بررسی تأثیرات رودباد های وردسپهری بر پرواز هواپیماها

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی دانشگاه خوارزمی تهران

2 استاد دانشگاه خوارزمی تهران

3 دانشیاردانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

چکیده
دانش آب و هواشناسی در مورد مسائل مربوط به هوانوردی از طریق شناخت وضعیت جوی و تأثیر آن بر حمل و نقل هوایی کاربرد دارد. رودبادهای وردسپهری بدلیل ایجاد بستری لازم برای شکل گیری انواع دیگر مخاطرات پروازی همچون تلاطم هوای صاف (CAT) و چینش قائم باد نقش مهم تری دارند؛ لذا در این پژوهش اثرات این رودبادها بر پرواز هواپیماها بررسی شد. منطقه مورد مطالعه محدوده کشور ایران و مسیرهای پروازی کرمانشاه، اهواز، زاهدان و بندرعباس به تهران است. داده‌های پژوهش شامل نقشه های برش مقطع عمودی (نمایه) رودباد، میانگین روزانه مؤلفه های مداری باد (U-Wind) و نصف النهاری باد (V-Wind) برای بازه زمانی زمستان 1398 شمسی از طریق پایگاه های داده محیطی NOAA/NCEP اخذ شد. همچنین اطلاعات مسیر پروازی از سامانه های FlightRadar24 و Flightaware دریافت شدند. ابتدا با استفاده از نقشه های برش مقطعی عمودی، روزهای حاوی رودباد مداری قوی استخراج و میانگین موقعیت قرارگیری هسته رودباد، در مؤلفه های باد مداری و نصف النهاری، سطح نیواری 200 هکتوپاسکال تشخیص داده شد. لیست پروازهای فرودگاه های مسیر عبور رودباد تهیه و نقشه های مؤلفه مداری باد تولید گردیدند. در نهایت ارتفاع پروازها با تراز جریانات رودبادها مقایسه و تأثیر یا عدم تأثیر رودباد بر پروازها مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس نتایج پژوهش تمامی رودبادها باعث ایجاد تلاطم برای همه پروازها شدند و کاهش سرعت برای پروازهای مسیرهای اهواز، زاهدان و بندرعباس به تهران و افزایش سرعت پروازهای مسیر کرمانشاه - تهران را متناسب با جهت و نوع وزش رودبادها، در پی داشتند. موقعیت قرارگیری فرودگاه ها نسبت به فرودگاه مقصد، مسیر پروازی، ارتفاع پرواز از جمله عوامل مؤثر بر افزایش یا کاهش سرعت هواپیماها بوده اند. همچنین مشخص گردید که همه رودبادها دارای سرعتی بیشتر از 90 نات بوده اند، لذا ظرفیت و توان ایجاد تنش و تلاطم هایی همچون CAT در آن ها دیده شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the effects of tropospheric jet streams on airplane flight

نویسندگان [English]

  • mohammad reza rafighi 1
  • mohammad saligheh 2
  • mehry akbary 3
1 Ph.D. student of Climatology, Kharazmi University, Tehran
2 Professor at Kharazmy University in Tehran
3 Associate Professor, Kharazmi University, Tehran
چکیده [English]

Abstract
The knowledge of Climatology is applied to issues related to aviation through knowing the weather and its impacts on air transportation. Tropospheric Jet Streams play an important role due to creating a necessary platform for the formation of other types of flight hazards such as clear air turbulence (CAT) and vertical wind arrangement; Therefore, in this research, the effects of these Jet Streams on the flight of airplanes were investigated. The studied area is Iran and the flight routes of Kermanshah, Ahvaz, Zahedan and Bandar Abbas to Tehran. The research data includes maps of the vertical cross-section (profile) of the wind, the daily average of the Zonal components of the wind (U-Wind) and the meridional wind (V-Wind) for the winter period of 2019-2020 through NOAA/NCEP environmental databases. became. Also, flight route information was received from FlightRadar24 and Flightaware systems. First, by using vertical cross section maps, the days containing strong Zonal wind were extracted and the average location of the core of the wind, in the Zonal and meridional wind components, the level of 200 hp was detected. The flight list of the airports along the route of the Jet Stream was prepared, and the Zonal wind components maps were produced. According to the results of the research, all the Jet Streams caused turbulence for all flights and they caused a decrease in the speed of flights between Ahvaz, Zahedan and Bandar Abbas to Tehran and an increase in the speed of flights between Kermanshah and Tehran according to the direction and type of wind. The location of the airports in relation to the destination airport, the flight path, the flight altitude are among the factors that affect the increase or decrease of the planes speed. It was also found that all the Jet Streams had a speed of more than 90 knots, so the capacity and ability to create tension and turbulence such as CAT was seen in them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jet Stream
  • Troposphere
  • Tropopaus
  • Flight
  • Airplane