مجله آمایش جغرافیایی فضا

مجله آمایش جغرافیایی فضا

به‌گزینی محل دفن بهداشتی پسماندهای شهری مطالعه موردی: شهر بردسکن استان خراسان رضوی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان
هادی معماریان خلیل آباد 1
سمیه گلدوی 2
عطاءاله جودوی 2
مرضیه سبحانی 3
مهدی جمعه پور 4
1 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 گروه علوم و مهندسی آب، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران
3 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
4 گروه جغرافیای طبیعی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد، تربت حیدریه، ایران
10.30488/gps.2024.437829.3725
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی محل مناسب دفن زباله شهر بردسکن واقع در غرب استان خراسان رضوی و نیز بررسی میزان تناسب لندفیل موجود با توان محیط است. به این منظور ابتدا معیارهای محیط‌زیستی مؤثر بر انتخاب مکان مناسب توسعه لندفیل شناسایی، نقشه‌سازی و با استفاده از فرآیند AHP وزن دهی شدند. نتایج وزن دهی نشان داد معیارهای زمین‌شناسی، فاصله از چاه شرب و فاصله از شهر بردسکن به ترتیب با وزن‌های 173/0 و 172/0 و 124/0 دارای بیشترین میزان اهمیت در شناسایی مناطق مناسب دفن زباله هستند. بعد از اعمال وزن‌های به‌دست‌آمده، مکان‌یابی محل دفن، با استفاده از ارزیابی چندمعیاره به شیوه WLC انجام گردید. نقشه قابلیت حاصل از WLC، در پنج طبقه شامل قابلیت خیلی کم تا خیلی زیاد طبقه‌بندی و بر این اساس پهنه‌های مستعد محل دفن شناسایی شدند. مطابق نتایج، حدود پنج درصد از حوضه از تناسب خیلی زیاد و حدود 32 درصد از سطح منطقه قابلیت زیادی برای توسعه سایت لندفیل برخوردار بودند. همچنین، بررسی انطباق اکولوژیکی لندفیل موجود بر مبنای نقشه تناسب حاصل از اجرای MCE نشان‌دهنده قرارگیری آن در طبقه خوب هست. در مرحله بعد، به‌منظور به‌گزینی محل دفن پسماند، ماتریس لئوپولد ایرانی تهیه و برای هر یک از پهنه‌ها تکمیل شد. نتایج ارزیابی نشان داد، از میان گزینه‌های موردبررسی، لندفیل فعلی- با انجام اقدامات اصلاحی- بهترین تناسب را برای دفن پسماند در این حوضه دارد. مجاورت با منابع آبی (آبراهه‌ها و قنات)، فاصله زیاد از شهر بردسکن، نامناسب بودن خاک منطقه از مهم‌ترین دلایل حذف سایر پهنه‌ها بود.
کلیدواژه‌ها
محل دفن پسماند
ارزیابی چند معیاره (MCE)
ارزیابی اثرات محیط‌زیستی
ماتریس لئوپولد ایرانی

موضوعات

عنوان مقاله English

Optimal site selection for sanitary landfill the Case study of Bardaskan city, Khorasan Razavi province

نویسندگان English

Hadi Memarian 1
somayeh galdavi 2
Ataollah Joodavi 2
Marzieh Sobhani 3
mahdi Jomepoor 4
1 Department of Range Land and Watershed Management, Birjand University, Birjand, Iran
2 Department of Water Sciences and Engineering, Kashmar Higher Education Institute, Kashmar, Iran
3 Department of Natural Resources Engineering in Watershed Management, Birjand University, Birjand, Iran
4 Department of Natural Geography, Torbat Heydarieh Branch, Azad Torbat Heydarieh University, Torbat Heydarieh, Iran
چکیده English

Landfill development in a place can potentially affect the physical, biological, economic and social factors of the place. This study aims to identify the appropriate landfill in Bardaskan city located in the west of Khorasan Razavi province and also to investigate the suitability of existing landfill for this use. To do this, first, environmental criteria affecting the selection of suitable landfill development site were identified, mapped, and weighed using the AHP process. Weighing results showed that geological criteria, distance from drinking wells, and distance from Bardaskan city with weights of 0.173, 0.172, and 0.124, respectively, are the most important in identifying suitable site. Aftertaht, landfill site selection was performed using Multi-Criteria Evaluation by WLC method. The WLC suitability map was classified into five categories, including very low to very high suitability, and based on this, potential landfill sites were identified. According to the results, 5% of the basin had very high suitability and 32% had high suitability for developing landfill site. Also, the existing landfill site based on the suitability map indicates that it is in a good category. In the next step, in order to choose the best site for the landfill, the Iranian Leopold matrix was prepared and completed for each of the selected zones. The evaluation results showed that among the investigated areas, the current landfill - with remedial measures - is the best place for landfill site in this basin. The proximity of water resources (rivers and aqueducts), a long distance to the city of Bardaskan, and unsuitable soil were the most important reasons for removing of other areas.

کلیدواژه‌ها English

Landfill
Multi-Criteria Evaluation (MCE)
Environmental Impact Assessment
Iranian Leopold Matrix
جعفری، کبری؛ حافظی‌مقدس، ناصر؛ مظلومی، علیرضا و قزی، اعظم. (1394). انتخاب گزینه نهایی محل دفن پسماندهای شهری در اردبیل بر اساس روش‌های شبیه به گزینه ایده‌آل و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی. سلامت و بهداشت، 6 (4)، 404-420.
ملازاده، مهدی و یوسفی، زهرا. (1402). بررسی برخی پیامدهای احداث سد فرخی شهرستان قائن. محیط‌زیست و مهندسی آب، 9 (4)،580-588. https://doi.org/10.22034/ewe.2023.375025.1830
کریمی، هژیر؛ صیفی، صدری و نوری، سعید. (1397). مکان‌یابی محل دفن پسماندهای شهر جوانرود با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی. زمین‌شناسی محیط‌زیست، 12 (42)، 21-32.
گیلوری، سارا؛ مظلومی بجستانی، علیرضا؛ حافظی مقدس، ناصر؛ مظهری، سید علی و سرسنگی علی‌آباد، علیرضا. (1394). ارزیابی زیست‌محیطی (EIA) و مکان‌یابی بهینه محل دفن پسماند جامد شهری با استفاده از روش SAW، GIS و ماتریس لئوپولد (مطالعه موردی شهر یزد). دوماهنامه دانشکده بهداشت یزد، 14 (6)، 149-162.
نعیمی، مریم؛ حداد، عبدالحسین؛ دهستانی، حجت و ژندی فر، سمیرا. (1400). ارزیابی اثرات خاکچال بر محیط‌زیست با به‌کارگیری فاکتورهای ژئوتکنیکی، مطالعه موردی: خاکچال قوچان. مخاطرات طبیعی، 10 (30)، 165-151.
ولایی، مریم؛ شهین‌فر، حمید و آذرمی عربشاه، رباب. (1396). مکان‌یابی محل دفن زباله‌های شهری در شهر ایلخچی با استفاده از سیستم GIS. زمین‌شناسی محیط‌زیست، 11(39)، 85-99.
گلدوی، سمیه؛ محمدزاده، مرجان؛ میرکریمی، سید حامد و سلمان ماهینی، عبدالرسول. (1401). مکان‌یابی مناطق مستعد توسعه پارک‌ها و فضای سبز شهری با استفاده از روش ارزیابی چند معیاره (MCE) و رهیافت AHP. آمایش جغرافیایی فضا، 12(2)، 117-132. https://doi.org/10.30488/gps.2022.309469.3459
 
References
 Abdo, H.G., Aljohani, T.H.D., Almohamad, H., Al-Dughairi, A.A., & Al-Mutiry, M. (2023). Sanitary municipal landfill site selection by integration of GIS and multi-criteria techniques for environmental sustainability in Safita area, Tartous governorate, Syria. Environmental Science and Pollution, 30, 30834–30854. https://doi.org/10.1007/s11356-022-24287-9
 Ali, SK. A, & Ahmad, A. (2018). Using analytic hierarchy process with GIS for Dengue risk mapping in Kolkata Municipal Corporation, West Bengal, India. Spatial Information Research, 26, 449–469. http://dx.doi.org/10.1007/s41324-018-0187-x
Arshad, M., Abul Hasan, M., Al Mesfer, m.K., Abdollah Al Alwan, B., Qureshi, M.N., & Eldirder, M. (2023). Sustainable landfill site selection using geospatial information and AHP-GDM approach: A case study of Abha-Khamis in Saudi Arabia. Heliyon, 9, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e16432
Barakat, A., Hilali, A., Baghdadi, E.M., & Touhami, F. (2017). Landfill site selection with
GIS-based multi-criteria evaluation technique. A case study in Beni Mellal-Khouribga Region. Morocco. Env. Ear. Sci, 7, 76–83.
Christian, H., & MacWan, J.E.M. (2017). Landfill site selection through GIS approach for fast-growing urban areas. International Journal of Civil Engineering and Technology, 8, 10-23.
Dar, S., Wani, M., & Shah, S. (2019). Identification of suitable landfill site based on GIS in Leh Ladakh Region. GeoJournal, 84, 1499–1513.
Daryabeigi Zand, A., Vaeziheir, A., & Hoveidi, H. (2019). Comparative Evaluation of Unmitigated Options for Solid Waste Transfer Stations in North East of Tehran Using Rapid Impact Assessment Matrix and Iranian Leopold Matrix. Environmental Energy and Economic Research, 3 (3), 189-202. doi: 10.22097/eeer.2019.170979.1069.
Durlevic, U., Novkovic, I., Carevic, I., Valjarevic, D., Marjanovic, A., Batocanin, N., Krstic, F.c.L., & Valjarevic, A. (2023). Sanitary landfill site selection using GIS-based on a fuzzy multi-criteria evaluation technique: a case study of the City of Kraljevo, Serbia. Environmental Science and Pollution, 30, 37961–37980.
Elkhrachy, I., Alhamami, A., & Alyami, SH. (2023). Landfill Site Selection Using Multi-Criteria Decision Analysis, Remote Sensing Data, and Geographic Information System Tools in Najran City, Saudi Arabia. Remote Sensing, 15 (15),3754.https://doi.org/10.3390/rs15153754
 Galdavi, S., Mohammadzadeh, M., Mirkarimi, S.H., & Salmanmahiny, A. (2023). Scenario-Based Capability Evaluation of Nature-Based Tourism Using MCE-Based Innovative Approach. Sustainable Earth Review, 3 (2), 36-50. https://doi.org/10.48308/ser.2023.233947.1029
Gorsevski, P. V., Donevska, K.R., Mitrovski, C.D., & J. P. Frizado. (2012). Integrating multi-criteria evaluation techniques with geographic information systems for landfill site selection: A case study using ordered weighted average. Waste Management, 32, 287-296. http://dx.doi.org/10.1016/j.wasman.2011.09.023
Hereher, M.E., Al-Awadhi, T., & Mansour, S.A. (2020). Assessment of the optimized sanitary landfill sites in Muscat, Oman. Egypt. J. Remote Sens. Space Sci, 23, 355–362. http://dx.doi.org/10.1016/j.ejrs.2019.08.001
Idowu, I.A., Atherton, W., Hashim, K., Kot, P., Alkhaddar, R., Alo, B.I., & Shaw, A. (2019). An analysis of the status of landfill classification systems in developing countries: Sub-Saharan Africa landfill experiences. Waste Manag, 87, 761–771. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2019.03.011
Kareem, S.L., Al-Mamoori, S.K., Al-Maliki, L.A., Al-Dulaimi, M.Q., & Al-Ansari, N. (2021). Optimum location for landfills landfill site selection using GIS technique: Al-Naja city as a case study. Cogent Engineering, 8, 1-17. http://dx.doi.org/10.1080/23311916.2020.1863171
Mainul, Md Sk., Ajim, SK A., & Ateeque, A. (2020). Optimal Sanitary Landfill Site Selection for Solid Waste Disposal in Durgapur City Using Geographic Information System and Multi-criteria Evaluation Technique. Journal of Cartography and Geographic Information, 70, 163–180. http://dx.doi.org/10.1007/s42489-020-00052-1
Majid, M. B., & Mir, B. A. (2021). Landfill site selection using GIS-based multi-criteria evaluation technique. A case study of Srinagar city, India. Environmental Challenges, 3,1-14. http://dx.doi.org/10.1016/j.envc.2021.100031
Mallick, J. (2021). Municipal Solid Waste Landfill Site Selection Based on Fuzzy-AHP and Geoinformation Techniques in Asir Region Saudi Arabia. Sustainability, 13, 1-29. https://doi.org/10.3390/su13031538
Mitab, B. T., Hamdoon1, R.M., & Say, K.N. (2023). Assessing Potential Landfill Sites Using GIS and Remote Sensing Techniques: A Case Study in Kirkuk, Iraq. International Journal of Design & Nature and Ecodynamics, 18 (3), 643-652. https://doi.org/10.18280/ijdne.180316
Mohamed, N.A., Asfaha, Y.G., & Wachemo, A.C. (2023). Integration of Multicriteria Decision Analysis and GIS for Evaluating the Site Suitability for the Landfill in Hargeisa City and Its Environs, Somaliland. Sustainability, 15, 8192. https://doi.org/10.3390/su15108192
Osra, F.A., Ozcan, H.K., Alzahrani, J.S., Alsoufi, M.S. (2021). Municipal SolidWaste Characterization and Landfill Gas Generation in Kakia Landfill, Makkah. Sustainability, 13, 1-13. http://dx.doi.org/10.3390/su13031462
Roy, D., Das, S., Paul, S.S., & Pau, S. (2022). An assessment of suitable landfill site selection for municipal solid waste management by GIS-based MCDA technique in Siliguri municipal corporation planning area, West Bengal, India. Computational Urban Science, 2 (18), 1-19. https://doi.org/10.1007/s43762-022-00038-x
Tianliang, W., Aghalari, Z., Mubanga, R., Sosa-Hernandez, J.E., Martínez-Ruiz, M., & Parra-Saldívar, R. (2023). Assessing environmental health impacts of coal mining exploitation in Iran: A Rapid Impact Assessment Matrix (RIAM) approach for environmental protection. Plos one, 18 (12). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0293973
Zewdie, M.M., & Yeshanew, S.M. (2023). GIS-based MCDM for waste disposal site selection in Dejen town, Ethiopia. Environmental and Sustainability Indicators, 18, 1-18. https://doi.org/10.1016/j.indic.2023.100228.
مجله آمایش جغرافیایی فضا
دوره 14، شماره 1
بهار 1403
صفحه 57-75