مجله آمایش جغرافیایی فضا

مجله آمایش جغرافیایی فضا

سنجش احساس تعلق به سرزمین در میان اقوام مختلف استان گلستان و تأثیر آن بر امنیت ملی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
حسین عموزاد مهدیرجی
گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.30488/gps.2024.427777.3697
چکیده
اهمیت مسئله قومیت به حدی است که می‌تواند امنیت ملی کشورها را تضمین یا تهدید نماید. ایران کشوری متنوع از نظر قومی می‌باشد که ویژگی‌های متمایزکننده اقوام از یکدیگر در این کشور بیشتر بر مؤلفه‌های تنوع نژادی، زبانی، مذهبی و فرهنگی متمرکزشده است. سکونت قومیت‌های ایرانی عمدتاً در مناطق مرزی و هم‌جوار با کشور هم‌زبان خود، زمینه مناسبی را برای بحران‌های قومی و متأثر ساختن امنیت ملی کشور فراهم می‌آورد؛ لذا با توجه به تنوع قومی در استان گلستان و همچنین هم‌مرز بودن این استان با کشور ترکمنستان، هدف از این پژوهش بررسی مؤلفه‌های احساس تعلق به سرزمین در بین اقوام مختلف که بر امنیت ملی تأثیرگذار هستند. روش انجام پژوهش از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی است. داده‌ها به روش پیمایشی و مبتنی بر پرسشنامه و مشاهدات میدانی جمع‌آوری شد. تعداد جامعه آماری (1093259) نفر که شامل تمام اقوام استان و حجم نمونه بر اساس جدول مورگان 384 نفر می‌باشند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در بین اقوام مختلف استان گلستان، قومیت ترکمن با ضریب کندال (870/0) و میانگین رتبه‌ای کروسکال والیس (95/193) دارای قوی‌ترین و بالاترین تعامل میان قومی بر اساس احساس تعلق به سرزمین را دارد و قومیت‌های سیستانی، قزاق، ترک و بلوچ در رتبه‌های بعدی قرار دارند. نتیجه اینکه قومیت‌های مختلف علی‌رغم اینکه در یک منطقه جغرافیایی زندگی می‌کنند اما از دیدگاه این اقوام انسجام و همبستگی میان قومیت‌ها ضمن اینکه تعاملات را بین خودشان و دیگر اقوام در سطح استان افزایش می‌دهد باعث افزایش امنیت در کشور می‌شود.
کلیدواژه‌ها
تعلق به سرزمین
اقوام
امنیت ملی
استان گلستان

موضوعات

عنوان مقاله English

Measuring the sense of belonging to the land among different ethnic groups of Golestan province and its impact on national security

نویسنده English

hossein amoozad mahdirji
Department of Geography, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

The importance of the issue of ethnicity is such that it can guarantee or threaten the national security of countries. Iran is an ethnically diverse country, and the distinguishing features of ethnic groups in this country are mostly focused on the components of racial, linguistic, religious and cultural diversity. The residence of Iranian ethnic groups mainly in the border areas and adjacent to their co-speaking country provides a suitable ground for ethnic crises and affecting the country's national security; Therefore, considering the ethnic diversity in Golestan province and the border of this province with Turkmenistan, the purpose of this research is to examine the components of the sense of belonging to the land among different ethnic groups that affect national security. The research method is descriptive-analytical in nature and practical in terms of purpose. The data was collected by survey method and based on questionnaire and field observations. The number of the statistical population (1093259) includes all ethnic groups of the province and the sample size is 384 according to Morgan's table. The findings of the research show that among the different ethnic groups of Golestan province, the Turkmen ethnicity has the strongest and highest inter-ethnic interaction based on the sense of belonging to the land, with Kendall's coefficient (0.870) and Kruskal Wallis' average rank (193.95), and Sistani ethnic groups, Kazakhs, Turks and Baloch are in the next ranks. The result is that despite the fact that different ethnic groups live in the same geographical area, from the point of view of these ethnic groups, cohesion and solidarity between ethnic groups, while increasing interactions between themselves and other ethnic groups at the provincial level, increases security in the country.

کلیدواژه‌ها English

Belonging to The Land
Nations
National Security
Golestan Province
احمدی پور، زهرا؛ حیدری موصلو، طهمورث و حیدری موصلو، طیبه. (1389). تحلیل قومیت و هویت قومی در ایران: جهت امنیت پایدار. فصلنامه انتظام اجتماعی، 2(1)، 62-35.
احمدی پور، زهرا؛ حیدری موصلو، طهمورث و میرجمالی، اکبر. (1390). تبیین عوامل ناامنی در جنوب شرقی ایران. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، 2(27)، 44-12.
امیر احمدی، رحمت الله و اصغری، علی اصغر. (1396). فاصله قومی و عوامل مؤثر بر آن در کشور ایران با تأکید بر استان گلستان. فصلنامه مطالعات سیاسی،10(38)، 49-76.
آذرشب، محمدتقی؛ نجم‌آبادی، مرتضی و بخشی تلیابی، رامین. (1396). جایگاه امنیت در مکتب کپنهاک: چارچوبی برای تحلیل. فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، 13(40)، 119-146.
آرمند، فاطمه و پی سوره، فرشاد. (1395). بررسی تعامل و همبستگی اقوام ایرانی در گفتمان اتحاد ملی. مجله علمی-تخصصی پژوهش ملل، 1(4)،10-1.
برتون، رولان. (1380). قوم‌شناسی سیاسی، ترجمه ناصر فکوهی، تهران: نشر نی.
برزگر، نصرت؛ لطفی، حیدر؛ حسن‌آبادی، داود و رضویان، محمدتقی. (1398). نقش سیاست‌های قومی و مذهبی در مشارکت اقوام در امنیت، توسعه همه‌جانبه و همگرایی با تأکید بر ترکمن‌های شمال و شمال شرق ایران. فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 9(34)،455-433. Doi: 20.1001.1.22286462.1398.9.2.1.7
بختیاری، حسین و صالح نیا، علی. (1397). اولویت‌بندی تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP). فصلنامه مطالعات سیاست‌گذاری عمومی، 8(27)، 277-254.
پیشگاهی فرد، زهرا و مریم امیدی آوج. (1388). ارتباط بین پراکندگی اقوام ایرانی و امنیت مرزها. فصلنامه ژئوپلیتیک، 5(14)، 71-48. Doi: 20.1001.1.17354331.1388.5.14.3.6
ترکی، حسین و پارسای، رضا. (1402). آینده‌پژوهی قومیت‌گرایی و تأثیر آن بر امنیت جمهوری اسلامی ایران، مطالعه موردی: قومیت عرب. مجله مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام، 5(16)، 26-1. doi.org/10.22034/FASIW.2023.368908.1219
جباری، ولی؛ محمدیان، مهرداد و رشیدی آل هاشم، محمدرضا. (1401). واکاوی نقش نیروهای خارجی بر گرایش‌های قومی در مناطق آذری‌نشین ایران. فصلنامه مطالعات ملی، 23(89)، 169-18. Doi: 20.1001.1.1735059.1401.23.89.1.0
جنکینزی، ریچارد. (1381). مطالعات قومی و نژادی در قرن بیستم. تهران: موسسه مطالعات راهبردی.
حشمتی جدید، مهدی؛ نقره‌ای، فرهاد و حسن‌زاده، محمد. (1395). بررسی عوامل مؤثر بر عملکرد گروه‌های قومی و مذهبی در امنیت داخلی استان سیستان و بلوچستان با تأکید بر گروه‌های قومی و مذهبی شهرستان سراوان. مجله سیاست دفاعی،24(96)، 182-141 Doi: 20.1001.1.10255087.1395.24.96.6.8
حیدری نژاد، علیرضا و سلطانی، علی. (1391). بررسی میزان نقش قوم بلوچ در امنیت مرزهای جنوب شرقی ایران. همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالش‌ها و رهیافت‌ها،30 فروردین 1391، دانشگاه سیستان بلوچستان، 58-38.
خلف‌زاده، رشید؛ ابراهیمی، حسین و علمی، محمد. (1400). سیاست‌های قومی در منطقه شمال غرب کشور و تأثیر آن بر امنیت اجتماعی: مطالعه موردی قوم کرد. فصلنامه علمی مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، 11(42)، 190-157.
Doi: 20.1001.1.24234621.1400.111.42.6.1
ربیعی، علی. (1384). مطالعات امنیت ملی، مقدمه‌ای بر نظریه‌های امنیت ملی در جهان سوم. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.
سردارنیا، خلیل‌الله؛ شرفی صدرآبادی، مهران و دانشور، عطا. (1402). آسیب‌شناسی سیاسی-امنیتی استان کردستان از منظر نهادگرایی جدید. فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل،13(1)، 139-109. Doi: 10.22034/irr.2023.371398.2302
شادمهر، امان قلیچ. (1390). سیری در تاریخ ادبیات ترکمن (از دوران اسلام تا قرن 13). چاپ اول، تهران: انتشارات ایل آرمان.
صالح امیری، سید رضا. (1385). مدیریت منازعات قومی در ایران: نقد و بررسی الگوهای موجود و ارائه الگوی مطلوب. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
صالحی، منصور؛ نوازنی، بهرام و جعفری نژاد، مسعود. (1399). بررسی تحریک خارجی در چالش‌های قومی مطالعه موردی: آذربایجان ایران. فصلنامه امنیت ملی،10(38)، 414-389. Doi: 20.1001.1.33292538.1399.10.38.13.8
صحنه، بهمن و معمری، ابراهیم. (1396). اولویت‌بندی امکانات توسعه گردشگری و توزیع فضایی آن (نمونه موردی: شهرستان‌های استان گلستان. فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای،7(26)، 24-15. Doi: 20.1001.1.22516735.1396.7.26.2.7
 عبدالله خانی، علی. (1389). نظریه‌های امنیت. تهران: نشر ابرار معاصر.
عسکری حصن، شهرام؛ انوشه، ابراهیم و عمرانی، نیلوفر السادات. (1396). مفهوم امنیت از منظر تئوری (رئالیسم، لیبرالیسم، سازه‌انگاری، انتقادی). فصلنامه سپهر سیاست،4(11)، 81-103.
غلامرضایی، علی. (1400). قومیت‌گرایی و شکل‌گیری تهدید ناسیونالیسم قومی در ایران. فصلنامه مطالعات جنگ،3(8)، 35-49.
فرجی، برات و رومینا، ابراهیم. (1389). تنوع قومی و پایداری امنیت ملی در ایران. نشریه آفاق امنیت،3(7)، 88-71.
فروتن، یعقوب. (1399). تمایزات قومی دین‌داری در ایران. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 29(2)، 55-78.
Doi: 10.22108/SRSPI.2020.121891.1518
رنجبر، مقصود؛ اصلانی، مسعود و افراسیابی، هادی. (1397). بررسی و تحلیل نظام سیاست‌گذاری قومی در ایران. فصلنامه راهبرد سیاسی، 2(7)، 145-113. Doi: 20.1001.1.25884565.1397.2.7.6.2
مشیرزاده، حمیرا. (1392). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. تهران: نشر سمت.
محسنی، علی؛ جاودانی مقدم، مهدی و حاجی، محسن. (1397). تحول پارادایمی مفهوم قدرت و امنیت در عصر جهانی‌شدن و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه پژوهش‌های سیاسی اسلام، 8(3)، 3،126-99. Doi: 102.21859/Priw-080305
مقصودی، مجتبی. (1380). تحولات قومی در ایران، علل و زمینه‌ها. تهران: موسسه مطالعات ملی.
نساج، حمید. (1387). جهانی‌شدن و هویت اقوام ایرانی با تأکید بر مؤلفه‌های زبانی و آداب‌ورسوم. فصلنامه تخصصی پژوهش سیاست نظری،1(5)، 156-129.
نقدی، اسدالله؛ علی احمدی، امید و سلطانی عزت، محمود. (1394). بررسی جامعه‌شناختی میزان همگرایی قومیت‌های (فارس، ترک، لر) استان همدان. فصلنامه تحلیل اجتماعی نظم و نابرابری اجتماعی،7(1)، 154-131.
 
Refrences
Abdullah Khani, A. (2009). Theories of Security. Tehran: Abrar Contemporary Publishing[In Persian]
Ahmadipour, Z., Heydari Mosulu, T., & Heydari Mosulu, T. (2009). Analysis of Ethnicity and Ethnic Identity in Iran: Toward Sustainable Security. Social Order, 2(1), 35-62. [In Persian]
Ahmadipour, Z., Heydari Mosulu, T., & Mirjamali, A. (2018). Explaining the factors of insecurity in Southeast Iran. Social Security Studies, 2(27), 44-12. [In Persian]
Allen, N. W., & Barter, S. J. (2016). Ummah or Tribe? Islamic Practice, Political Ethnocentrism, and Political Attitudes in Indonesia. Asian Journal of Political Science, 25(1), 45-67. https://doi.org/10.1080/02185377.2016.1245153
Amir Ahmadi, R., & Asghari, A. (2016). ethnic distance and factors affecting it in Iran with an emphasis on Golestan province. Political Studies, 10(38),49-76. [In Persian]
Armand, F., & Pi Sore, F. (2016). examining the interaction and solidarity of Iranian ethnic groups in the discourse of national unity. scientific-specialized journal of research of nations, 1(4),1-10. [In Persian]
Askari Hasan, Sh., Anoushe, E., & Omrani, N. (2016). the concept of security from a theoretical point of view (realism, liberalism, constructivism, criticism). Sepehr Politic, 4(11), 81-103. [In Persian]
Azarshab, M., Najmabadi, M., & Bakhshi Taliabi, R. (2016). The Place of Security in the Copenhagen School: A Framework for Analysis. Political Science, 13(40), 119-146. [In Persian]
Bakhtiari, H., & Saleh Nia, A. (2017). Prioritization of threats to the national security of the Islamic Republic of Iran using Analytical Hierarchy (AHP). Public Policy Studies, 8(27), 254-277.[In Persian]
Barzegar, N., Lotfi, H., Hassanabadi, D., & Razovian, M. (2018). the role of ethnic and religious policies in the participation of ethnic groups in security, comprehensive development and convergence with an emphasis on the Turkmens of the north and northeast of Iran. Geography Journal. Regional Planning) 9(34), 433-455. Doi: 20.1001.1.22286462.1398.9.2.1.7[In Persian]
Burton, R. (2000). Political Ethnology, translated by Nasser Fakuhi, Tehran: Ney Publishing[In Persian]
Buzan, B. (1948). Peace, Power and Security: concepts in the study of internationalrelations. Journal of Peace Research, 21(2), 109-125. https://doi.org/10.1177/00223433840210

Mackerras, C. (2017). Ethnic Conflict and Protest in Tibet and Xinjiang: Unrest in China's West Ben Hillman and Gray Tuttle. Journal of Contemporary Asia, 48(2), 1-12. DOI:10.1080/00472336.2017.1366542

Dicks, P., Valentova, M., & Borsenberger, M. (2011). A Multi Dimensional Assessment of
Social Cohesion in 47 European Countries. CPES Instead Working Paper, 07. https://www.researchgate.net/publication/254424736
Faraji, B., & Romina, E. (2009). Ethnic Diversity and Stability of National Security in Iran. Afaq securirt Magazine, 3(7), 71-88. [In Persian]
Fawzi, S. (2022). The Impact of Ethnic Groups on National Security. Future Journal of Social Science,2(1). https://digitalcommons.aaru.edu.jo/fjss/vol1/iss2/1
 Froutan, Y. (2019). Ethnic differences of religiosity in Iran. Strategic Researches of Social Issues of Iran, 29(2), 55-78. Doi: 10.22108/SRSPI.2020.121891.1518[In Persian]
Gholamrezaei, A. (2021). Ethnicism and the Formation of the Threat of Ethnic Nationalism in Iran. War Studies, 3(8), 35-49. [In Persian]
Gurr, T. R. (1993). Minoritis at Risk: Aglobal View of Ethnopolitical Conflical,Indiana University Press. Washington, D.C.: United States Institute of Peace Press
Hashmati, M., Aggraei, F., & Hassanzadeh, M. (2015). investigation of factors affecting the performance of ethnic and religious groups in the internal security of Sistan and Baluchistan province with an emphasis on ethnic and religious groups of Sarvan city. Defense Policy Magazine, 20(96), 182-141. Doi: 20.1001.1.10255087.1395.24.96.6.8[In Persian]
Heydarinejad, A., & Soltani, A. (2013). examining the role of the Baloch people in the security of the southeastern borders of Iran. National Conference on Border Cities and Security, Challenges and Approaches, Sistan Baluchistan University, 38-58. [In Persian]
Jabari, W., Mohammadian, M., & Rashidi Al Hashem, M. (2021). Analyzing the role of foreign forces on ethnic tendencies in the Azeri regions of Iran. National Studies, 23(89), 169-189. Doi: 20.1001.1.1735059.1401.23.89.1.0 [In Persian]
Jenkinsi, R. (2001). Ethnic and Racial Studies in the 20th Century, Tehran: Strategic Studies Institute. [In Persian]
Khalafzadeh, R., Ebrahimi, H., & Elmi, M. (2020). ethnic policies in the northwestern region of the country and its impact on social security: a case study of the Kurdish people. Scientific of Interdisciplinary Studies of Strategic Knowledge, 11(42), 190- 157. Doi: 20.1001.1.24234621.1400.111.42.6.1[In Persian]
Ludovico, A., Haley J, S., & Jeroen, S. (2020). Discrimina- tion and ethnic conflict: a dyadic analysis of politically-excluded groups in sub-Saharan Africa. International Interactions, 46(2), 251-273. DOI:10.1080/03050629.2020.1716748.
Maghsoodi, M. (2008). Ethnic changes in Iran, causes and contexts, Tehran: Institute of National Studies. [In Persian]
Maier, Ch. (1990). Peace and Security for the 1990s. Unpublished Paper for the MacArthur Fellow ship Program. Social Science Research Council.
Mohseni, A., Javadani Moghadam, M., & Haji, M. (2017). Paradigmatic evolution of the concept of power and security in the era of globalization and its impact on the national security of the Islamic Republic of Iran. Islamic Political Research, 8(3), 99-126. Doi:102.21859/Priw-080305 [In Persian]
Moshirzadeh, H. (2012). Evolution in theories of international relations. Tehran: Somit Publishing. [In Persian]
Naqdi, A., Ali Ahmadi, O., & Soltani Ezzat, M. (2014). Survey of Shakhti society, the degree of convergence of ethnicities (Persians, Turks, Lors) of Hamedan province. Social analysis of social order and inequality, 7(1), 131-154. [In Persian]
Nesaj, H. (2007). Globalization and identity of Iranian ethnic groups with an emphasis on linguistic components and customs. Specialized Journal of Theoretical Policy Research, 5, 129-156. [In Persian]
Olaniyan, A., & Omotola, S. (2015). Ethnic crises and national security in Nigeria. Defense & Security Analysis, 31(4), 303-318. http://dx.doi.org/10.1080/14751798.2015.1087104
Petersen, W. (1980). Concepts of Ethnicity’,in S. Ternstrom (ed.), Hardvard Encyclopedia of American Ethnic Groups, Cambridge, Mass, Harvard University Press.
Pishgahi Fard, Z., & Omid Aoj, M. (2008). the relationship between the dispersion of Iranian ethnic groups and border security. Geopolitics journal, 5(14), 48-71. Doi: 20.1001.1.17354331.1388.5.14.3.6 [In Persian]
Pluss, C. (2005). Constructing Globalized Ethnicity, Migrants From India in Hong Kong.
International Sociology, 20(2), 201-224. https://doi.org/10.1177/0268580905052369
Rabiei, A. (2004). National Security Studies, an introduction to the theories of national security in the third world. Tehran: Ministry of Foreign Affairs Publications. [In Persian]
Ranjbar, M., Aslani, M., & Afrasiabi, H. (2017). review and analysis of the ethnic policy system in Iran. Political Strategy, 2(7), 113-145. Doi:20.1001.1.25884565.1397.2.7.6.2[In Persian]
Rashid, A. (2009). Taliban-Militant Islam, Oil And Funamentalism in central Asia. Yaleuniversity press.
Sahneh, B., & Moamri, E. (2016). prioritization of tourism development facilities and its spatial distribution (case example: Golestan province cities. Regional Planning, 7(26), 24-15, doi:20.1001.1.22516735.1396.7.26.2.7 [In Persian]
Saleh Amiri, S. (2006). Management of ethnic conflicts in Iran: Criticism and review of existing models and presentation of the ideal model. Tehran: Strategic Research Center. [In Persian]
 Salehi, M., Nawazani, B., & Jafarinejad, M. (2019). Investigation of foreign provocation in ethnic challenges, a case study: Azerbaijan Iran. National Security, 10(38), 389-414. dor: 20.1001.1.33292538.1399.10.38.13.8 [In Persian]
 Sardarnia, Kh., Sharfi Sadrabadi, M., & Daneshvar, A. (2022). Political-security pathology of Kurdistan province from the perspective of new institutionalism. International Relations Research, 13(1), 109-139. Doi:10.22034/irr.2023.371398.2302[In Persian]
Shad Mehr, A. (2011). A History of Turkmen Literature (From the Islamic Era to the 13th Century). First Edition, Tehran, Il Arman Publications. [In Persian]
 Stodolska, M. (2018). Research on Race, Ethnicity, Immigration, and Leisure. Leisure Sciences, 40(1-2), 43-53. DOI:10.1080/01490400.2017.1376013
Turki, H., & Parsai, R. (2023). the future research of ethnicity and its impact on the security of the Islamic Republic of Iran, a case study: Arab ethnicity. Journal of Fundamental and Applied Studies of the Islamic World, 5(16), 1-26. doi.org/10.22034/FASIW.2023.368908.1219 [In Persian]
Undiyaundeye, F. A., & Basake J.A. (2022). Women in peace Building and reconstruction in Nigeria. The Nigeria Security Dilenna Since 1999 challenges, strategies options the way forward. N. D. A press Kaduna. https://www.researchgate.net/publication/371044305
Undiyaundeye, F., & Bassey Eken, E. (2023). Ethnicity, National Security And Political Participation In Nigeria. Global Journal of Educational Research, 22(3), 305-310. DOI: https://dx.doi.org/10.4314/gjedr.v22i3.8
 
مجله آمایش جغرافیایی فضا
دوره 14، شماره 1
بهار 1403
صفحه 113-130