social segregation of different classes of residents in Shiraz city by using of agent-based modeling that its designing is based on Schelling model about segregation. for this purpose, the study is used the useful Repast software(one of the social simulation softwares). In total, the results of the research show that all of the three socio-economic groups have maintained the significant portion of their statistical blocks in the end of the simulation. This reflects the prevailing high segregation in the city of Shiraz. Also, the medium socio-economic group will tend to live in the eastern part of Shiraz. The high socio-economic group will continue to move toward the inner urban areas and the northwest of the city. The low socio-economic group will tend to live in the western parts of the city and in return, it will lose a significant number of its blocks in the eastern part of the city. In addition, the lowest amount of displacement of urban households in Shiraz city, will be belonged to the high socio-economic group. In return, the households of the middle and the low socio-economic groups, in the situation is almost similar to each other, have to more displacement for achieving their ideal status.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Agent-Based Modeling"
  • "Schelling Model"
  • "Shiraz City"
  • "Simulation"
  • "Urban segregation"
  1. تقوایی، مسعود. 1389. بررسی عوامل مؤثر بر میزان جرم در مناطق مختلف شهر شیراز. فصلنامه علوم اجتماعی تهران، شماره چهل‌وهشت، تهران.
  2. روستایی، شهریور. 1390. ارزیابی عدالت فضایی در پراکنش خدمات شهری مطالعه موردی کلانشهر تبریز. آمایش جغرافیایی فضا، سال سوم، شماره دهم، گلستان.
  3. شهرداری شیراز. 1393. سالنامه آماری شیراز. مدیریت آمار، فناوری و سامانه اطلاعات مکانی، شیراز.
  4. مرکز آمار ایران. 1390. سالنامه آماری استان فارس. فصل دوم: جمعیت، انتشارات مرکز آمار ایران، تهران.
5. Bolt, Gideon. 1998. On The Social Significance Of Spatial Location. Spatial Segregation and Social Inclusion, Housing and the Built Environment, 13: 1.

6. Brown, Lawrence A. 2006. Spatial Segregation. Segregation Indices and the Geographical Perspective, Popul. Space Place 12: 125–143.

7. Chao-lin, GU. 2001. Social Polarization And Segregation In BEIJING, Chinese Geographical Science, 11 (1): 17-26.

8. Clark, W.A.V. 1991. Residential Preferences and Neighbourhood Racial Segregation: A Test of the Schelling Segregation Model, Demography, 28(1): 1-19.

9. Conte, R. 1997. Simulation Social Phenomena. Springer, Berlin.

10. Crooks, A. 2008. Key challenges in agent-based modelling for geo-spatial simulation. Computers, Environment and Urban Systems, 32: 417-430.

11. Gilbert, Nigel. 2005. Simulation for the Social Scinetist. NewYork: Open University Press.

12. Gordon, A. 2009. Future Savvy. American Management Association Press, New York.

13. Hillier, Amy. 2007. Agent-based Modeling of Urban Phenomena in GIS, Masters in Urban Spatial Analytics University of Pennsylvania.

14. Hillier, Bill. 2007. The Spatial Syntax of Urban Segregation. Progress In Planning, Vol. 67, Issue 4(month 2007).

16. Hutchens, R. 2006. Measuring Segregation when Hierarchy Matters. Ithaca, NY: Cornell University.

17. Kempen, E.T. 1994. The dual city and the poor: social polarization, social segregation and life Chances [J]. Urban Studies, 3(7): 995-1015.

18. Lehrer, W. 2003. Crossing the BLVD: Strangers, Neighbors, Aliens in a New America. W.W. Norton: New York.

19. Ligmann-Zielinska, A. 2010. Exploring normative scenarios of land use development decisions with an agent-based simulation laboratory. Computers, Environment and Urban Systems, 34: 409–423.

20. Mathur, P. 2007. Agent-based Modeling of Urban Phenomena in GIS, submitted in fulfillment of Masters in Urban Spatial Analytics University of Pennsylvania

21.Miller. 2007. Complex Adaptive Systems: An Introduction to Computational Models of Social Life, Princeton University Press.

22.North, M. 2006. Experiences Creating Three Implementations of the Repast Agent Modeling Toolkit. ACM Transactions on Modeling and Computer Simulation, 16(1): 1–25.

23.Pancs, R. 2007. Schelling’s spatial proximity model of segregation revisited. Journal of Public Economics, 91(1-2): 1-24.

24.Schelling, T.C. 2006. Some Fun, Thirty-Five Years Ago, in Tesfatsion, L. and Judd, K.L. (eds.), Handbook of Computational Economics: Agent-Based Computational Economics, North-Holland Publishing, Amsterdam, Netherlands, pp. 1639-1644.

25.Schelling, T.C. 1971. Dynamic Models of Segregation. Journal of Mathematical Sociology, 1: 143-186.

26.Schelling, T.C. 1969. Models of Segregation. The American Economic Review, 59: 488-493.