تحلیل شبکة گردشگری در‌کانون‌های گردشگری ناحیه اردبیل

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

برنامه­ریزی گردشگری نیازمند درک تعامل میان ­عرضه و تقاضا و تأثیر و تأثر هریک در ارتباط با دیگری است؛ از این رو، برنامه ریزی مقصد گردشگری از عوامل مهم برنامه ریزی توسعه است. در این بین، تحلیل شبکه از جمله به روزترین و­ کارآمدترین تحلیل‌هاست ­که از طریق پیوند کانون­های کوچک، قدرت آنها را در برابر مراکز برتر افزایش می­دهد. با توجه به ضعف قدرت جاذبه و پراکندگی بسیاری از مقاصد گردشگری، ساماندهی آنها در قالب شبکه به هم افزایی توان این مقاصد کمک می­کند؛ از این رو، تحلیل­شبکه ای و کاربردهای آن در توسعة گردشگری منطقه‌ای ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل شبکه گردشگری در کانون‌های گردشگری ناحیه اردبیل انجام شده است. روش پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است و داده­های پژوهش با­روش پیمایش میدانی گردآوری شده است. جامعة آماری تحقیق را 79 روستای پیرامون 5 کانون گردشگری ناحیه اردبیل تشکیل می­دهد که داده­های لازم به صورت تمام شماری از مدیران محلی جمع آوری گردید. تحلیل داده­ها با استفاده از نرم‌افزار  NodeXLو GIS انجام گردیده است. با­ توجه به بررسی شبکه گردشگری و ارائه الگوی فضایی در ناحیه اردبیل یافته­های تحقیق نشان می­­دهد که اغلب روستاهای تک سلولی در قسمت‌های جنوبشرقی و جنوبغربی ناحیة مورد ­مطالعه قرار­داشته، تراکم روستاهای چند سلولی کوچک، ­اغلب در قسمت­های مرکزی و غرب ناحیه، روستاهای چند سلولی بزرگ، در قسمت­های مرکزی، غرب و شمالشرقی ناحیه واقع شده­اند. با استفاده از نتایج بدست آمده و با تقویت ارتباط بین جاذبه‌های منطقه و برقراری شبکة کامل و هم پیوند، زمینه برای استفادة بهینه از جاذبه­های منطقه فراهم می گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Tourism Network in Ardebil Tourism Centers

نویسنده [English]

  • kuomars khodapanah
هیات علمی گروه جغرافیادانشگاه پیام نور تهران ایران
چکیده [English]

Tourism planning requires understanding the interaction between supply and demand and the impact of each in relation to the other; Therefore, planning the destination of tourism is one of the important factors of development planning. In the meantime, network analysis is one of the most up-to-date and efficient analytics that enhances their power over superior centers by linking small centers. Given the weakness of the attraction and the diffusion of many tourism destinations, their arrangement in the form of a network helps to synchronize the potential of these destinations; Therefore, network analysis and its applications in regional tourism development are essential. This study aimed to increase the competitiveness of these attractions within the framework of network theory by using a descriptive-analytical method, and the research data were collected by field survey method. The statistical population of the study consisted of 79 villages around 5 tourism centers of Ardebil district. Data are analyzed using NODEXL software, and density, degree, contrast, self-centered computational networks and gravity relations graph. According to the study of tourism network and presenting the spatial pattern in Ardebil area, the research findings show that most single cell villages were studied in south east and southwest part of the region. The central and western part of the region, large multicellular villages, are located in the central, western and northeastern parts of the region. The region's multi-celled villages are located around the tourist centers of the region (Ardebil and Sareen). Therefore, regional development and tourism management should strive to strengthen the link between the region's attractions, and establish a complete network and linkage for optimal use of the region's attractions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Network analysis
  • Tourism Centers
  • Ardabil District
  1. رضوانی محمدرضا. حسنعلی، فرجی سبکبار. سوسن باستانی و مهدی حسام. 1393. روابط بین مراکز اقامتی گردشگری روستایی با رویکرد تحلیل شبکه، مطالعة موردی: الریجان، شهرستان آمل، فصلنامة برنامه ریزی و توسعة گردشگری، دوره 3، شماره 11، مازندران.
  2. رضوانی، محمدرضا. مهدی حسام و‌هادی کریمی. 1393. تحلیل شبکه در گردشگری، چاپ اول، تهران: انتشارات مهکامه.
  3. سالاری، فاطمه. 1393. مدلسازی و تحلیل شبکه تصدی گری آب در حوزه آبخیز رزین کرمانشاه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد آبخیزداری. استاد راهنما: دکتر آرش ملکیان و دکتر مهدی قربانی. دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی.
  4. سقایی، مهدی. زهره جوانبخت قهفرخی و علی­رضا اسلامی. 1397. واکاوی «شبکه مقاصد متن فضایی گردشگری» در استان گلستان خوانشی پساساختاری، مجله آمایش جغرافیایی فضا، پائیز، سال هشتم، شماره 29، گرگان.
  5. سهیلی، فرامرز و فریده عصاره. 1392. مفاهیم مرکزیت و تراکم در شبکه‌های علمی و اجتماعی، فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، دوره 24، شماره 3، تهران.
  6. صادقی، میلاد. 1393. تحلیل شبکه‌های اجتماعی با Nodexl، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاهی کیان.
  7. ضرغام، حمید و صمد حاجی محمد امینی. 1394. خوشه‌های گردشگری از نظریه تا عمل، تهران، انتشارات دفتر پژوهش­های فرهنگی.
  8. طالشی، مصطفی و اسداله حیدری. 1389. تحلیل شبکه تولید شیر با بهره گیری از رویکرد تحلیل شبمه‌ای مورد: سکونتگاه‌های روستایی نواحی هشترود و چاراویماق، نشریه علمی جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال 23، شماره 70، تبریز.
  9. قاسمی، ایرج و گلسا فراهانی. 1397. تحلیل شبکه‌ای جاذبه‌ها در برنامه ریزی گردشگری (مطالعه موردی: جاذبه‌های شهرستان کاشان)، فصلنامه گردشگری شهری، دورة 5، شمارة 1، تهران.

10. قربانی، مهدی. لیلا عیوض پور و محمدامین خراسانی. 1394. تحلیل و ارزیابی سرمایه اجتماعی شبکه‌های خرد توسعه پایدار محلی، مطالعه موردی: پروژه بین الملی RFLDL، شهرستان ساریان، فصلنامه پژوهش‌های روستایی، دوره ششم، شماره3، تهران.

11. قنبری، ابوالفضل. معصومه آدمی. 1397. نقش گردشگری در تغییرات زندگی ساکنان مقصد (نمونه مورد مطالعه: شهر تبریز). مجله آمایش جغرافیایی فضا، دوره 8، شماره 28، گرگان.

12. محمدی یگانه، بهروز. جمشید عینالی و اعظم بیگدلی. 1395. نقش کارآفرینی در توسعه مناطق روستایی با تأکید بر گردشگری (مطالعه موردی: دهستان حصار ولیعصر شهرستان آوج، فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال6، شماره12، مرودشت.

13. موسوی، میرنجف. احمد آفتاب، علی مجنونی و صغری نیرومند. 1398. توسعه گردشگری مناطق روستایی با تأکید بر اولویت­های سرمایه گذاری در زیرساخت­ها. مطالعه موردی: استان آذربایجانشرقی، مجله آمایش جغرافیایی فضا، سال نهم، شماره 31، گرگان.

14. نوحه گر، احمد و مصطفی دهقان. 1393. مکان یابی دهکده گردشگری ساحلی در جزیره قشم با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه، فصلنامه گردشگری و چشم‌انداز آینده، سال چهارم، شماره 3، تابستان 1393، قشم.

  1. Baggio, R., Scott, N. and Cooper, C. 2010. Improving tourism destination governance: a complexity science approach, Tourism Review, 65(4).
  2. Briedenhann, J. 2004. Rural tourism- meeting the challenges of the new South Africa, International Journal of Tourism Research, 6(3).
  3. Briedenhann, J, 2016. Rural tourism- meeting the challenges of the new South Africa, International Journal of Tourism Research, 6(3).
  4. Ford, C., Youcheng, R.W. and Vestal, A. 2011. Power asymmetries in tourism distribution networks, Annals of Tourism Research, 39(2).
  5. Dredge, D. 2006. Policy networks and the local organisation of tourism, Tourism Management, 27.
  6. Gajdošík, T. 2016. Network Analysis of Cooperation in Tourism Destinations, Department of Tourism and Hospitality, Faculty of Economics, Matej Bel University, Banská Bystrica, Slovakia, Czech Journal of Tourism, 4(1).
  7. Halme, M. 2001. Learning for sustainable development in tourism networks, Business Strategy and the Environment, 10.
  8. Lynch, P. 2000. Networking in the homestay sector, The Services Industries Journal, 20(3).
  9. Paget, E., Frederic, D. and Jean-Pierre, M. 2010. A tourism innovation case: An Actor-Network Approach, Annals of Tourism Research, 37(3).
  10. Scott, N., Rodolf, B. and Chris, C. 2007. Destination Networks (case study: Four Australian Cases), Annals of Tourism Research, 35(1).
  11. Scott,­ D., and ­­Lemieux,­ C. 2010. Weather­and­ Climate ­Information ­for Tourism, nvironmental Sciences, No 1.
  12. Swarbrooke, J. 2015. The Development and management attraction, second edition, UK.
  13. Tinsley, R., and Lynch, P. 2011. Small tourism business networks anddestination development, International Journal of Hospitality Management, 20(4).
  14. Tinsley, R., and Lynch, P. 2001. Small tourism business networks and destination development, International Journal of Hospitality Management, 20(4).
  15. Watts, D.J., and Strogatz, S.H. 1998. Collective dynamics of small world' networks. Nature, 393(4).
  16. Watts, D.J., and Strogatz, S.H. 2017. Collective dynamics of small world' networks. Nature, 393(4).
  17. Wilkinson, I., and Young, L. 2002. On cooperating: firms, relations and networks, Journal of Business Research, 55(2).